Nhiều người Việt Nam bị cuốn vào cơn sốt giá gạo do tin đồn giá gạo sẽ còn tiếp tục tăng cao.

Người người rồng rắn đi mua gạo

Phần lớn các tỉnh phía Nam  trong đó có TP.HCM, Lâm Đồng, Quảng Nam Đà Nẵng, Bà Rịa Vũng Tàu, các tỉnh thành đồng bằng sông Cửu Long như  Cần Thơ , An Giang Đồng Tháp Kiên Giang  Tiền Giang Sóc Trăng   bị cuốn vào cơn lốc gạo do tin đồn giá gạo tăng cao.

Thành phố HCM  là  một trọng điểm của đợt sốt gạo chưa từng có. Một phụ nữ ở Saigon mô tả với chúng tôi những gì đang diễn ra trong thành phố 8 triệu dân này:

“Chiều ngày 26 cả thành phố điên khùng lên vì chuyện gạo tăng giá. Nhưng thí dụ như mình đang ăn gạo 10 nghìn  thì nó tăng lên 14, 16, 18 rồi cuối cùng giá cao nhất là 20 nghìn/kg mà họ còn không bán nữa.  

Cả cái thành phố Saigon này nó điên rồ dại dột lên cơn sốt chen lấn đạp lên nhau mua, xếp hàng rồng rắn cũng giống như hồi xưa mình ăn gạo lúc mới giải phóng đó.

Cả Sài Gòn điên khùng lên vì chuyện gạo tăng giá. Cả cái thành phố Saigon này nó điên rồ dại dột lên cơn sốt chen lấn đạp lên nhau mua, xếp hàng rồng rắn cũng giống như hồi xưa mình ăn gạo lúc mới giải phóng đó.

Một phụ nữ Sài Gòn

Tối hôm qua 27/4 là cao điểm nhất, trên TV các ông các bà có trách nhiệm về lúa gạo  nói rằng dân chúng cứ bình tĩnh vì VN mình không thể nào thiếu gạo được. Họ cũng cho biết nguyên nhân  là kẻ xấu nó tung tin tầm bậy tầm bạ làm cho dân chúng náo động lên. Họ kêu gọi dân cứ bình tĩnh không sao.

Bắt đầu sáng nay, bây giờ là 8g 15 phút buổi sáng ngày thứ Hai các siêu thị bắt đầu tung gạo ra bán, mỗi một đầu ngừơi được mua 10kg với giá chính thức không tăng một xu teng nào hết.

Tất cả các giám đốc siêu thị đã cùng loan báo  để ngừơi dân dừng xô đẩy nhau đi mua gạo tích trữ như vậy vô ích. Đồng thời họ đang tìm những người đầu cơ để bắt giữ.”              

Ngay tại vựa lúa  vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long, một khu vực dư thừa lúa gạo, tình trạng sốt giá gạo cũng xảy ra kể từ ngày 26.

Các thông tin về giá lúa gạo trên thế giới, cộng thêm những lời đồn đóan có dụng ý đã khiến  người tiêu dùng  đua nhau mua gạo tích trữ. Giá gạo càng cao thêm sau khi nhiều vựa gạo, đại lý bán gạo đóng cửa ngừng bán. Một nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long  cho biết tình trạng ở  địa phương  ông:

“Vùng tôi là vựa lúa mà ngày hôm qua giá gạo 22 ngàn đồng một kí rồi đó. Doanh nghiệp ngày hôm kia nó không bán, nó vô gạo đầy kho.

Dân làm mướn làm thuê ở trong xóm tôi bây giờ khổ lắm ông ơi, họ chạy tìm mua gạo, kiếm mấy người nông dân làm lúa có dư  vài ba giạ để mua lại. Hôm nay 28/4 giá gạo sụt xuống còn 18 ngàn đồng/kg.”  

Cảnh nhiều người sắp hàng rồng rắn chờ mua gạo ở Sài Gòn hôm 28-4-2008. AFP PHOTO/Hoang Dinh Nam

Nguyên nhân gây sốt gạo?

Đâu là nguyên nhân của  đợt  sốt gạo giả tạo, làm điêu đứng người có thu nhập nhất định và người lao động nghèo. Nam Nguyên tìm hiểu vấn đề này qua  cuộc nói chuyện với TS Lê Văn Bảnh, Viện trưởng viện lúa vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long. Trước hết ông xác định thực tế:

TS Lê Văn Bảnh: Đến giờ nay vụ Đông Xuân đã thu họach hết rồi, ngừơi nông dân bán hết chỉ trữ lúa để ăn chứ không để dành. Bởi vì chỉ vài ba tháng là họ có thu họach vụ mới.

