Chú trọng đầu tư vào nông nghiệp để nâng vị thế nhà nông
Trường Văn, phóng viên đài RFA
2008-06-16
60-70% dân số Việt Nam sống nhờ nông nghiệp, trong khi đầu tư cho nghề nông từ tư nhân và quốc tế chỉ khoảng dưới 20% tổng đầu tư chung.
Sự thành lập các khu công nghiệp khiến diện tích canh tác giảm, đồng thời không hỗ trợ tích cực cho nghề nông.
Mới đây Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn Việt Nam đã tổ chức một cuộc hội thảo về vấn đề phát triển nông nghiệp. Các hội thảo viên đều có nhận xét là đầu tư trong nông nghiệp chưa tương xứng với vai trò của nông thôn trong nền kinh tế quốc dân.
Trường Văn tìm hiểu thêm chi tiết từ Tiến sĩ Phạm Kim Sơn, Viện Trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn:
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Nông nghiệp hiện nay đóng góp 20% GDP của cả nước. Mức độ đầu tư của cả nước cho nông nghiệp rõ ràng là chưa tương xứng. Đầu tư công cũng thấp hơn so với một số quốc gia ở trong vùng. Đầu tư của tư nhân cho nông nghiệp thì cũng chiếm có 14-15% tổng đầu tư chung. Còn đầu tư của quốc tế FBI trực tiếp cho nông nghiệp thì chỉ có khoảng 3-4%, hầu như không đáng kể.
Rõ ràng nơi mà 60-70% dân số đang sống, đang là nguồn sống của phần lớn dân cư Việt Nam, mà mức độ đầu tư như thế thì rõ ràng là thấp.
Về khía cạnh thị truờng, nhà đầu tư thường đầu tư vào nơi có lợi mà rủi ro thì thấp, nhưng hiện nay điều kiện như thế là chưa hội đủ ở trong đầu tư cho nông nghiệp. Mặt khác, có rất nhiều nhà quản lý thiên về chuyện thu hút đầu tư nước ngoài tập trung vào phát triển công nghiệp và phát triển đô thị, vì cái mảng đó nó đem lại tốc độ tăng trường cao hơn và cái sự tiến lên rất là rõ rệt về mặt kinh tế và mặt xã hội.
Đây cũng là tình trạng xảy ra không phải chỉ riêng Việt Nam mà nhiều nước khác trên thế giới như Trung Quốc hoặc là các nước Đông Nam Á thời gian qua. Đây là hiện tượng mà mọi người đều nhìn thấy và thấy là cần phải chấn chỉnh lại.
Trường Văn: Chuyển nông dân sản xuất nhỏ lẻ sang cái nông nghiệp mới quy mô lớn và mở rộng kinh tế hợp tác thì các biện pháp nào để có thể thực hiện những điều này?
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Đây là một thách thức rất lớn mà ngay cả các nền kinh tế Đông Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan cũng phải đương đầu rất là vất vả. Mở rộng quy mô sản xuất cho nông dân nhỏ rất là khó.
Có nhiều cách, chẳng hạn như phát triển kinh tế hợp tác để người nông dân nhỏ hợp nhất lại với nhau, sản xuất trên quy mô lớn hơn, như Trung Quốc hiện nay họ đang làm, tức là tạo điều kiện để cho người dân thuê mướn của nhau - người có tiền có vốn có năng lực thì thuê của những người sản xuất hiệu quả kém hơn hoặc có nhu cầu chuyển ra khỏi nông thôn để làm lao động nơi khác, để mở rộng quy mô.
Cũng có nơi như ở Đông Âu hiện nay thì họ mở các công ty rồi là thuê lao động nông nghiệp đến. Và cũng có một số nơi như là ở Bắc Âu thì họ phát triển kinh tế trang trại, tập trung hoá cho người giỏi được mua đất mở rộng quy mô trang trại.
Tôi nghĩ rằng ở Việt Nam chúng ta phải tận dụng một cách tương đối uyển chuyển, thứ nhất là tạo điều kiện để mở rộng quy mô mức hạn điền lên. Hiện nay mức hạn điền trước đây là 3 hecta bay giờ được mở rộng gấp đôi, và chúng tôi đang muốn là hy vọng được mở rộng thêm nữa. Chắc là xu thế này cũng sẽ được tạo điều kiện.
