Xem phim “The Vietnam War”

Song Chi
2017-09-25
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Ý kiến của Bạn
  • Email
Ảnh chụp vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 tại Sài Gòn cho thấy xe tăng của Quân đội Bắc Việt phá cổng Dinh Độc Lập, căn cứ cuối cùng của chính phủ miền Nam Việt Nam.
Ảnh chụp vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 tại Sài Gòn cho thấy xe tăng của Quân đội Bắc Việt phá cổng Dinh Độc Lập, căn cứ cuối cùng của chính phủ miền Nam Việt Nam.
AFP

“The Vietnam War”, bộ phim tài liệu truyền hình 10 tập, dài 18 giờ của 2 tác giả Ken Burns và Lynn Novick, được công chiếu lần đầu tiên trên Public Broadcasting Service, Hoa Kỳ, ngày 17.9 vừa qua là bộ phim mới nhất của Mỹ về chiến tranh Việt Nam.

Được biết, các nhà làm phim đã phải mất 10 năm để thực hiện bộ phim, phỏng vấn 79 người Mỹ từng chiến đấu hay phản đối cuộc chiến, các chiến binh VN và thường dân ở cả hai miền Nam Bắc, và đã phải xử lý một khối lượng hình ảnh, tư liệu khổng lồ mà khi xem chúng ta cũng có thể hình dung được.

Như vậy, 42 năm sau khi cuộc chiến tranh đã kết thúc, người Mỹ và người Việt lại một lần nữa phải nhìn lại cuộc chiến với những hình ảnh sống động, tàn bạo, đẫm máu, nhức nhối.

Cảm nhận chung đầu tiên của người viết đây vẫn là một bộ phim của người Mỹ làm về chiến tranh VN, đã mổ xẻ được những sai lầm và tội ác của người Mỹ, nhất là của chính phủ Mỹ, khai thác tâm trạng của các vị chính khách, Tổng thống, cho tới những người Mỹ từng tham gia hay phản đối chiến tranh, đã phơi bày được sự chia rẽ sâu sắc trong lòng nước Mỹ trong suốt cuộc chiến cũng như tất cả hậu quả mà cuộc chiến đã gây ra cho nước Mỹ. Nhưng bộ phim lại chưa làm được như thế về phía Việt Nam, cả với VNCH hay Việt Cộng.

Hình ảnh VNCH được thể hiện mờ nhạt, được đánh giá không đúng mức, thậm chí bị coi thường, từ lãnh đạo cho tới người lính, trong lúc hình ảnh Việt Cộng và Bắc Việt (hai từ được sử dụng để chỉ quân đội miền Bắc và lực lượng Mặt trận GPND trụ ở miền Nam, sau đây sẽ chỉ dùng chung một từ Việt Cộng cho cả hai) có phần được đề cao nhưng cũng chỉ mới nhìn thấy trên bề mặt, còn bao nhiêu sự thật về những người cộng sản trong cuộc chiến chưa được khai thác.

Không rõ các thế hệ người Mỹ trước đây hay bây giờ, khi xem phim có cảm thấy bộ phim đã giải đáp được cho mình những câu hỏi hay giải tỏa được những tâm tư về cuộc chiến hay không; nhưng với người VN dù thuộc bên thắng cuộc hay bên thua cuộc và con cháu họ, chắc chắn đều có những có lý do để không đồng ý với bộ phim.

Với người miền Nam, như vừa nói, là vì hình ảnh của chế độ VNCH không được đánh giá công bằng.

Trong suốt phần lớn chiều dài của bộ phim, chỉ thấy người Mỹ chiến đấu đánh Việt Cộng, những trận giao tranh, tâm tư của người lính Mỹ, những tổn thất…trong khi quân đội VNCH không thấy đâu. Còn giai đoạn sau khi đã bước vào thời kỳ “Việt Nam hóa chiến tranh”, tức là người Việt đánh người Việt, thì phim lại chuyển qua chủ yếu tập trung khai thác những mâu thuẫn, những chia rẽ đã trở nên gay gắt trong lòng nước Mỹ. Bộ phim dành rất nhiều lời khen cho ý chí sắt đá của giới lãnh đạo Hà Nội, tinh thần kỷ luật, quyết tâm chiến đấu, sự thiện chiến của những người cộng sản, ngược lại, rất ít khi có những lời khen dành cho chế độ hay quân đội VNCH.

