Thanh Trúc, phóng viên đài RFA
Để đẩy mạnh hơn tiến độ hội nhập cho thị trường, doanh nghiệp cũng như kinh tế, Việt Nam sẽ bỏ qui định đóng tem nhập khẩu trên một số mặt hàng từ ngoài vào. Quyết định này có đúng lúc và có ảnh hưởng đến tâm lý ngừơi tiêu dùng trong nước không là điều Thanh Trúc trình bày đến quí vị trong bài sau đây.
Mục đích của việc miễn tem nhập khẩu trên mười tám mặt hàng ngọai là nhằm đẩy mạnh hơn nữa tiến độ hội nhập của thị trường, của doanh nghiệp và của kinh tế Việt Nam. Việt Nam coi đây là hành động tháo gỡ những trở ngại khiến hàng hoá, doanh nghiệp và kinh tế gặp lúng túng khi hội nhập với khu vực và thế giới.
Từ năm 1997 đến năm 1998, Việt Nam áp dụng qui định dán tem nhập khẩu để kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng sản phẩm hầu bảo đảm quyền lợi cho ngừơi tiêu dùng. Ngoài ra việc dán tem nhập khẩu còn giúp các cơ quan chức năng như hải quan và công an phân biệt đâu là hàng nhập chính thức và đâu là hàng nhập lậu trốn thuế.
Nay theo nguồn tin từ Bộ Tài Chính, những mặt hàng được miễn dán tem nhập khẩu là những lọai đã được lắp ráp xong trước khi vào Việt Nam như xe đạp nguyên chiếc, quạt điện, máy thu hình, đầu viđêo, tủ lạnh, máy điều hoà không khí, động cơ nổ vân vân…
Bên cạnh đó còn những lý do thực tế của việc bãi bỏ tem nhập khẩu được phó tổng cục trưởng Tổng Cục Thuế là ông Phạm Duy Khương giải thích như sau:
Tức là bây giờ hàng nhập khẩu thì mình không đặt cái việc đấy là hàng hoá của nước ngoài nhập vào Việt Nam. Trước kia mình kiểm soát những hàng hoá này là thông qua những mặt hàng Việt Nam cần mà chưa sản xuất được, chưa phát triển được thì mình cố kiểm soát ở khâu nhập khẩu để đảm báo không có hàng giả, nó tránh được tất cả những cái coi như là hàng nhái, thứ nhất lúc ấy là hàng nhái của Trung Quốc.
Hồi xưa là phải nhập theo giấy phép, còn bây giờ đã thông thoáng hết tất cả các mặt hang đó không cần phải giấy phép gì cả mà thức hiện theo hội nhập thôi. Thì những mặt hàng đó mình dán tên cũng không có giá trị gì cả, không có ý nghĩa gì cả.
Không phải là quyết định chậm mà là trước kia mình khan hiếm hàng này, thế rồi trong nước chưa sản xuất được này, thì chuyện quan trọng lúc ấy là vấn đề chống nhập lậu. Để chống việc hàng hoá nhập lậu vào trong nước không quá thể khiến mình không thể thống kê được không kiểm soát được ngoài của khẩu thì khi anh đã nhập vào nội địa mà không có tem tức là anh nhập lậu.
Theo nhận định của một chuyên gia thuộc Bộ Thương Mại trong nước, việc dán tem nhập khẩu đến giờ mới được bãi bỏ là một bước đi quá chậm. Ông phân tích rằng qui định tem nhập khẩu chủ yếu để kiểm soát những lọai hàng khan hiếm hoặc những mặt hàng chưa thể sản xuất được ở trong nước, nhưng nay các mặt hàng ấy chẳng những có nhiều trên thị trường nội địa mà giá cũng khá mềm, nhất là sau cơn sốt giảm giá hàng điện tử trong thời gian qua.
Tình hình thực tế
Còn theo viên chức Tổng Cục Thuế thì nhanh hay chậm cũng phải có lộ trình, phải phù hợp với tình hình thực tế:
“Không phải là quyết định chậm mà là trước kia mình khan hiếm hàng này, thế rồi trong nước chưa sản xuất được này, thì chuyện quan trọng lúc ấy là vấn đề chống nhập lậu. Để chống việc hàng hoá nhập lậu vào trong nước không quá thể khiến mình không thể thống kê được không kiểm soát được ngoài của khẩu thì khi anh đã nhập vào nội địa mà không có tem tức là anh nhập lậu.
Cần thiết phải có những mặt hướng dẫn tiêu dùng mà có thể ảnh hưởng đến đời sống của xã hội thì có những mặt hàng cần dán tem. Trước kia là mình làm như thế, bây giờ mình bỏ mình không dán tem nữa.