Tuy nhiên, quy mô trang trại của Việt Nam cũng không phải là lớn. Hiện nay tổng số trang trại của Việt Nam chiếm khoảng độ 1% tổng số hộ nông dân ở khắp nước. Tôi nghĩ rằng chắc là một phần lớn nông dân nếu mà có điều kiện để tích tụ đất đai, ít nhiều họ sẽ mở rộng lên gấp đôi, gấp ba hiện nay, tức là quy mô khoảng độ 1-2 hecta gì đấy, thì đối với sản xuất ở Việt Nam thế cũng đã là bước tiến rất là lớn rồi.
Nhưng mà kèm theo đó chúng ta tiến hành tổ chức hợp tác đưa họ vào làm ăn phối hợp với nhau và liên kết với thị trường thì chúng tôi nghĩ là sẽ có điều kiện rất tốt để mở ra điều kiện kinh doanh rộng.
Tôi cũng không loại trừ khả năng là các ngành nghề chẳng hạn như thuỷ sản hay lâm nghiệp, nơi mà các công ty đầu tư trong nước và ngoài nước họ bỏ vốn ra và có thể mở rộng quy mô sản xuất lớn để kết hợp với công nghiệp chế biến thì tôi nghĩ đây cũng là một cơ hội để mở rộng sản xuất, như là tất cả các hướng đó đều mở ra trước mắt người nông dân Việt Nam cả.
Trường Văn: Làm sao để đảm bảo 70% người lao động nông thôn không bị bỏ rơi trong quá trình công nghiệp hóa thì chuyện này được thực hiện như thế nào, thưa Tiến sĩ?
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Theo chúng tôi thì cái quan trọng nhất là phải có một sự phát triển hài hoà. Trong sự phát triển đấy người nông dân và cư dân nông thôn đóng góp rất là nhiều, rất là quan trọng với đất nước, thì cả nước cũng phải phối hợp và cũng phải hỗ trợ trở lại người nông dân. Công nghiệp phải phục vụ cho nông nghiệp, phải sản xuất máy móc, vật tư cho nông nghiệp. Thành phố phải tạo việc làm cho người nông dân và đồng thời cung cấp tri thức, cung cấp các dịch vụ chất lượng cao cho nông thôn.
Trường Văn: Ngoài chuyện công nghiệp hoá nông thôn, tức là đưa máy móc vào, thì những thành tựu khoa học kỹ thuật nào có thể áp dụng vào nông thôn?
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Rõ ràng là trong thời gian tới này đất đai ngày càng nhỏ hẹp đi, rồi là lao động chuyển khỏi nông thôn ra đô thị, ra công nghiệp, thế rồi giá vật tư nông sản sẽ tăng cùng với giá dầu mỏ trên thế giới, cho nên chúng tôi thấy rằng khoa học công nghệ sẽ chính là nguồn năng lượng chính cung cấp vô tận cho sản xuất nông nghiệp trong tương lai.
Chính vì vậy cả hai mặt, cả về đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và tiếp thu tiến bộ kỹ thuật có sẵn trên thế giới và trong nước, cùng với mặt tổ chức khuyến nông, chuyển giao công nghệ, tiếp thu công nghệ ở trong nông thôn, nên phải đẩy mạnh.
Và làm như vậy thì các tiến bộ kỹ thuật, đặc biệt là các tiến bộ kỹ thuật về công nghệ sinh học và công nghệ thông tin chuyển vào nông thôn thì sẽ tạo ra bước phát triển mới cho sản xuất nông nghiệp, tạo nên một đà mới cho các hộ nông dân. Một khi mà hộ nông dân đã được mở rộng quy mô sản xuất, như ta đã nói ở trên, thì sẽ tạo nên một năng suất lao động rất là cao, mới. Chúng tôi nghĩ đây sẽ là cái hướng quan trọng trong tương lai của nông nghiệp Việt Nam.
Trường Văn tìm hiểu thêm chi tiết từ Tiến sĩ Phạm Kim Sơn, Viện Trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn:
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Nông nghiệp hiện nay đóng góp 20% GDP của cả nước. Mức độ đầu tư của cả nước cho nông nghiệp rõ ràng là chưa tương xứng. Đầu tư công cũng thấp hơn so với một số quốc gia ở trong vùng. Đầu tư của tư nhân cho nông nghiệp thì cũng chiếm có 14-15% tổng đầu tư chung. Còn đầu tư của quốc tế FBI trực tiếp cho nông nghiệp thì chỉ có khoảng 3-4%, hầu như không đáng kể.
