Dmitry Medvedev và tương lai nước Nga

Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA

Nước Nga đã có tân Tổng Thống. Sau cuộc bầu cử mới diễn ra đầu tuần này, ông Dmitry Medvedev đã được cử tri tín nhiệm để thay thế cho Tổng thống Vladimir Putin sẽ mãn nhiệm kỳ vào tháng Năm tới đây.

• Bấm vào đây để nghe cuộc phỏng vấn này
• Download story audio

Ông Dmitry Medvedev. Photo AFP

Dmitry Medvedev là ai? Sẽ cải tổ nước Nga như thế nào? Liệu những đổi mới chính trị không được thực hiện dưới thời Putin sẽ xuất hiện dưới thời của nhà lãnh đạo mới hay không? Ðó là những câu hỏi đang được đặt ra và cũng là đề tài của Tạp Chí Câu Chuyện Thời Sự Hàng Tuần do Nguyễn Khanh phụ trách.

Tôi không biết nhiều về ông Merdanavedez. Ðiều thú vị là cũng chẳng biết ai sẽ là người đại diện cho nước Nga ở Thượng Ðỉnh G-8 năm nay.

Tên ông ta là Medevnava phải không?

Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush nhìn nhận không biết nhiều về tân Tổng Thống Nga, Bà Thượng Nghị Sĩ Hillary Clinton, người đang nuôi mộng sẽ là nữ chủ nhân đầu tiên của Nhà Trắng cũng không biết đọc tên tân Tổng Thống Nga như thế nào. Có lẽ đó không phải là những trường hợp biệt lệ, vì hầu hết tất cả các nhà lãnh đạo những cường quốc trên thế giới chỉ biết nước Nga đã có tân Tổng Thống, và người mới đắc cử chính là người được vị Tổng Thống đương nhiệm Vladimir Putin chọn để kế nhiệm.

Dmitry Medvedev, ông là ai??? Giáo sư Graham Allison, hiện đang giảng dậy môn bang giao quốc tế ở đại học Harvard trả lời:

Giáo sư Graham Allison: Tôi có cơ hội gặp ông ta một vài lần, trong thời gian đến Nga để thực hiện các cuộc nghiên cứu. Tân Tổng Thống Nga là một nhà chuyên môn về quản trị, xuất thân từ thành phố St. Petersburg, và làm việc chung với một nhóm các nhà chuyên môn khác ngay sau ngày Liên Bang Sô Viết sụp đổ.

Ông Allison, từng làm việc trong Hội Ðồng An Ninh Quốc Gia trước khi về nắm giữ chức Phụ Tá Ngoại Trưởng đặc trách Nga và Các Quốc Gia Ðộc Lập nói thêm rằng khi được ông Putin chọn để làm người kế nhiệm, điều đó có nghĩa vị cựu Tổng Thống Nga sẽ đóng vai trò tựa như một “Thái Thượng Hoàng” trong một nước theo thể chế dân chủ.

Đương nhiên, ông Medvedev là người được ông Putin bảo bọc, ông Putin cũng là người nắm nhiều quyền thế nhất trong chính trường nước Nga hiện giờ. Tôi không ngạc nhiên nếu vị Tân Tổng Thống vẫn phải tham khảo ý kiến với vị Cựu Tổng Thống, và tôi đang thắc mắc không biết trong tương lai quan hệ giữa hai ông tân và cựu này sẽ như thế nào.

Giáo sư Graham Allison: Đương nhiên, ông Medvedev là người được ông Putin bảo bọc, ông Putin cũng là người nắm nhiều quyền thế nhất trong chính trường nước Nga hiện giờ. Tôi không ngạc nhiên nếu vị Tân Tổng Thống vẫn phải tham khảo ý kiến với vị Cựu Tổng Thống, và tôi đang thắc mắc không biết trong tương lai quan hệ giữa hai ông tân và cựu này sẽ như thế nào.

