Tăng hay không tăng thêm quân vào Afghanistan

Tổng thống Barack Obama hội họp liên tiếp với các nhân vật góp phần quyết định chính sách quân sự và ngoại giao của Hoa Kỳ, về vấn đề Afghanistan. 

Hôm thứ tư họp với các nhân vật dân cử trọng yếu của hai đảng Cộng Hoà và Dân Chủ.  Kết quả được cho bíết không mấy khác trước.  Phía cộng hoà thúc đẩy Tổng thống sớm quyết định vấn đề tăng quân.  Phía Dân chủ nói không thể gấp rút trước khi cân nhắc kỹ vể một chiến lược hữu hiệu đi đến chiến thắng. Nghị sĩ John McCain ngỏ lời thúc bách nhã lãnh đạo Hoa Kỳ tăng quân cho chiến trường Afghanistan, nói rằng phải gấp rút quyết định:

Phía cộng hoà thúc đẩy Tổng thống sớm quyết định vấn đề tăng quân.  Phía Dân chủ nói không thể gấp rút trước khi cân nhắc kỹ vể một chiến lược hữu hiệu đi đến chiến thắng.

Dân biểu Howard McKeon, đảng Cộng Hoà, thuộc ban quân vụ Hạ viện, ngỏ ý mong Tổng thống Obama chấp thuận tăng quân cho Afghanistan:

Ngày thứ năm, phó Tổng thống Joe Biden và Bộ trưởng ngoại giao Hillary Clinton có mặt trong cuộc họp với một số cố vấn an ninh quốc gia tại tòa Bạch ốc. 

Ngày thứ sáu là buổi họp thứ năm, với sự tham dự của các nhân vật hành pháp và lập pháp được gọi là hội đồng chiến tranh. 

Toà Bạch ốc tiết lộ Tổng thống Obama đã có bản đề nghị tăng quân của tướng Stanley McChrystal, tư lệnh chiến trường Afghanistan đệ nạp. Nhưng phát ngôn viên Ngũ giác Đài Geoff  Morell  nhắc đi nhắc lại từ hôm thứ tư là vấn đề tăng quân chưa được bàn tới. Toà Bạch ốc cũng cho biết Tổng thống Obama đã xem qua bản đề nghị tăng quân, tuy ông vẫn xác định là phải quyết định về chiến lược trước đã.

Quyết định chiến lược là yếu tố chính cho việc tăng hay không tăng

Toà Bạch ốc cũng cho biết Tổng thống Obama đã xem qua bản đề nghị tăng quân, tuy ông vẫn xác định là phải quyết định về chiến lược trước đã.

Nguồn tin từ toà Bạch ốc cho hay Ngoại trưởng Clinton dường như tán đồng gia tăng quân số, chưa rõ là tới mức nào, trong khi phó Tổng thống Biden không muốn tăng quân, và nhấn mạnh chiến thuật tăng cường chiến thuật sử dụng máy bay không người lái để tiêu diệt những tay chỉ huy chủ chốt và những lực lượng chủ lực của quân phiến loạn Taliban.  Tổng thống Obama và một số cố vấn an ninh cũng lưu ý tới những thắng lợi của chiến thuật ấy.   Tuy nhiên chiến thuật đó rõ ràng không thể là một chiến lược. 

Toà Bạch ốc tiết lộ Tổng thống Obama đã có bản đề nghị tăng quân của tướng Stanley McChrystal, tư lệnh chiến trường Afghanistan đệ nạp. Nhưng phát ngôn viên Ngũ giác Đài Geoff  Morell  nhắc đi nhắc lại từ hôm thứ tư là vấn đề tăng quân chưa được bàn tới. Toà Bạch ốc cũng cho biết Tổng thống Obama đã xem qua bản đề nghị tăng quân, tuy ông vẫn xác định là phải quyết định về chiến lược trước đã.

Được biết tướng Stanley McCrystal xin tăng từ 10 ngàn đến 40 ngàn quân, với từng kế hoạch cho từng mức độ quân số gia tăng.  Tuy nhiên nguồn tin cho hay vị tư lệnh Afghanistan ủng hộ mức tăng tối đa 40 ngàn quân. 

Các nước đồng minh của Mỹ trong khối NATO có góp quân trên chiến trường này cũng đang chờ đợi quyết định của Hoa Kỳ về chiến lược để thắng cuộc chiến cam go này.   Phụ tá Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Alexander Vershbow, phụ trách các vấn đề an ninh quốc tế, nói rằng hịên nay các đồng minh châu Âu cũng có những vấn đề nội bộ riêng, liên quan đến chiến cuộc Afghanistan; nhất là những nước mà quân đội bị tổn thất tương đối cao ở nơi ấy, rõ ràng là phải đối phó với lập trường cho rằng xứ Afghanistan không đáng để binh sĩ của họ phải hy sinh nhiều như vậy.