Hiếm hoi lắm mới có những câu như: “Nhiều đơn vị VNCH chiến đấu giỏi, hồi Mậu Thân họ đánh là chủ yếu, và tính đến giữa năm 1969, đã có 90 000 người tử trận.” Hay công nhận những trận đánh An Lộc, tái chiếm Quảng Trị của VNCH vào mùa hè đỏ lửa 1972 v.v…“Người Mỹ ít khi nhìn nhận sự dũng cảm của họ. Chúng ta khinh thường họ, phóng đại sự yếu kém của họ, vì muốn khoe khoang tài năng của ta” (trích phỏng vấn Tom Vallery-thủy quân lục chiến).

Nhưng thật ra, việc phóng đại sự yếu kém của chế độ hay quân đội VNCH còn nhằm để biện minh cho người Mỹ. Chẳng hạn, để biện minh cho lý do Mỹ đổ quân vào VN là vì Sài Gòn có thể đổ sụp từ những năm 60, hay đánh giá tiêu cực về Tổng thống Ngô Đình Diệm là để biện minh cho việc Mỹ đã làm lơ, thậm chí khuyến khích, đảo chính Ngô Đình Diệm.

Không khác gì những người khuynh tả hay phản chiến trước kia, những mặt yếu kém của chế độ VNCH hay những sai lầm của chính phủ Mỹ được mổ xẻ, phơi bày nhưng những sự thật, sai lầm hay tội ác của Việt Cộng thì được cho qua. Cả một vụ thảm sát Mậu Thân cũng chỉ nói qua loa, bao nhiêu vụ ám sát, đánh bom, khủng bố của Việt Cộng diễn ra tại Sài Gòn, đô thị lớn ở miền Nam cho tới thôn quê suốt thập niên 60-70 của thế kỷ XX không hề được nhắc đến.

Và có rất nhiều câu chuyện mà sự thật đã được bộc lộ từ lâu, nhưng bộ phim vẫn không đưa vào. Ví dụ như vì sao tướng Nguyễn Ngọc Loan, tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Nam VN lúc đó, xử tử đặc công Việt Cộng Nguyễn Văn Lém ngay trên đường phố Sài Gòn (sau này chính tác giả của bức ảnh gây chấn động thế giới, phóng viên Eddie Adams, đã công khai xin lỗi Nguyễn Ngọc Loan và bày tỏ sự ân hận vì những tác động của bức hình lên cuộc sống của vị tướng này); hay nhân vật Kim Phúc trong bức ảnh nổi tiếng “Em bé Napalm” được nhà nước VN sử dụng như một “nhân chứng chiến tranh” và được đưa sang Cuba học nhưng sau đó lại tìm cách xin tỵ nạn ở Canada chứ không đơn giản chỉ là rời VN, định cư ở Canada…

Một nửa sự thật thì không phải là sự thật. Trong cuộc chiến VN, có rất nhiều điều mà thế giới chỉ biết được “một nửa” ấy. Đáng tiếc rằng sau hơn 40 năm, một bộ phim tài liệu công phu như “The Vietnam War” lại không làm rõ những điều ấy để chứng tỏ sự khách quan của những người làm phim.

Về phía đảng cộng sản VN, họ cũng có nhiều lý do để không thích bộ phim. Cho dù những thông tin trong phim đưa ra nhiều người dân đã biết nhờ vào thời đại internet, Hà Nội vẫn không muốn những gì mà họ tuyên truyền bao lâu nay, qua bao thế hệ người dân VN bị phơi bày. Từ những vụ thanh trừng của đảng cộng sản thời kỳ đầu đối với tất cả những cá nhân, tổ chức không cộng sản, những trận giao tranh với con số thương vong thường cao hơn gấp bội kẻ thù, vụ thảm sát Mậu Thân, sai lầm và chủ quan trong vụ “tổng tiến công” Mậu Thân làm chết hàng chục ngàn lính chưa kể dân thường và hai lần tổng tiến công sau đó cũng thất bại, cho tới những chính sách sai lầm sau chiến tranh…