Ðừng quên là theo đúng văn hóa chính trị của người Nga, một nước không thể có hai vua. Trước đây, bao giờ người ngồi ở điện Kremlin cũng là người nắm quyền quyết định, nhưng bây giờ thì chưa biết chuyện sẽ diễn biến như thế nào?

Đã được soạn sẵn

Nếu chỉ nhìn vào kết quả cuộc kiểm phiếu, người ta có thể bảo Dmitry Medvedev chính là người nhân dân Nga đang mong đợi. Kết quả đầu phiếu cho thấy hơn 70% cử tri Nga bỏ phiếu cho ông ta, và ngay sau khi tiếng kèn báo hiệu phòng phiếu đóng cửa dân chúng Nga đã tràn ra đường, tụ tập đông đảo ở Quảng Trường Ðỏ để đón chào nhà lãnh đạo mới. Qua truyền hình, người dân Nga khắp nơi thấy đi sát bên cạnh tân Tổng Thống là người thày Vladimir Putin.

Kết quả cuộc bầu cử không gây ngạc nhiên cho bất cứ ai. Nhiều tháng trước ngày các phòng phiếu mở cửa, thế giới đã biết Dmitry Medvedev sẽ thắng vẻ vang, trong cuộc bầu chọn lãnh đạo không đối thủ. Tất cả những ứng viên đối lập đều bị chính quyền sử dụng luật pháp để cấm không cho họ ra tranh cử, và cả năm trời trước đó, tất cả những cuộc biểu tình đòi hỏi dân chủ đều bị ngăn cản.

Trong số những người bị cấm đoán tranh cử có ông Mikhail Kasyanov, từng nắm chức vụ Thủ Tướng chính phủ và hiện đang là Chủ tịch Ðảng Dân Chủ Nhân Dân Ðoàn Kết. Trong cuộc phỏng vấn ngắn qua điện thoại dành cho Ban Việt Ngữ chúng tôi, ông Kasyanov đưa ra nhận định riêng của mình về cuộc bầu chọn Tổng Thống của nước ông.

Ông Mikhail Kasyanov: tôi coi đây là màn kịch được soạn thảo bởi đám mật vụ. Ðúng là kịch bản của bọn mật vụ KGB, nhưng được mang danh nghĩa là dân chủ hóa đất nước.

Ông Andre Gross, một trong số chừng 300 quan sát viên bầu cử quốc tế có mặt ở Maxcơva đồng ý với nhận định mà chính trị gia đối lập hàng đầu của Nga đưa ra. Ông nhắc lại ngay từ khi cuộc bầu cử được loan báo, chính phủ Nga đã tìm đủ mọi cách để ngăn cản không cho các tổ chức quốc tế gửi người đến quan sát, kể cả đại diện của những quốc gia được xem là triệt để ủng hộ cho Nga nói chung, và cho các chính sách ông Putin thực hiện, nói riêng.

Ông Andre Gross Phải có mặt ngay tại đây chúng ta mới nghe thấy, mới thấy, mới có cảm giác là dân chủ và tự do ở nước Nga đang xuống dốc.Rõ ràng một cơ hội tốt để đưa đất nước này đến chỗ dân chủ hơn đã bị bỏ qua một cách oan uổng.

Tổng Thống Nga Vladimir Putin. AFP PHOTO

Nu thật sự dân chủ và tự do của nước Nga đang xuống dốc như các nhà quan sát chính trị và các quan sát viên bầu cử quốc tế đã nói, thì liệu người dân nước Nga có xem đó là điều họ phải lo âu không? Câu trả lời là chưa hẳn.

Con số hàng ngàn người Nga tụ tập để chào đón nhà lãnh đạo mới của họ và tung hô những lời hứa hẹn. cho thấy -dường như- người dân Nga đang suy nghĩ khác về tương lai của đất nước họ, của cá nhân họ, dưới thời của vị Tổng Thống trẻ, mới 42 tuổi, mê nhạc rock và thích mặc quần jean. Nhà báo Michelle O’Connor của tờ Maxcơva Thời Báo nhận xét:

Ngay lúc này, không ai biết chuyện gì sẽ xảy ra cho chúng tôi, nhưng theo quan điểm của người dân thì có nhiều khác biệt giữa ông Putin và ông Medvedev. Ông Putin xuất thân từ cơ quan KGB, được rèn luyện bởi Liên Bang Sô Viết và làm việc với các chính phủ chuyển tiếp trước khi lên nắm quyền.

