Câu hỏi được nêu lên là liệu diễn tiến này có thực sự là đà phục hồi kinh tế bền vững của Hoa Kỳ hay chưa ? Và diễn tiến đó cùng sự hồi phục của các nền kinh tế lớn khác hiện có thể tác động ra sao tới kinh tế tòan cầu trong những ngày sắp tới ?

Mức tăng trưởng của Quý III cao hơn dự đóan

Qua cuộc trao đổi với Thanh Quang, Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa từ California (Hoa Kỳ) nhận xét:

KTG Nguyễn Xuân Nghĩa : Nếu mà mình nói về kinh tế và về kỹ thuật, về thống kê thì một nền kinh tế được như là đã phục hồi hay chưa thì chúng ta căn cứ trên một số những chỉ dấu mà người ta gọi tiên báo.

Điều đó có thể nó cho người ta thấy là tăng trường của kinh tế Mỹ có thể nó khả quan hơn, và vì vậy trong tuần vừa rồi người ta cũng thấy rằng là tốc độ tăng trưởng của Quý III vừa rồi dự báo con số sơ khởi của Bộ Thương Mại là 3.5% tức là nó cao hơn những dự đoán trước đó. Ấy là cái yếu tố có vẻ nó lạc quan.

Thông thường ra người ta cỡ chừng 11 cái chỉ dấu tiên báo như vậy. Chỉ dấu tiên báo tức là cái dữ kiện về sinh hoạt kinh tế mà cho thấy tình hình trong 3 tháng, 6 tháng sắp tới chẳng hạn thì trong 11 chỉ dấu tiên báo đó người ta đã nhìn thấy 7-8 chỉ dấu có vẻ tình hình đã khả quan hơn, tức là đã bắt đầu đụng đáy và đi lên.

Ba cái dữ kiện vừa mới trình bày đó, thí dụ như là về vấn đề xây cất, về số liệu hàng hoá chế biến chẳng hạn, kể cả sản xuất ra cho tồn kho, đều cho thấy rằng là kinh tế Mỹ đã đụng đáy từ Quý III, tức là bắt đầu từ cuôí tháng 6 cho tới bây giờ.

Điều đó có thể nó cho người ta thấy là tăng trường của kinh tế Mỹ có thể nó khả quan hơn, và vì vậy trong tuần vừa rồi người ta cũng thấy rằng là tốc độ tăng trưởng của Quý III vừa rồi dự báo con số sơ khởi của Bộ Thương Mại là 3.5% tức là nó cao hơn những dự đoán trước đó. Ấy là cái yếu tố có vẻ nó lạc quan.

Thanh Quang : Như vậy thì diễn tiến vừa nói có phải chủ yếu phát xuất từ kế họach kích thích kinh tế quy mô của chính phủ Barack Obama hay không, hay là nhờ những yếu tố nào khác nữa, thưa ông?

KTG Nguyễn Xuân Nghĩa : Thực sự ra giới nghiên cứu kinh tế họ nói rằng trong 3.5% mà tăng trưởng vừa rồi dù sao nó vẫn là con số gọi là con số khởi của Bộ Thương Mại và trong tuơng lai sẽ còn phải điều chỉnh nữa, thì kế hoạch kích thích kinh tế trị giá 787 tỷ đôla của ông Barack Obama là có thể nó chỉ ảnh hưởng đến 0.6%,  tức là nếu không có cái đó thì đà tăng trưởng nó là 2.9%. Nôm na ra thì sự đóng góp của kế hoạch kích thích đó thực ra là nó rất nhỏ.

Bà kinh tế trưởng của chính quyền Obama thì cũng đã nói rõ rằng là tác dụng gọi là kích thích kinh tế của kế họach kích cầu vừa rồi 787 tỷ là chính bà cũng nói rằng nó đã hết rồi, nó đã chấm dứt, thành ra ảnh hưởng của kế hoạch kích thích đó thực sự là nó rất nhỏ.

Kế hoạch kích thích kinh tế trị giá 787 tỷ đôla của ông Barack Obama là có thể nó chỉ ảnh hưởng đến 0.6%,  tức là nếu không có cái đó thì đà tăng trưởng nó là 2.9%. Nôm na ra thì sự đóng góp của kế hoạch kích thích đó thực ra là nó rất nhỏ.