Đối với những người Việt được tuyên truyền, giáo dục về “cuộc chiến tranh thần thánh chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam” sẽ có thể hiểu được vì sao người Mỹ thua, VNCH thua và những người cộng sản thắng. Trong một cuộc chiến, khi một bên luôn băn khoăn, luôn đặt ra quá nhiều câu hỏi, luôn bị tác động bởi phản ứng của người dân (phong trào phản chiến ở Mỹ hay những cuộc biểu tình chống Mỹ ở Sài Gòn), còn một bên chỉ có một mục tiêu duy nhất là đánh tới cùng, chỉ được phép nói đến sự lạc quan, chiến thắng, còn những thất bại, con số thương vong, số người tử trận không bao giờ công bố…thì bên đó chắc chắn phải thắng.

Người cộng sản không quan tâm đến cái giá của máu xương hay thời gian, thời gian thuộc về họ, trong khi đó là những điều mà người dân Mỹ, dư luận Mỹ không bao giờ cho phép chính phủ của họ. Khi người Mỹ muốn, họ nhảy vào VN cho bằng được rồi khi phải rút, họ tìm mọi cách, kể cả đi đêm với Bắc Việt, bắt tay với Trung Cộng, bán đứng đồng minh.

Xem xong bộ phim, tin rằng có lẽ chỉ trừ nhà cầm quyền VN, những ai còn say sưa với những hào quang chiến thắng trong quá khứ hay còn mê muội vì thiếu thông tin, hầu hết người VN dù thuộc phe thắng cuộc hay thua cuộc, dù từng đi qua cuộc chiến tranh hay sinh ra và lớn lên thời hậu chiến, đều cảm thấy buổn, ngậm ngùi, cay đắng. Cay đắng vì số phận nghiệt ngã của VN. Dân tộc này đã phải trải qua những năm tháng chiến tranh liên miên, trong đó cuộc chiến này là một bi kịch không gì bù đắp nổi, không chỉ đã tàn phá đất nước trong suốt bao nhiêu năm mà còn để lại những vết thương, sự chia rẽ đến tận bây giờ do những chính sách sai lầm của bên thắng cuộc. Cay đắng hơn nữa là cái giá quá đắt phải trả ấy để cuối cùng được gì, VN hiện tại đang đứng ở đâu trên bản đồ sắp hạng của thế giới, từ độc lập, sự toàn vẹn lãnh thổ lãnh hải cho tới tự do, hạnh phúc của nhân dân đều không đạt được.

Sẽ có nhiều cái “nếu” được đặt ra, nhưng có thể tóm gọn lại, nếu đảng cộng sản không giành được chính quyền từ tay chính phủ Trần Trọng Kim năm 1945 thì toàn bộ con đường đi của đất nước này, dân tộc này đã khác. Và cuộc chiến tranh này cũng như những cuộc chiến với Khơ Me Đỏ, với Trung Cộng đã không xảy ra.

Nhưng lịch sử thì không bao giờ có chữ “nếu”…

Điều đáng nói hơn đó là nhìn vào hiện tại và tương lai. Người Mỹ đã mổ xẻ khá đầy đủ về cuộc chiến tranh VN, không che dấu những sai lầm, kể cả những tội ác, họ cũng đã sám hối-cả những người từng tham gia cuộc chiến cho tới những người phản đối chiến tranh từng dùng những từ ngữ nặng nề để gọi những người lính, họ cũng đã dựng cả bức tường khắc đầy đủ tên hơn 58, 000 người lính Mỹ hy sinh để tưởng nhớ những người đã ngã xuống và răn mình không bao giờ được phép có một Việt Nam thứ hai nữa.

Còn người VN? Đảng cộng sản chưa bao giờ dám nhìn lại quá khứ, lịch sử với họ là một thứ lịch sử được viết theo ý họ, bất chấp sự thật. Cho dù đã hơn 4 thập niên trôi qua.