Tân Tổng Thống Medvedev thì khác, ông là một nhân vật rất trẻ, từng tham gia vào các phong trào cổ võ đổi mới chính trị, tiếp xúc và ủng hộ thành phần đối kháng. Ông ta xuất thân là một luật sư, làm việc với các tập đoàn đầu tư lớn, có quan hệ thân thiết với các nhà đầu tư thuộc hàng đại tư bản ở nước ngoài.

Vì thế, người dân Nga cho rằng bây giờ phải nghĩ đến ổn định, phát triển kinh tế trước đã, rồi dần dần sẽ có được những điều khác, như là tự do báo chí, diệt trừ tham nhũng.

Ước mơ không tưởng của nhân dân Nga?

Liệu đó có phải là ước mơ không tưởng của nhân dân Nga hay không? Nhà báo O’Connor nói tiếp:

Tôi cũng không biết đó có phải là ước mơ không tưởng hay không, nhưng dư luận quần chúng Nga mà tôi ghi nhận được cho thấy họ sẵn sàng chờ xem giờ này năm tới sẽ có những thay đổi nào được thể hiện, tức là người dân cho ông Tổng Thống mới cơ hội và thời gian để làm việc.

Tôi coi đây là màn kịch được soạn thảo bởi đám mật vụ. Ðúng là kịch bản của bọn mật vụ KGB, nhưng được mang danh nghĩa là dân chủ hóa đất nước.

Một nước Nga ổn định trước, đổi mới chính trị sẽ đến sau cũng chính là điều mà những cường quốc tân tiến Châu Âu và Hoa Kỳ đang nghĩ đến.

Giới đầu tư đặt nhiều hy vọng vào ông chủ mới của điện Kremlin, các nhà hoạch định chính sách thì tin dù có mang cái bóng mờ Putin đi chăng nữa, Tân Tổng Thống Nga cũng không đưa ra những quyết định quá cứng rắn với Tây Phương, tức trái ngược với những gì vị tiền nhiệm Vladimir Putin đã làm. Nhà bình luận Andre Gross của Viện Quan Hệ Ðối Ngoại Mỹ phát biểu:

dưới thời Putin, có nhiều chuyện xấu, nhiều căng thẳng xảy ra giữa Maxcơva và Tây Phương. Tình hình sẽ sáng sủa hơn dưới thời của ông Medvedev.

Hoặc tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại Giao Mỹ Tom Casey về nhân vật sẽ lãnh đạo nước Nga.

Chúng tôi hy vọng trong tương lai, tân Tổng Thống Nga sẽ biến những lời ông đã hứa hẹn sang thành những hành động cụ thể, kể cả các lời hứa tôn trọng dân chủ.

Và trong lúc chờ đợi tân Tổng Thống Nga Dmitry Medvedev biến lời nói thành hành động, tất cả mọi quốc gia đều gửi điện chúc mừng, bày tỏ hy vọng sẽ hợp tác chặt chẽ hơn nữa.

Nhưng không phải ai cũng chấp nhận để yên cho vị tân Tổng Thống Nga. Những cuộc biểu tình đòi đổi mới chính trị đã bắt đầu xuất hiện trên đường phố Maxcơva đi kèm với lời báo động ông Putin sẽ nắm chức Thủ Tướng Chính Phủ, tiếp tục điều khiển mọi chuyện theo ý muốn của ông ta, và ông Medvedev sẽ đóng vai trò của người phát ngôn cấp cao của một chính quyền có hai vua. Một ông chỉ nói mà không được quyền làm, và một chỉ làm và không cần phải nói.