Nam Nguyên trao đổi với Tiến sĩ Phạm Văn Dư, Phó Cục Trưởng Cục Trồng Trọt  phụ trách khu vực phía Nam, về các vấn đề liên quan. Từ Cần thơ TS Phạm Văn Dư cho rằng :

TS Phạm Văn Dư : Thật sự mà nói thì do tình hình lúa gạo của Đồng Bằng Sông Cửu Long, 3 tháng với vụ mới, chính vì vậy mà nếu tình hình thu mua lương thực  này nọ, tất cả mọi thứ, để giải quyết đầu ra mà nó hơi chậm một tí thì nó có sự tồn động chút đỉnh vậy thôi, chớ còn nói nhiều hay ít thì người ta nói thế thôi nhưng thật sự qua tính toán của chúng tôi, sản lượng của vụ đông-xuân khoảng độ 9,8 triệu tấn và sản lượng của vụ hè-thu khoảng 10 triệu tấn thì cái ấy nó xe xích khoảng chừng vài trăm ngàn tấn thôi.

Qua lại chỗ mấy vùng biên giới này nọ giữa mình với Cambodia thì cái ấy nó cũng ít thôi, chớ nó không nhiều, khoảng chừng năm ba chục ngàn tấn do tình hình thương mại giao lưu vậy đó, nên tôi nghĩ chuyện đó cũng bình thường thôi. Còn sự cân đối thì đã được tính toán.

Công tác dự báo, cân đối

Nam Nguyên :  Cân đối đó là theo những phương cách xưa cũ, lạc hậu. Bây giờ người ta ăn ít gạo hơn, ăn ít cơm hơn. Cơ cấu bữa ăn của người Việt Nam thay đổi nhiều mà vẫn tính như xưa là 9 ký ở thành thị, 11 ký ở nông thôn?

TS Phạm Văn Dư :  Thật ra hiện nay cách tính về thức ăn của người dân Việt Nam hiện nay là chúng tôi cũng dã tính toán trở lại. Hiện nay chúng tôi tính bình thường là 150 ký gạo cho một đầu người, thì trong thời gian hiện nay bây giờ cân đối bữa ăn với cá và các thứ thì dần dần cho tới năm 2010-2020 là chúng tôi thấy rằng bắt buộc phải giảm dần xuống, bình quân khoảng chừng 100 ký, ví dụ như vậy.

Có cách tính như thế để chúng ta có thể đảm bảo được mức độ gia tăng dân số trong thời kỳ phát triển của người dân, và cái dinh dưỡng tôi thấy nó cũng sẽ được cải thiện, thì chúng tôi có tính toán cái đó chớ.

Nam Nguyên :  Thưa, Hiệp Hội Lương Thực nói là họ đã thu mua rất mạnh mà gạo vẫn còn rất nhiều trên thị trường, phải chăng là cái cách cân đối để dành gạo cho xuất khẩu chưa sát với thực tế?

TS Phạm Văn Dư :  Tôi nghĩ rằng đấy cũng là một tín hiệu tốt đó chớ! Cái tiềm nănng lúa gạo của Đồng Bằng Sông Cửu Long là tốt. Nếu chúng ta xem xét lại một cách chắc chắn thì mức xuất có thể tăng lên chút đỉnh nữa. Tôi nghĩ là như vậy.

Hiện nay chúng ta vẫn còn loay hoay độ khoảng 4,5 triệu tới 5 triệu tấn. Tôi nghĩ nếu những ý kiến đấy chính xác thì chúng ta có thể điều chỉnh mức xuất có thể cao hơn một tí nữa do luật cung cầu thì dần dần nó sẽ giải quyết được những vấn đề như thế.

Tôi nghĩ chính phủ cũng sẽ có cách để trợ giá thu mua lương thực trong bà con nông dân, đặc biệt trong vụ hè-thu, thu mua tạm trữ.

TS Phạm Văn Dư

Tôi nghĩ rằng có thể là 5 triệu, 5 triệu rưỡi, khoảng 5 triệu rưỡi là chắc ăn, giống như tình hình ở Miền Trung, rồi ở phía Bắc tình hình thời tiết khí hậu tốt, không bị những thiệt hại về sản lượng thì tôi nghĩ rằng cái mức độ đó thì Đồng Bằng Sông Cửu Long có thể bao được.