Rõ ràng nơi mà 60-70% dân số đang sống, đang là nguồn sống của phần lớn dân cư Việt Nam, mà mức độ đầu tư như thế thì rõ ràng là thấp.
Về khía cạnh thị truờng, nhà đầu tư thường đầu tư vào nơi có lợi mà rủi ro thì thấp, nhưng hiện nay điều kiện như thế là chưa hội đủ ở trong đầu tư cho nông nghiệp. Mặt khác, có rất nhiều nhà quản lý thiên về chuyện thu hút đầu tư nước ngoài tập trung vào phát triển công nghiệp và phát triển đô thị, vì cái mảng đó nó đem lại tốc độ tăng trường cao hơn và cái sự tiến lên rất là rõ rệt về mặt kinh tế và mặt xã hội.
Đây cũng là tình trạng xảy ra không phải chỉ riêng Việt Nam mà nhiều nước khác trên thế giới như Trung Quốc hoặc là các nước Đông Nam Á thời gian qua. Đây là hiện tượng mà mọi người đều nhìn thấy và thấy là cần phải chấn chỉnh lại.
Tạo điều kiện để cho người dân thuê mướn của nhau - người có tiền có vốn có năng lực thì thuê của những người sản xuất hiệu quả kém hơn hoặc có nhu cầu chuyển ra khỏi nông thôn để làm lao động nơi khác, để mở rộng quy mô.
Trường Văn: Chuyển nông dân sản xuất nhỏ lẻ sang cái nông nghiệp mới quy mô lớn và mở rộng kinh tế hợp tác thì các biện pháp nào để có thể thực hiện những điều này?
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Đây là một thách thức rất lớn mà ngay cả các nền kinh tế Đông Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan cũng phải đương đầu rất là vất vả. Mở rộng quy mô sản xuất cho nông dân nhỏ rất là khó.
Những phương thức cho canh tác quy mô
Có nhiều cách, chẳng hạn như phát triển kinh tế hợp tác để người nông dân nhỏ hợp nhất lại với nhau, sản xuất trên quy mô lớn hơn, như Trung Quốc hiện nay họ đang làm, tức là tạo điều kiện để cho người dân thuê mướn của nhau - người có tiền có vốn có năng lực thì thuê của những người sản xuất hiệu quả kém hơn hoặc có nhu cầu chuyển ra khỏi nông thôn để làm lao động nơi khác, để mở rộng quy mô.
Nếu mà có điều kiện để tích tụ đất đai, ít nhiều họ sẽ mở rộng lên gấp đôi, gấp ba hiện nay, tức là quy mô khoảng độ 1-2 hecta gì đấy, thì đối với sản xuất ở Việt Nam thế cũng đã là bước tiến rất là lớn rồi.
Cũng có nơi như ở Đông Âu hiện nay thì họ mở các công ty rồi là thuê lao động nông nghiệp đến. Và cũng có một số nơi như là ở Bắc Âu thì họ phát triển kinh tế trang trại, tập trung hoá cho người giỏi được mua đất mở rộng quy mô trang trại.
Tôi nghĩ rằng ở Việt Nam chúng ta phải tận dụng một cách tương đối uyển chuyển, thứ nhất là tạo điều kiện để mở rộng quy mô mức hạn điền lên. Hiện nay mức hạn điền trước đây là 3 hecta bay giờ được mở rộng gấp đôi, và chúng tôi đang muốn là hy vọng được mở rộng thêm nữa. Chắc là xu thế này cũng sẽ được tạo điều kiện.
Tuy nhiên, quy mô trang trại của Việt Nam cũng không phải là lớn. Hiện nay tổng số trang trại của Việt Nam chiếm khoảng độ 1% tổng số hộ nông dân ở khắp nước. Tôi nghĩ rằng chắc là một phần lớn nông dân nếu mà có điều kiện để tích tụ đất đai, ít nhiều họ sẽ mở rộng lên gấp đôi, gấp ba hiện nay, tức là quy mô khoảng độ 1-2 hecta gì đấy, thì đối với sản xuất ở Việt Nam thế cũng đã là bước tiến rất là lớn rồi.