Tuy nhiên, phụ tá Bộ trưởng quốc phòng Mỹ nói tiếp với báo chí, rằng hầu hết các chính phủ đồng minh đều nhận thức được mục đích quan trọng nhất là an ninh, và khi họ có câu trả lời về chiến lược của Hoa Kỳ, châu Âu sẽ lãnh đạo xứ sở họ góp phần trong công cuộc bình ổn Afghanistan. 

Nhiều ý kiến trong giới quan sát cho rằng Tổng thống Barack Obama sẽ chấp thuận tăng quân, nhưng chưa biết là bao nhiêu. 

Trong khi toà Bạch ốc còn đang nghiên cứu và sắp sửa công bố chiến lược nay mai, giới lãnh đạo các quốc gia châu Âu như Anh, Đức, Pháp đã nói với công chúng rằng không thể thất bại tại Afghanistan, vì an ninh và phúc lợi của toàn thể châu Âu, châu Mỹ.   Hầu hết đồng ý rằng muốn chiến thắng thì phải tăng quân, nhưng điều quan trọng là sử dụng chiến lược nào cho những  lực lượng quân sĩ đông đảo và tốn kém ấy.

Trong khi toà Bạch ốc còn đang nghiên cứu và sắp sửa công bố chiến lược nay mai, giới lãnh đạo các quốc gia châu Âu như Anh, Đức, Pháp đã nói với công chúng rằng không thể thất bại tại Afghanistan, vì an ninh và phúc lợi của toàn thể châu Âu, châu Mỹ.   Hầu hết đồng ý rằng muốn chiến thắng thì phải tăng quân, nhưng điều quan trọng là sử dụng chiến lược nào cho những  lực lượng quân sĩ đông đảo và tốn kém ấy.

Thời gian một năm sắp tới là thời gian quyết định thắng hay thua trên chiến trường Afghanistan.   Không tăng quân có nghĩa là chuẩn bị rút lui có trật tự, để dâng lại xứ sở ấy cho lực lượng hồi giáo quá khích Taliban mời al Qaeda và Osama Bin Laden vào hưởng thụ và bàn trướng hoạt động mạnh trên khắp thế giới.   Mục tiêu chính vẫn là Hoa Kỳ, rồi đến Anh quốc, và các đồng minh châu Âu. 

Thời gian không cho phép một sự chần chờ

Vừa rồi là Việt Long trong bài viết liên quan đến tình hình chiến trường Afghanistan và những quyết định mà Tổng Thống Barack Obama sẽ phải đưa ra trong một vài ngày tới. Nguyễn Khanh của Đài chúng tôi được trao phó trách nhiệm theo dõi việc này, và câu hỏi đầu tiên mọi người đều muốn biết là đến bao giờ ông Obama sẽ loan báo quyết định cuối cùng?

Nguyễn Khanh: các quan chức Nhà Trắng nói có lẽ trễ nhất là đầu tuần tới ông Obama sẽ loan báo quyết định của ông. Ngày mai ở Washington, ông còn họp bàn thảo với các cố vấn trong Hội Đồng Chiến Tranh, và đây là cuộc họp thứ 3 trong tuần này để bàn về giải pháp chiến lược cho Afghanistan. Nghe nói Tư Lệnh Chiến Trường Afghanistan là Đại Tướng Stanley McCrystal đã được gọi về Washington, và sẽ có mặt trong buổi họp sáng mai ở Nhà Trắng.

Không ai dám nói trước là Tổng Thống sẽ quyết định như thế nào, và tất cả những người tôi có dịp nói chuyện đều bảo hy vọng ông Obama quyết định đúng. Và nhưng như anh Việt Long mới trình bày thì có vẻ như ông sẽ đồng ý tăng thêm quân, dù không thể biết sẽ tăng bao nhiêu. Cũng xin nói thêm là theo những dự đoán thì số quân có tăng thì cũng không đến 40,000 như Đại Tướng McCrystal yêu cầu, có thể chỉ ở khoảng chừng một nửa con số đó thôi, tức chừng 20,000.

Các quan chức Nhà Trắng nói có lẽ trễ nhất là đầu tuần tới ông Obama sẽ loan báo quyết định của ông. Ngày mai ở Washington, ông còn họp bàn thảo với các cố vấn trong Hội Đồng Chiến Tranh, và đây là cuộc họp thứ 3 trong tuần này để bàn về giải pháp chiến lược cho Afghanistan. Nghe nói Tư Lệnh Chiến Trường Afghanistan là Đại Tướng Stanley McCrystal đã được gọi về Washington

Tại sao vậy?

