Lê Dân, phóng viên đài RFA
Vào đầu năm tới, một phụ nữ Việt Nam có thể sẽ lên đường sang Đức tiếp nhận một giải thưởng cao quý do tổ chức Transparency International, tức Minh bạch Quốc tế, lựa chọn và trao tặng.
Giải thưởng này tổ chức Transparency International lập nên vào năm 2000 nhằm mục đích cổ võ những cá nhân dũng cảm trên khắp thế giới và trao tặng hàng năm qua sự đề cử và lựa chọn bởi một ủy ban quốc tế gồm 11 thành viên.
Giải thưởng Liêm Chính
Về giải Integrity Award, tức giải Liêm Chính, bà Huguette Labelle, chủ tịch tổ chức Minh bạch Quốc tế, giải thích:
"Chống tham nhũng cần nhiều hơn là các chương trình rầm rộ và quyền hạn phương tiện rộng lớn, mà nó còn cần những cá nhân dũng cảm làm gương cho những người khác.
Giải thưởng Liêm Chính của Tổ chức Minh bạch Quốc tế vinh danh những tấm gương đó đã có quyết tâm bảo vệ niềm tin và giá trị của họ bằng những hành động dũng cảm.
Những người được tặng giải cho thấy là ngay cả dân thường cũng có thể làm những việc trọng đại, họ là những anh hùng trong cuộc chiến chống tham nhũng".
Transparency International là một tổ chức quốc tế chống tham nhũng có phân nhánh tại trên 90 quốc gia, hàng năm thu thập dữ liệu và nhận xét của nhiều thành phần để đúc kết bản Chỉ số Tham nhũng Tòan cầu. Đây là kim chỉ nam cho doanh nghiệp thế giới tham khảo khi chuẩn bị đầu tư vào một quốc gia nào đó.
Từ năm 2000, tổ chức Minh bạch Quốc tế đã đặt ra giải thường Liêm Chính, nhận sự đề cử của các tổ chức, cá nhân hay từ chính thành viên thuộc tổ chức.
Chủ tịch Ủy ban Trao giải, ông Sion Assidon cho biết rằng những người được ban tuyển chọn trao giải đã dũng cảm chống tham nhũng, dù nhỏ hay to, trong nhiều tình huống khác biệt. Kinh nghiệm họ trải qua cho thấy sự phức tạp và khó khăn của nạn tham nhũng, mà dù sao cũng cần phải tiêu diệt.
Người Việt Nam đầu tiên
Người Việt Nam đầu tiên được chọn vào danh sách chung cuộc để trao giải Liêm Chính năm nay, là một phụ nữ, là bà Lê Hiền Đức, 75 tuổi, giáo viên tiểu học nghỉ hưu, nhà ở phố Pháo Đài Láng, phường Láng Thượng, quận Đống Đa, Hà Nội.
Nói về trường hợp bà Lê Hiền Đức, bà Gypsy Guillén Kaiser thuộc tổ chức Transparency International cho biết: "Bà Lê Hiền Đức được đề cử bởi một nhân viên thiện nguyện làm việc cho tổ chức Minh Bạch Quốc tế sau khi người này được biết câu chuyện chiến đấu chống tham nhũng kiên trì của bà."
Bà Lê Hiền Đức, nhà giáo nghỉ hưu, đã được báo chí Việt Nam nhắc đến nhiều lần qua những chuyện bị kết án là "lẩm cẩm" như viết đơn khiếu kiện dùm người dân ít học.
Có báo còn gọi đùa bà một cách đáng yêu là "Bà già lắm chuyện" kể lại rằng có lần bà đi sang đường Trần Phú ở Hà Nội, thấy viên cảnh sát giao thông kéo người lái xe sang bên kia đường mới chịu ghi phạt, bà nổi máu 'hình sự' kín đáo kéo sụp nón bước theo sang.
Núp sau gốc cây, bà già 'lắm chuyện' chứng kiến trọn cảnh viên cảnh sát từ xin xỏ, sang quát tháo dọa nạt, đến cảnh cậu lái xe buồn bã đưa tờ 50 ngàn cho viên cảnh sát mà không được nhận biên lai gì.
Báo VietnamNet viết rằng "xấp xỉ 80 nhưng bà cụ không thiếu những mưu mẹo, mánh khóe đấu tranh để đưa những tiêu cực ra ánh sáng".
Một công dân đáng tự hào
Trên một năm qua, bà đã quyết tâm làm tất cả mọi việc để phanh phui nhưng vụ việc tiêu cực trong ngành giáo dục của Hà Nội. Hồi cuối tháng Chín, bà đã đòi Thanh tra thành phố Hà Nội trả lời kết quả thanh tra về những tiêu cực diễn ra tại các trường tiểu học Nguyễn Khả Trạc, quận Cầu Giấy, trường phổ thông cơ sở Việt Nam–Angiêri ở quận Thanh Xuân, mà bà đã phản ánh. Kết quả không thỏa mãn, bà tiếp tục kiến nghị lên Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Cũng vào cuối tháng Chín, chịu không nổi với những trận chống tham nhũng quyết liệt của bà, các kẻ xấu đã thuê người đặt vòng hoa tang trước cửa nhà bà để đe dọa. Bà Đức kể, ngoài chiếc vòng hoa “quái gở” này, thời gian qua bà còn nhận được rất nhiều cuộc điện thoại nặc danh, với những lời lẽ chửi bới, đe dọa: “Nếu không ngừng việc chống tiêu cực, ra đường sẽ bị xe tông”.
Tin về bà Lê Hiền Đức sắp được tổ chức Transparency International trao giải Liêm Chính được đại sứ Thụy Điển ở Việt Nam, ông Rolf Bergman tiết lộ cho báo chí biết hôm thứ Hai, bên lề diễn đàn chống tham nhũng 2007 tổ chức tại Hà Nội. Ông nói thêm là bà sẽ lên đường sang Đức vào đầu năm tới để nhận giải thưởng hiếm có và cao quý này.
Khi chúng tôi phối kiểm, bà Gypsy Guillén Kaiser thuộc tổ chức Minh Bạch Quốc tế cho biết: "Bà Lê Hiền Đức là một trong các ứng viên đề cử vào chung kết và tổ chức Minh bạch Quốc tế sẽ loan báo kết quả vào thứ Hai tuần tới, ngày 10 tháng Mười Hai."
Bà Kaiser nói thêm rằng việc tuyển chọn rất kỹ lưỡng và công bằng để làm sao tìm cho được khắp thế giới 3 nhân vật tiêu biểu trong năm về ý chí và hành động chống tham nhũng cho đất nước mình:
“Chúng tôi nhân sự đề cử từ khắp thế giới của các nhà chuyên môn về chống tham nhũng đã hoạt động trong lĩnh vực này từ nhiều năm qua. Ủy ban tuyển chọn gồm 11 chuyên gia quốc tế sẽ bỏ phiếu chọn những người trong danh sách chung kết để quyết định người sẽ được trao giải.”
Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam, ông Rolf Bergman nhấn mạnh rằng "Việt Nam cần tự hào vì có những công dân như bà Lê Hiền Đức, là người không những chỉ muốn Đảng và Nhà nước chấm dứt nạn tham nhũng, mà còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ, đóng góp cụ thể vào cuộc chiến chống tham nhũng.... hy vọng là bà Lê Hiền Đức sẽ là tấm gương điển hình cho nhiều người Việt Nam khác".