Nhưng mà kèm theo đó chúng ta tiến hành tổ chức hợp tác đưa họ vào làm ăn phối hợp với nhau và liên kết với thị trường thì chúng tôi nghĩ là sẽ có điều kiện rất tốt để mở ra điều kiện kinh doanh rộng.
Tôi cũng không loại trừ khả năng là các ngành nghề chẳng hạn như thuỷ sản hay lâm nghiệp, nơi mà các công ty đầu tư trong nước và ngoài nước họ bỏ vốn ra và có thể mở rộng quy mô sản xuất lớn để kết hợp với công nghiệp chế biến thì tôi nghĩ đây cũng là một cơ hội để mở rộng sản xuất, như là tất cả các hướng đó đều mở ra trước mắt người nông dân Việt Nam cả.
Trường Văn: Làm sao để đảm bảo 70% người lao động nông thôn không bị bỏ rơi trong quá trình công nghiệp hóa thì chuyện này được thực hiện như thế nào, thưa Tiến sĩ?
Sản phẩm công nghiệp, thành tựu khoa học hỗ trợ cho nhà nông
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Theo chúng tôi thì cái quan trọng nhất là phải có một sự phát triển hài hoà. Trong sự phát triển đấy người nông dân và cư dân nông thôn đóng góp rất là nhiều, rất là quan trọng với đất nước, thì cả nước cũng phải phối hợp và cũng phải hỗ trợ trở lại người nông dân. Công nghiệp phải phục vụ cho nông nghiệp, phải sản xuất máy móc, vật tư cho nông nghiệp. Thành phố phải tạo việc làm cho người nông dân và đồng thời cung cấp tri thức, cung cấp các dịch vụ chất lượng cao cho nông thôn.
Tiến bộ kỹ thuật, đặc biệt là các tiến bộ kỹ thuật về công nghệ sinh học và công nghệ thông tin chuyển vào nông thôn thì sẽ tạo ra bước phát triển mới cho sản xuất nông nghiệp, tạo nên một đà mới cho các hộ nông dân.Tiếng nói, vị thế của người nông dân là phải tốt hơn, và trình độ người nông dân phải được nâng lên ít nhất cũng phải tương đương với mức trung bình so với các tầng lớp khác ở trong đất nước. Tôi nghĩ khi mà cả nước phối hợp với người nông dân như vậy, với nông thôn như thế thì nông thôn sẽ phát triển và nông nghiệp sẽ tăng trưởng mạnh.
Trường Văn: Ngoài chuyện công nghiệp hoá nông thôn, tức là đưa máy móc vào, thì những thành tựu khoa học kỹ thuật nào có thể áp dụng vào nông thôn?
Tiến sĩ Phạm Kim Sơn: Rõ ràng là trong thời gian tới này đất đai ngày càng nhỏ hẹp đi, rồi là lao động chuyển khỏi nông thôn ra đô thị, ra công nghiệp, thế rồi giá vật tư nông sản sẽ tăng cùng với giá dầu mỏ trên thế giới, cho nên chúng tôi thấy rằng khoa học công nghệ sẽ chính là nguồn năng lượng chính cung cấp vô tận cho sản xuất nông nghiệp trong tương lai.
Chính vì vậy cả hai mặt, cả về đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và tiếp thu tiến bộ kỹ thuật có sẵn trên thế giới và trong nước, cùng với mặt tổ chức khuyến nông, chuyển giao công nghệ, tiếp thu công nghệ ở trong nông thôn, nên phải đẩy mạnh.
Và làm như vậy thì các tiến bộ kỹ thuật, đặc biệt là các tiến bộ kỹ thuật về công nghệ sinh học và công nghệ thông tin chuyển vào nông thôn thì sẽ tạo ra bước phát triển mới cho sản xuất nông nghiệp, tạo nên một đà mới cho các hộ nông dân. Một khi mà hộ nông dân đã được mở rộng quy mô sản xuất, như ta đã nói ở trên, thì sẽ tạo nên một năng suất lao động rất là cao, mới. Chúng tôi nghĩ đây sẽ là cái hướng quan trọng trong tương lai của nông nghiệp Việt Nam.
Những công cụ trợ giúp
|
Email bản tin này |
|
Đăng ký bản tin |
|
In bản tin này |
|
Chia sẻ bài này |
Ý kiến của Bạn
Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.
Xem tất cả ý kiến.