Thứ hai là trước kia thông qua thuế nhập khẩu thì có thể thuế xuất rất cao, những mặt hàng cần dán tem là những mặt hàng có thuế xuất nhấp khẩu rất cao, không dán tem thì xảy ra vấn đề nhập lậu rất lớn.
Chứ còn bây giờ đến hội nhấp thì tất cả những mặt hàng đó đều có lộ trình và được thức hiện theo cam kết mình đã vào thị trường thế giới rồi, các mặt àhng đ1 thuế xuất nhập khẩu dần dần được giảm. Phải có lộ trình của nó chứ, chậm hay không chậm thì cũng chưa chắc đã phải.”
Đã có nhiều ý kiến khác nhau trước quyết định bãi bỏ việc dán tem nhập khẩu. Trong lúc một số ngưới tiêu dùng cho rằng bãi bỏ tem nhập khẩu là tạo cơ hội tốt cho những lọai hàng thiếu chất lượng tuồn vào thị trường nội địa mà ngừơi mua khó phân biệt đâu là giả đâu là thật, thì ý kiến khác cho rằng rằng từ giờ trở đi ngừơi tiêu thụ hoặc sẽ mua được hàng đúng giá trị của nó, hoặc sẽ ngần ngại khi mua sắm bởi xu hướng chuộng hàng ngọai mà không biết món hàng mình mua là hàng nhập hay hàng nội.
Phía các doanh nghiệp thì e ngại rằng bãi bỏ dán tem nhập khẩu sẽ gây trở ngại cho những công ty cỡ trung hay cỡ nhỏ đang sản xuất những mặt hàng liên quan.
Tất cả những mặt hàng mình dán tem vừa rồi ấy nếu buôn lậu thì đến bây giờ gia của nó cũng không bị ảnh hưởng gì cả. Giá thánh của buôn lậu như ngày xưa là trên trời dưới biển, ông buôn lậu vào không tốn thuế nhập khẩu thì rõ ràng cái giá của ông bán ra thị trường rẻ hơn hàng nhập chính cống.
Bước cần thiết
Phó tổng cục trưởng Tổng Cục Thuế, ông Phạm Duy Khương, khẳng định việc miễn dán tem nhập khẩu là bước cần thiết của tiến trình hội nhập chứ không tác động nhiều đến doanh nghiệp hay kinh tế của Việt Nam:
“Tiêu thụ là tùy nơi sự quảng bá rồi do thương hiệu và nhãn mác chứ đâu phải cứ dán tem thì mới biết đó là hàng ngọai.
Tất cả những mặt hàng mình dán tem vừa rồi ấy nếu buôn lậu thì đến bây giờ gia của nó cũng không bị ảnh hưởng gì cả. Giá thánh của buôn lậu như ngày xưa là trên trời dưới biển, ông buôn lậu vào không tốn thuế nhập khẩu thì rõ ràng cái giá của ông bán ra thị trường rẻ hơn hàng nhập chính cống.
Có khi hàng nhập lậu mà giá bằng giá của hàng nhập chính thức. Xu thế là muốn để chống cái giá bán pha giá trong thị trường trong nước. Thế còn bây giờ năng lực sản xuất trong nước đã đảm bảo tất cả các mặt hàng. Ví dụ như điện lạnh hiện nay mình giảm thuế nhập khẩu là trong nước bây giờ bán rất rẻ so với ngày xưa.
Một cái TV màn ảnh phẳng tinh thể lỏng trước ba mươi mấy bốn chục triệu nhưng bây giờ rất là thấp, hai chục triệu. Tất cả những hàng tiêu dùng đó chúng ta không cần quan tâm đến vấn đề nhập khẩu nữa vì chúng ta đã có sự hội nhập, hàng hoá lưu thông ở trong phạm vi khu vực cũng như trên thế giới cũng không còn rào cản thuế quan nữa, nên là việc buôn lậu cũng bị hạn chế.
Và người tiêu dùng không phải người ta căn cứ vào việc dán tem mà căn cứ vào cái quảng bá hay thương hiệu. Mà bây giờ cái sở hữu công nghiệp, sở hữu trí tuệ hoặc là sở hữu về nhãn mác là ngừơi ta cũng có sự quan tâm chứ không phải lạc hậu như xưa, cũng không ảnh hưởng gì đến ngừơi tiêu dùng là không có tem thì ngừơi ta không tin tưởng.”
Qui định miễn dán tem nhập khẩu trên 18 mặt hàng bắt đầu có hiệu lực ngày Một tháng Chín tới. Đây cũng là quyết định được loan báo sau khi Bộ Tài Chính giảm hẳn một nửa thuế nhập khẩu đánh trên bảy nhóm hàng thực phẩm nhập khẩu thiết yếu để có thể bình ổn giá cả trên thị trường đã tăng cao bảy tháng qua.
Thanh Trúc tường trình từ Thái Lan.