Nhã Trân, phóng viên đài RFA
Nguyên nhân vụ sập cầu Cần Thơ đến nay chưa được chính thức xác nhận. Vào khi vụ việc còn trong vòng điều tra một vài nhà khoa học mới đây đưa ra ý kiến về nguyên nhân và giải pháp ngăn ngừa những tai nạn tương tự trong tương lai. Nhã Trân thu thập thông tin và có thêm chi tiết.
Sự kiện nhịp dẫn cầu Cần Thơ bị sập trong tiến trình thi công đến nay trở thành công tác điều tra của nhiều cơ quan, tổ chức. Uỷ ban Điều tra của Chính phủ Việt Nam, chuyên viên cùng đoàn điều tra của chính phủ Nhật Bản và ban lãnh đạo công ty Xây dựng Taisei hiện đang tiến hành thẩm định tai nạn.
Trong khi nguyên nhân sự cố chưa được chính thức xác định, dư luận cho là nếu lỗi không thuộc khâu thiết kế thì cũng do thi công hoặc giám sát.
Do lỗi kỹ thuật?
Kết luận sơ khởi và khái quát này dựa trên các thông tin rằng lý do cầu đổ là lỗi kỹ thuật. Ngay từ mấy hôm đầu tiên sau khi tai nạn xảy ra Phó Giáo sư Tiến sĩ Đặng Gia Nải, viện trưởng viện Khoa học & Công nghiệp, Bộ GT-VT, có ý kiến là giàn giáo cố định đã không được gia tải để chống lún. Viên kỹ sư Nhật Hiroshi Kudo, tư vấn giám sát cho công ty Nippon Koei thì nhận định rằng hệ số an toàn của cầu rất thấp và trụ tạm của nhịp dầm chính cần phải được thiết kế lại.
Dư luận có khuynh hướng chấp nhận thẩm định của viên kỹ sư Nhật Bản, mà kỹ sư Nguyễn Minh Quang, chuyên viên tư vấn của công ty Stateson Engineers ở bang California cũng tán đồng hồi tuần trước:
“Tôi thấy những nhận xét của ông Hisoshi Kudo rất là hợp lý, và tôi hoàn toàn đồng ý với những nhận xét này”
Đầu tuần này từ trong nước, kiến trúc sư Viện sĩ Bùi Kiến Quốc phát biểu rằng lý do đoạn 13 và 14 của cầu nối bị sụp là vì cột tạm bị lún và vì một phần cốp-pha bị tháo dỡ quá sớm.
Trong lúc chờ kết quả được chính thức công bố, quần chúng được nghe một số ý kiến liên quan đến sự cố.
Việc quản lý chất lượng
Hôm thứ Ba báo mạng Tuần Việt Nam đăng lời Giáo sư Phạm Duy Hiển phê bình rằng lời cảnh báo hiểm hoạ của giám sát viên Nhật Bản Hiroshi Kudo đã không đến tai Bộ GT-VT Việt Nam, và quy kết rằng mẫu số chung của hầu hết các lỗi lầm trong tai nạn này là hệ thống quản lý, nhất là việc quản lý chất lượng.
Theo ông nhiều nhà thầu, cơ quan thiết kế, thi công, hội đồng nghiệm thu và chuyên viên kỹ thuật có trách nhiệm trong sự cố này, vô tình hoặc cố ý.
Sau cùng Giáo sư Phạm Duy Hiển nhắc nhở rằng Việt Nam còn nhiều công trình với qui mô đầu tư mà yêu cầu về an toàn lớn gấp nhiều lần dự án cầu Cần Thơ.
Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Trường Tiến, Phó TGĐ Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội, Bộ Xây dựng thì phát biểu cách ngừa những tai nạn tương tự. Theo ông rủi ro có thể tránh được nếu việc đào tạo, quản lý và sử dụng con người được thi hành tốt, công nghệ xây dựng, thiết kế cầu đường và kỹ năng quản lý dự án cần được chú trọng, quy trình quản lý và thực hiện các dự án xây dựng nên được đổi mới thay vì khép kín, đội ngũ chuyên viên cần có khả năng và kinh nghiệm.
Cũng là Chủ tịch Hội Cơ học đất và địa kỹ thuật Việt Nam, Giáo sư Nguyễn Trừơng Tiến nói dự án Cần Thơ nếu được quản lý chuyên nghiệp hẳn đã không dẫn đến thảm họa và cho rằng phía Việt Nam không thể chỉ làm Ban quản lý và thầu phụ, mà phải kiểm tra, nắm vững tình hình, làm chủ mọi tình huống của đề án.
Với nghi vấn rằng việc cốp-pha bị tháo dỡ quá sớm có thể bắt nguồn từ nguyên do các công nhân thi công hầu như hoàn toàn không có chuyên môn, ông nhấn mạnh cần quan tâm đến trình độ của lao động đồng thời tổ chức nâng cao trình độ cho chuyên viên.
Thêm vào đó Giáo sư Nguyễn Trường Tiến khẳng định chỉ những kỹ sư chuyên nghiệp mới đủ năng lực, trình độ, kỹ năng và đạo đức để tham gia vào qui trình thiết kế và thi công.
Sau cùng, viên chức ban lãnh đạo Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội này không quên lưu ý rằng thảm họa cầu Cần Thơ nên được rút ra thành bài học để những lỗi lầm nghiêm trọng tương tự sẽ không tái diễn.