Nguyễn Khanh: tôi nghe nói rằng ngoại trừ Bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton ủng hộ ý kiến tăng thêm quân như anh Việt Long vừa trình bày với quý thính giả, hầu hết các quan chức khác đưa ra các ý kiến dè dặt hơn, chẳng hạn như Phó Tổng Thống Joe Biden bảo rằng Hoa Kỳ hiện có 68,000 binh sĩ phục vụ tại chiến trường và dù có đưa thêm quân vào cũng chưa đảm bảo sẽ đạt được một chiến thắng về quân sự.

Ông Tổng Trưởng Quốc Phòng Robeert Gates thì nói là nếu ồ ạt đưa thêm binh sĩ sang Afghanistan có thể tạo hiểu lầm, khiến người dân nước bạn nghĩ rằng đất nước của họ đang bị chiếm đóng bởi quân đội Mỹ.

Cả ông Biden và ông Gates đều nghĩ tăng thêm quân nếu xảy ra thì vẫn chỉ là một phần của gói chiến lược, phần còn lại là phải giúp Afghanistan phát triển kinh tế, phải thúc đẩy chính phủ Kabul bài trừ tham nhũng và hoạt động hữu hiệu hơn, để dân chúng tin tưởng vào chính quyền. Bên cạnh đó là kế hoạch gia tăng huấn luyện cho binh sĩ và cảnh sát Afghanistan.

Con số 20,000 cũng là con số mà các nhà quan sát tin rằng cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa có thể chấp nhận được, tạo dễ dãi chính trị cho ông Obama khi xin thêm ngân sách. Cũng cần phải nói là dù ông Obama từng bảo không để chính trị can dự vào các quyết định có tính chiến lược ở Afghanistan, nhưng ai cũng biết rằng cuộc chiến nay đã bước vào năm thứ 9, sự ủng hộ của người dân ít nhiều thì cũng đã giảm, càng khiến ông Obama phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

Ông Tổng Trưởng Quốc Phòng Robeert Gates thì nói là nếu ồ ạt đưa thêm binh sĩ sang Afghanistan có thể tạo hiểu lầm, khiến người dân nước bạn nghĩ rằng đất nước của họ đang bị chiếm đóng bởi quân đội Mỹ.Cả ông Biden và ông Gates đều nghĩ tăng thêm quân nếu xảy ra thì vẫn chỉ là một phần của gói chiến lược, phần còn lại là phải giúp Afghanistan phát triển kinh tế, phải thúc đẩy chính phủ Kabul bài trừ tham nhũng

Xin được nhắc lại là các tướng lãnh điều khiển cuộc chiến thì nghĩ khác, bảo rằng địa bàn mặt trận Afghanistan là một địa bàn rất rộng lớn, và số binh sĩ đang hiện diện không đủ để đáp ứng với các khó khăn của chiến trường, trong khi binh sĩ và cảnh sát Afghanistan chưa thể đảm trách công tác bảo vệ an ninh cho chính đất nước của họ. Nói tóm lại thì các tướng lãnh có cái nhìn của những nhà quân sự, Washington thì có cái nhìn của những chính trị gia.

Ý kiến của người dân Hoa Kỳ như thế nào?

Nguyễn Khanh: trong một cuộc thăm dò, 45% người dân Mỹ nói ủng hộ đưa thêm quân vào chiến trường, nhưng 42% cho hay họ không tán thành diều này. Thành ra có thể nói là dư luận cho thấy cảm nghĩ của người dân Mỹ đang chia đôi.

Có người chỉ trích cho rằng ông Obama chần chừ quá lâu…

Chính ông chứ không ai khác phải trả lời với bố mẹ của các thanh niên nam nữ Mỹ nếu ông đưa con cái của họ sang Afghanistan và sau đó con họ không trở về.

Tổng thống Obama

Nguyễn Khanh: điều đó hoàn toàn đúng. Một trong những người không hài lòng với thái độ chần chừ của ông Obama chính là Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa John McCain, ông bảo chỉ có một con dường duy nhất là tăng thêm quân và phải làm ngay, không thể chờ đợi được nữa. Ông McCain cũng nói là Iraq trước đây cũng bất ổn, nhưng từ khi Hoa Kỳ đưa thêm quân vào thì ổn định hơn trước rất nhiều, và nên áp dụng bài học Iraq cho chiến trường Afghanistan.

Phản ứng của ông Obama như thế nào trước những chỉ trích đó?

Nguyễn Khanh: ông bảo đưa thêm quân vào chiến trường là một quyết định phải cân nhắc, phải suy tính, không thể vội vã được.

Một tuần trước đây ông còn nói chính ông chứ không ai khác phải trả lời với bố mẹ của các thanh niên nam nữ Mỹ nếu ông đưa con cái của họ sang Afghanistan và sau đó con họ không trở về.