Yếu tố chính thực ra là biện pháp tiền tệ khi mà Ngân Hàng Trung Ương Mỹ đã hạ lãi suất liên tục và giữ lãi suất đó ở số 0, tức là từ 0 đến 0.25%, và nếu mình so với đà lạm phát thì lãi suất của Mỹ là số âm. Đồng thời họ cũng in tiền, họ bơm bạc vào, tức gọi là tăng mức lưu hoạt của các cơ sở kinh tế và nhất là các hệ thống tài chính thì tổng cộng ra nó cũng hơn 2 ngàn tỷ đôla lận. Thành ra tôi nghĩ cái đó là yếu tố chính chứ không phải rằng là kế hoạch kích cầu của ông Obama, tại vì kế hoạch này nó nhắm vào mục tiêu cải tạo xã hội nhiều hơn là kích thích kinh tế đó, thưa ông.

Kinh tế có dấu hiệu phục hồi nhưng chỉ số thất nghiệp tăng

Thanh Quang : Dạ. Có điều nghịch lý là đà phục hồi kinh tế Mỹ dù diễn tiến - có thể hiểu là chậm chạp, đôi khi cũng có phần khó khăn đó, nhưng mà ngày càng rõ nét, trong khi hiện giờ tình trạng thất nghiệp ở Hoa Kỳ tiếp tục gây nhiều quan ngại ? Ông có nhận xét nào về nghịch lý này hay không ạ ?

Nhược điểm của nền kinh tế trong tình trạng phục hồi mà vẫn còn bấp bênh này là sự thiếu niềm tin của dân chúng, của thị trường, đặc biệt của giới tiêu thụ, nó có ảnh hưởng đến khối lượng tín dụng cấp phát ra là vẫn bị kẹt, tức là người ta muốn vay tiền để kinh doanh người ta vẫn khó và các ngân hàng người ta vẫn ngại

KTG Nguyễn Xuân Nghĩa : Nó có hai yếu tố để giải thích cái chuyện này. Cái yếu tố thứ nhất là tâm lý. Một trong những nhược điểm của nền kinh tế trong tình trạng phục hồi mà vẫn còn bấp bênh này là sự thiếu niềm tin của dân chúng, của thị trường, đặc biệt của giới tiêu thụ, nó có ảnh hưởng đến khối lượng tín dụng cấp phát ra là vẫn bị kẹt, tức là người ta muốn vay tiền để kinh doanh người ta vẫn khó và các ngân hàng người ta vẫn ngại ngần, thì cái đó là một nhược điểm.

Nếu mà trong những chỉ dấu gọi là tiên báo đó thì người ta có để ý tới chuyện đó và người ta thấy cái đó là điều bất lợi, tức là dân chúng vẫn chưa tin tưởng vào tương lai, thành ra các doanh nghiệp vẫn chưa dám tuyển dụng lại nhân viên của họ.

Cái yếu tố thứ nhì trong con số thất nghiệp đó là những thống kê về thất nghiệp thuộc loại thống kê hậu kiểm, nó khác với lại thống kê tiên báo. Tôi lấy thí dụ như là trong lãnh vực kinh doanh, khi mà các doanh nghiệp dự trù mua nguyên-nhiên-vật liệu nhiều hơn, họ tính ra nhiều hơn, tức là cái chỉ số MSN chẳng hạn vừa rồi đó thì người ta cho thấy rằng là các doanh nghiệp đó trong thời gian sắp tới họ sản xuất nhiều hơn, thì đó là chỉ dấu tiên báo, trong khi con số thất nghiệp nó là chỉ dấu một tình trạng đã xảy ra rồi người ta mới biết, thành ra thứ nhất là tâm lý dân chúng người ta chưa có tin tưởng lắm và vì vậy doanh nghiệp vẫn chưa có dám tuyển dụng.