Không dám nhìn lại quá khứ, không nhìn thẳng vào thực tại thì không học được gì và không bao giờ thoát khỏi những bóng ma của quá khứ.

Câu hỏi là đảng cộng sản, với quá nhiều sai lầm và tội ác, tất nhiên không đủ dũng khí và cả sự sáng suốt để sám hối, tỉnh thức đã đành, nhưng còn người Việt Nam dù thuộc phe nào đi nữa, liệu chúng ta có dám mổ xẻ đến tận cùng những trang sử đau đớn đã qua và trong hiện tại, để giành lấy quyền quyết định vận mệnh, tương lai của đất nước vào tay nhân dân?

*Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á châu Tự do RFA

Ý kiến (4)
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Email

tam

nơi gửi saigon

"bên thắng cuộc vẫn coi bên thua cuộc là kẻ thù cho dù chiến tranh đã chấn dứt 42 năm rồi".
Cuốn phim vẫn trình bày những sự kiện mang tính cách tuyên truyền củ rích dù họ bỏ ra 10 năm sưu tập tài liệu, phỏng vấn một số người trong và ngoài nước. Vẫn trưng tấm hình Thiếu Tướng Nguyễn Ngọc Loan bắn tên Việt Cộng Bảy Lốp trên đường phố Sài Gòn, vẫn bản củ kết tội tên Trung úy William Calley sát hại 128 thường dân, vần chuyện thả bom napalm vào một số làng mạc gây thương tích cho thường dân v.v..., nhưng tôi nói thẳng với họ rằng Việt Cộng pháo kích vào trường tiểu học Cai Lậy ngày 9 tháng 3 năm 1974 làm thiệt mạng gần 200 em học sinh tiểu học sao đoàn làm phim không biết?, trong trận Tết Mậu Thân người cộng sản sát hại gần 6 ngàn đồng bào vô tội tại Huế, sự kiện chấn động cả thế giới mà đài truyền hình PBS không hay?

01/10/2017 00:15

Nguyễn Phước

nơi gửi Cố đô

Xem xong bộ phim chúng tôi thấy đạo diễn và nhóm làm phim nhìn chiến tranh VN có một mắt. Vai trò của quân đội VNCH không nói đến .....ca ngợi cs Bắc Việt và cs quốc tế là đồng loã với quỹ dữ.Ca ngợi Việt cộng là ủng hộ khủng bố.Dân miền nam gọi VC là loài có đuôi tức là lang sói.Đạo diễn và nhóm làm phim không phân biệt đâu là chánh ,đâu là tà,dâu là ác đâu là thiện?!Trong chiến tranh VNCH ở thế bị động...cs Bắc Việt và đoản quân hùng hậu của cs quốc tế đến đánh ,thua thì rút đi ,tái lập quân số quay lại đánh tiếp.(chưa chắc csBV xâm lăng Miền nam một mình ,trong lực lương bộ đội có quân TQ,Bắc Hàn,Cuba,Liên Xô và khối cs Đông Âu.Trong phim có nói TQ giúp csBV 320 ngàn quân.Vậy từ năm 1965 đến năm 1975 giúp bao nhiêu lần 320 ngàn quân.)...miền nam VN là một đất nước hiền hoà ,dân nam yêu chuộng hoà bình,tự do dân chủ. Cần cù siêng năng Thông minh ,hiếu học, có tín ngưỡng.Đất nước đang chiến tranh mà vẫn có nhân tài,trao tặng cho Hoa kỳ một khoa học gia làm được vỏ phi thuyền Appollo : Nguyễn Xuân Vinh.....Khi phỏng vấn một cựu Thuỷ quân lục chiến ,ông này có khen một tướng tài của QLVNCH và nói lý do là được đào tạo ở trường võ bị quốc gia Đà Lạt giống như trường west point của mình.Miền nam VN có rất nhiều tướng tài ( có nhiều tướng tự sát theo sự sụp đổ của miền nam)....Có một trận chiến rất quan trọng là trận Hạ Lào do tướng Đổ cao Trí chỉ huy .Khởi đầu VNCH thắng như chẽ tre ,xong được lịnh rút lui vả tướng Đổ cao Trí bị ám sát ( có ai đó đặt bom trên trực thăng ,nổ tung trên bầu trời tỉnh Tây Ninh).Trận này tiêu diệt được cục R ,nơi cs Bắc Việt đào tạo cán bộ cho miền nam....Trong phim có giải mã là Hồ chí Minh mất hết quyền lực từ năm 1965 ,và Lê Duẩn đưa vào hang Bắc pó hưởng lạc....Trong phim cũng giải mã rằng Mỹ không muốn đưa quân vào VN nhưng vì csvn cho người giết chết 4 nhân viên đang ngồi xem phim về đất nước và con người VN.Lý do này đủ để Mỹ cho Bắc Việt ăn bom B52 dài dài....Miền nam VN đáng thương ,không đáng khinh.Trong phim chúng tôi nhận thấy đạo diễn vả đoàn làm phim khinh khi VNCH?! Trong phim cũng giải mã một điều nữa là hiệp định Paris không có VNCH,như vậy số phận của miền nam đã được định đoạt từ năm 1973.!...Mỹ muốn rút toàn bộ ra khỏi VN trong danh dự nên dựng nên chuyện watergate truẩt phể Nixon..Hiệp đinh Paris bị csvn xé toạt làm cho vết thương chiến tranh không bao giờ lành......