Cũng như vàng vậy tranh nhau mua nhiều sợ thiếu thì giá phải lên chứ thực chất là không thiếu gạo. Hiện nay chính phủ đã giao cho hiệp Hội Lương Thực điều phối chuyện này, thông tin sáng nay cho biết các doanh nghiệp đã đổ gạo ra thị trường để bình ổn giá.

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh

Nam Nguyên: Thưa, như vậy cơn sốt giá gạo ở các thành phố ngừơi ta đổ xô đi mua gạo để giá gạo tăng gấp đôi, có thứ lên tới 20 ngàn, thì lượng gạo này nằm trong tay thương lái, trong tay các doanh nghiệp, các nhà máy xay xát và những người buôn bán. Thế thì những ngừơi đó được lợi chứ không phải ngừơi nông dân được lợi?

TS: Lê Văn Bảnh:  Vâng, đúng vậy. Ở VN hiện nay có Hiệp Hội Lương Thực. Hiệp hội này của các doanh nghiệp mà ngừơi ta hay nói là liên kết bốn nhà nhưng ông doanh nghiệp và nông dân lại liên kết không chặt chẽ lắm, thành ra  nông dân làm xong là bán, còn doanh nghiệp thì lưu giữ lúa gạo.

Vừa qua có cơn sốt là do sốt ảo do đầu cơ. Bởi vì hiện nay đồng bằng sông Cửu Long thu họach xong rất trúng mùa, được mùa hơn từ trứơc tới nay. Vụ Đông Xuân thu hoạch hơn 9 triệu tấn lúa, rõ ràng gạo không hề thiếu.

Có vấn đề là từ trứơc tới nay có sự cân đối giữa gạo xuất khẩu và gạo nội địa. Thí dụ khi xuất khẩu giá 300 đô la/tấn, thì giá gạo nội địa bao giờ cũng cao hơn giá xuất khẩu,  giá gạo khỏang 8 tới 9 ngàn đồng/kg. Nghĩa là nội địa khỏang nửa đô la một Kg, một đô la mua được 2 kg gạo. Còn xuất khẩu thì phải 3 kg gạo mới được 1 đô la. 

Mấy ngày qua thông tin thị trường gạo thế giới lên tới 1.000 đô la/tấn nên thương nhân chuẩn bị gom gạo đầu cơ để bán. Vì vậy tạo nên cơn sốt. Bởi vì 1.000 đô la tính tương đương giá đô la 16 ngàn đồng thì có chênh lệch vì trứơc nay giá gạo nội địa cao hơn giá xuất khẩu. Chuyện này do tư thương, doanh nghiệp đầu cơ làm giá, chứ thực tế vùng Đồng Bằng sông Cửu Long không thiếu gạo.

Nam Nguyên:  Thưa TS, bốn ngày đã qua nay cơn sốt giá gạo ở các thành phố đã bớt chưa?

TS Lê Văn Bảnh:  Ngày hôm qua thì còn, sáng nay (28/4) thì đã giảm bớt rồi sau khi có thông tin có đủ gạo. Hiện nay vấn đề là nông dân thì không thiếu ăn, nhưng công nhân những ngừơi lãnh lương công chức đại loại vậy, họ thừơng mua gạo ăn trong ít ngày thôi, thành ra họ nhốn nháo lên tìm mua gạo.

Cũng như vàng vậy tranh nhau mua nhiều sợ thiếu thì giá phải lên chứ thực chất là không thiếu gạo. Hiện nay chính phủ đã giao cho hiệp Hội Lương Thực điều phối chuyện này, thông tin sáng nay cho biết các doanh nghiệp đã đổ gạo ra thị trường để bình ổn giá. Tới giờ này giá cũng  tương đối ổn.

Nam Nguyên: Thưa giá gạo có xuống được như cách đây bốn,  năm ngày không hay là xuống từ từ?

TS Lê Văn Bảnh:  Xuống từ từ  thôi, hôm qua ngừơi bạn tôi ở TP.HCM cho biết từ 20 ngàn gạo bắt đầu xúông, nhưng cũng phải 13, 14, 15 ngàn/kg chứ không như lúc trứơc 10 ngàn 11 ngàn được. 

Nam Nguyên: Cảm ơn TS Lê Văn Bảnh.

Thông tin vào trưa ngày Thứ Hai 28/4 cho biết là Hiệp Hội Lương Thực VN  hứa là sẽ giải quyết tình trạng sốt gạo giả tạo trong vài ngày sắp tới. Tuy vậy nhiều chuyên gia thị trường cho rằng, việc điều  hành  lúa gạo của VN đang có vấn đề.