Thứ hai nữa đó là cái con số thất nghiệp đó nó chỉ là tình trạng nó đã qua, của quá khứ, và vì vậy là có thể trong tương lai khi nước Mỹ đã ra khỏi tình trạng suy trầm rồi mà cái tình trạng suy trầm đó đã bắt đầu từ tháng 12-2008 rồi lại còn khủng hoảng tài chính năm ngoái thì lúc đó con số thất nghiệp nhìn trên bề mặt thì nó vẫn còn cao. Và chúng ta đã nhìn thấy hiện tượng đó năm 2001, tức là kinh tế đã hồi phục rồi, tăng trưởng rồi mà số thất nghiệp vẫn còn lên. Và vi vậy mà từ bây giờ cho đến qua năm tới chúng ta sẽ còn thấy số thất nghiệp lên 10%, nó quá 10% nữa, sau đó nó mới bắt đầu khá ra.

Và chúng ta đã nhìn thấy hiện tượng đó năm 2001, tức là kinh tế đã hồi phục rồi, tăng trưởng rồi mà số thất nghiệp vẫn còn lên. Và vi vậy mà từ bây giờ cho đến qua năm tới chúng ta sẽ còn thấy số thất nghiệp lên 10%, nó quá 10% nữa, sau đó nó mới bắt đầu khá ra.

Thì con số thất nghiệp là con số không có tính chất tiên báo mà nó chỉ là nói đến tình trạng trong hiện tại và trong quá khứ, mà tình trạng hiện tại và quá khứ đó làm người ta vẫn chưa tin tưởng lắm, tại vì người ta hoang mang vì tình trạng tăng chi quá nhiều, tình trạng bội chi ngân sách quá cao, công trái quá nặng, và nợ tài chánh của nước Mỹ càng ngày càng cao, và chính điều đó mới là sự lo âu và nó làm cho người ta chưa dám tuyển dụng được.

Yếu tố chính ảnh hưởng kinh tế Mỹ là người dân Mỹ

Thanh Quang : Dạ. Trong khi diễn tiến nền kinh tế Mỹ như ông vừa trình bày có dấu hiệu phần nào sáng sủa, ít nhiều sáng sủa như vậy thì thưa ông, ông nhận thấy các nền kinh tế lớn trên thế giới, từ Âu Châu, Nhật Bản tới Trung Quốc, diễn biến ra sao ? Và có thể cùng kinh tế Mỹ ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu nói chung như thế nào ạ?

KTG Nguyễn Xuân Nghĩa : Thật sự ra kinh tế Mỹ có ảnh hưởng, thí dụ như là về số xuất khẩu là đối với kinh tế Mỹ nó chỉ có từ tới 12%, thành ra cái việc mà các nền kinh tế khác đã phục hồi để có thể mua hàng hoá Mỹ nhiều hơn làm thành cái lực đầy, sức kéo cho nền kinh tế Mỹ thực ra nó vẫn nhỏ .

Điều nó ảnh hưởng mạnh tới nước Mỹ chính là tình trang đang ngay bên trong xã hội Mỹ, nếu mà người dân - giới tiêu thụ mà vẫn chưa thấy tin tưởng mà vẫn siết chặt hầu bao, chưa dám tiêu xài

Các nơi khác thì cái tình hình Á Châu đó tương đối có khả quan căn cứ trên phúc trình của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế vừa mới công bố ngày 29 và căn cứ trên phúc trình dự báo cập nhật của Ngân Hàng Thế Giới sẽ công bố vào đêm Thứ Ba mùng 3 này (theo giờ Miền Đông nước Mỹ) thì tình hình Á Châu tương đối nó có vẻ sáng sủa và sự sáng sủa đó cũng chỉ là bề mặt do cái sức kéo của 3 nền kinh tế là Trung Quốc, Ấn Độ và Nam Hàn, chứ còn các nước Á Châu khác thì mình nó vẫn chưa khả quan, tuy nhiên điều đó nó vẫn không ảnh hưởng mạnh đến nước Mỹ. Điều nó ảnh hưởng mạnh tới nước Mỹ chính là tình trang đang ngay bên trong xã hội Mỹ, nếu mà người dân - giới tiêu thụ mà vẫn chưa thấy tin tưởng mà vẫn siết chặt hầu bao, chưa dám tiêu xài thì chúng ta vẫn thấy rằng là cái mức tăng trưởng của nước Mỹ, tức là đã đụng đáy rồi đi lên, nhưng mà cái mức tăng trưởng trong tương lai trong năm tới nó vẫn chưa có được cao lắm.

Thanh Quang : Dạ. Cảm ơn Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa rất nhiều.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.