Và trong tương lai gần chúng tôi sẽ tính toán lại mức độ thất thoát sau thu hoạch là dần dần từng bước sẽ đầu tư, đầu tư hiện nay quá cái khâu này. Cái khâu này thì có lẽ chính phủ cũng đang tính toán để mà đầu tư cái mức sau thu hoạch, những công nghệ sau thu hoạch để có thể giảm dần cái thất thoát. Mà chính cái giảm dần thất thoát này là chúng ta có thể tăng lên được khoảng 5-10%, vân vân.

Đại khái như thế thì dần dần từng bước chúng tôi sẽ có cách tính toán lại, cách nhìn nhận lại, nhưng mà nói chung là tình hình có dư khoảng chừng năm bảy trăm ngàn tấn trở lại thôi.

Sẽ được cải thiện?

Nam Nguyên :  Báo động là có thể lập lại vụ hè-thu 2008 thì tồn đọng, giá lúa đang xuống, rồi sẽ không có khả năng để mua tạm trữ. Nếu như mua tạm trữ thì có chỗ, có kho tàng để chứa hay không, thưa Tiến Sĩ?

TS Phạm Văn Dư :  Tất nhiên là nó sẽ có tồn đọng nhưng tôi nghĩ cũng không có nhiều. Tôi nghĩ cũng không giống như năm 2008 đâu. Hiện nay tôi tính so với kế hoạch thì nó có thể dôi dư khoảng ba bốn trăm (ngàn tấn).

Như thế thì tôi nghĩ chính phủ cũng sẽ có cách để trợ giá thu mua lương thực trong bà con nông dân, đặc biệt trong vụ hè-thu, thu mua tạm trữ. Các ngành lương thực năm rồi họ cũng đã làm vấn đề này. Và năm rồi thì dôi dư rất là lớn. Một phần người dân cũng có khả năng tạm trữ được một phần. Không phải người dân nào cũng bán luôn tại ruộng đâu.

Việc điều hành từng bước, từng bước cũng sẽ được cải thiện hơn. Tôi nghĩ rằng chính phủ cũng đã có cái điều chỉnh như thế nên trong tương lai gần nó cũng sẽ có cái cải thiện.

TS Phạm Văn Dư

Bây giờ chúng ta đang trong tiến trình xây dựng kho bãi này nọ tất cả mọi thứ. Dôi dư mà không tạm trữ được thì chuyện đó không đến nỗi như thế đâu. Việc của năm 2008 như thế mà chúng ta cũng giải quyết được thì năm nay tôi nghĩ là tình hình sẽ tốt hơn.

Nam Nguyên :   Thưa, năm nào cũng xảy ra rắc rối về vấn đề điều hành xuất khẩu gạo và lần này thì làn sóng phê bình rất là lớn, vậy thì theo Tiến Sĩ, hướng nên giải quyết như thế nào?

TS Phạm Văn Dư :  Tôi nghĩ hiện nay vấn đề đó cũng đã được giải quyết bước đầu thành ra có thể một số các đơn vị sản xuất lúa nhiều của các tỉnh có thể tham gia trong điều hành xuất khẩu, thì cái thông tin đó sẽ tốt hơn. Và như thế thì việc điều hành từng bước, từng bước cũng sẽ được cải thiện hơn. Tôi nghĩ rằng chính phủ cũng đã có cái điều chỉnh như thế nên trong tương lai gần nó cũng sẽ có cái cải thiện.

Trước mắt có nhiều ý kiến đóng góp về cái VFA, tôi cho rằng những cái đóng góp như thế thì cũng đúng và cái bước cải thiện thì nghĩ rằng cũng đang trên đà cải thiện. Trong tương lai tôi nghĩ rằng năm 2009-2010 sẽ được cải thiện tốt hơn.

Nam Nguyên :  Cảm ơn TS Phạm Văn Dư về thời gian ông dành cho Đài chúng tôi.