30/09/2017 00:45

Dân nam

nơi gửi Sài gòn

Ban làm phim Việt Nam war không có khách quan.Mỹ và đồng minh nam VN ngăn chặn cuộc chiến của chủ nghĩa cộng sản quốc tế do Bắc Việt phát động là đúng ,đầy lý tưởng và đầy tính chính danh.Bộ phim sỉ nhục nước Mỹ và khinh khi nam VN.Những cái xấu của Lính Mỹ và chính quyền nam VN được thêm mắm thêm muối một cách cố ý.Ngược lại sự tàn ác của csvn và cs TQ,Liên xô thì ém nhẹm.Như thẫm sát tết Mậu Thân ở Huế,pháo kích vào trường tiểu học Ngọc Phú ở Cái bè Cai lậy giết chết hơn 200 trẻ em.......Lấy dân lẩm bia đởđạn mỗi khi thua chạy.....pháo kích bừa bãi vào chợ búa,làng cô nhi,nhà thờ ,chùa chiền.( chợ Bến Thành ăn hai quả đạn 222 ly)....Miền Bắc có 18 triệu dân ,thì 15 triệu trực tiếp chiến đấu ,không sản xuất lương thực,ngưỡng tay xin của TQ vàLX...Trong khi đó miền nam có 17 triệu dân ,chỉ có hơn một triệu trực tiếp chiến đấu còn bao nhiêu vừa học hành và sản xuất lương thực dư dùng....miền nam có tham nhũng ,đúng nhưng họ chỉ lấy tiền của Mỹ ,không ảnh hưởng đến dân .Còn miền Bắc hút máu dân mình để phục vụ cho cs quốc tế....Quân đội miền nam có rất nhiều tướng tài và anh dũng tuẩn tiết theo sự sụp đổ của miền nam.(không thấy phim đề cập đến?)Quân Bắc cộng giỏi hơn quân miền nam ,có người ngu mới tin .Không đánh nổi quân miền nam ,chỉ khi Mỹ rút về và cắt toàn bộ vũ khí mới thắng!!!!Đặt một câu hỏi ,nếu liên xô và TQ cũng như khối đông Âu không nuôi cs Bắc Việt thì họ lấy cái gì để thắng nam VN...Mỹ không hết lòng với đồng minh nam VN ,ngược lại còn khinh khi ,ngạo mạn và không tin tưởng nên thua nhục là phải.....Tóm lại khối cs quốc tế thắng ở VN,cs Bắc Việt thắng chúng ta ,nhưng phải trả một cái giá thật đắt là :sự khinh Bỉ của người dân và cái đất nước mà họ xây dựng sau chiến tranh là một đất nước nghèo hèn ,lạc hậu bị thế giới xem thường ........

25/09/2017 17:43

Danny

nơi gửi USA

Great assessment. This article should be translated into English and sent to the film producers, please!

25/09/2017 17:42

Xem toàn trang