Nha khoa phòng ngừa – phần I

2009-07-10

Chương trình “Sức Khoẻ và Đời Sống” mong kết nối các chuyên viên y tế trong và ngoài nước với thính giả của Đài, để đáp ứng nhu cầu mở rộng thông tin, tích lũy kiến thức y học của qúy vị, nhằm hỗ trợ qúy vị chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ.

Trước đây, việc chăm sóc răng miệng không được quan tâm đúng mức khiến ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe và cả vẻ đẹp nữa, như các cụ

Cấu tạo của răng
Cấu tạo của răng. Courtesy Wikipedia
ngày xưa thừơng nói, “cái răng cái tóc là góc con người.”

Trước đây, việc chăm sóc răng miệng không được quan tâm đúng mức khiến ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe và cả vẻ đẹp nữa, như các cụ ngày xưa thừơng nói, “cái răng cái tóc là góc con người.”

Tầm quan trọng của việc chăm sóc răng miệng ngày càng đựơc xác định, nên tuần này, “Sức Khoẻ & Đời Sống” xin giới thiệu các bệnh có liên quan đến răng miệng và cách phòng ngừa qua trao đổi với một chuyên gia là Bác Sĩ nha khoa Nguyễn Diệu Liên Hương.

Bà đã có hơn 40 năm hành nghề tại Việt Nam và Hoa Kỳ. Chủ đề cho buổi nói chuyện hôm nay là Nha Khoa Phòng Ngừa vì, phòng bệnh vẫn hơn là chữa bệnh,

Bệnh nướu răng

Quỳnh Như : Thưa Nha sĩ Liên Hương, trước hết xin Nha Sĩ cho biết thế nào là Nha Khoa Phòng Ngừa?

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : Về phương diện bệnh lý, Nha Khoa cũng có những cách có thể phòng ngừa những bệnh về răng, và Nha Khoa Phòng Ngừa là tất cả những biện pháp có thể giúp cho ta giữ được hàm răng bền bĩ, vững chắc, ăn uống ngon lành thoải mái suốt cuộc đời.

Quỳnh Như : Thưa Nha Sĩ, nếu nói một cách tổng quát, chúng ta có thể phòng ngừa những bệnh nào liên quan đến răng?

Tôi xin nói một cách cụ thể và giản dị là chúng ta có thể phòng ngừa các bệnh về nướu răng, phòng ngừa bệnh sâu răng, và phòng ngừa các răng mọc lệch lạc.

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : Tôi xin nói một cách cụ thể và giản dị là chúng ta có thể phòng ngừa các bệnh về nướu răng, phòng ngừa bệnh sâu răng, và phòng ngừa các răng mọc lệch lạc.

Quỳnh Như :  Thưa, khi nào thì gọi là bệnh nướu răng? Và có thể phòng ngừa bệnh này được không, thưa Nha Sĩ?

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : Nướu răng rất là quan trọng vì nướu răng là nền tảng để giữ răng lại. Một khi nướu răng có vấn đề thì răng sẽ bị lung lay. Thành ra chúng ta muốn có một hàm răng dùng được suốt đời thì chúng ta phải có nướu răng rất là tốt.

Như vậy, tất cả những dấu hiệu mà sưng nướu, chảy máu, răng lung lay, tất cả những cái đó đều làm hại cho răng hết. Thành ra những bệnh nướu răng rất là hệ trọng mà ngày trước người ta coi đó là công việc săn sóc của mỗi cá nhân tức là không quan trọng gì hết, nhưng sau này người ta thấy rõ rằng sâu răng có thể mất một hai cái răng nhưng nếu bị bệnh nướu răng nặng thì có thể mất rất nhiều răng.

Phòng ngừa bệnh nướu răng, như vậy để làm gì? Để chúng ta còn nguyên bộ răng lúc về già chúng ta ăn uống được, mặc dù sức khoẻ chúng ta kém nhưng chúng ta vẫn ăn uống được ngon lành.

Ta có câu "răng long tóc bạc da mồi" thì tóc bạc chúng ta có thể nhuộm được, da mồi cũng có thể sửa sang được, nhưng mà cái răng thì chúng ta không thể để cho nó long vì chúng ta cần nó để dùng cho suốt cuộc đời.

Đó là những cách mà chúng ta nói là phòng ngừa bệnh nướu răng, như vậy để làm gì? Để chúng ta còn nguyên bộ răng lúc về già chúng ta ăn uống được, mặc dù sức khoẻ chúng ta kém nhưng chúng ta vẫn ăn uống được ngon lành.

Phải clean răng định kỳ

Quỳnh Như : Mọi người thường được khuyên nên clean răng theo định kỳ? Theo Nha Sĩ, bao lâu thì cần phải clean răng?

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : Theo định kỳ thì tốt nhất là 6 tháng chúng ta phải clean răng một lần. Từ "clean" rằng này tôi cũng khó dịch ra tiếng Việt. "Làm sạch răng" thì sạch tới mức độ nào? Chữ "clean" này được dùng thành một thói quen trong nghề nghiệp, tức là chúng ta phải lấy tất cả những cặn bám ở chung quanh cổ răng, giữa phần nướu răng với phần răng thì ở trên nướu hay dưới nướu đều phải lấy cho sạch.

Tại sao phải lấy cho sạch những cặn đá vôi bám vào răng? Những chất bẩn, những mảng bám vôi-hoá và bám từ cổ răng đi xuống. Những chất bám đó là chất bẩn giúp cho vi trùng có chỗ trú ngụ và làm thức ăn cho vi trùng, thành ra chúng ta muốn cho răng được sạch và nướu răng được lành thì chúng ta phải lấy hết những đá vôi đó.

Những chất bẩn, những mảng bám vôi-hoá và bám từ cổ răng đi xuống. Những chất bám đó là chất bẩn giúp cho vi trùng có chỗ trú ngụ và làm thức ăn cho vi trùng, thành ra chúng ta muốn cho răng được sạch và nướu răng được lành thì chúng ta phải lấy hết những đá vôi đó.

Thường thường chúng ta lấy đá vôi đi bằng những máy ultrasonic, tức là chúng ta dùng vi ba để lấy đá vôi bám vào cổ răng, hoặc lấy đá vôi bằng những dụng cụ bằng tay, rồi sau đó người ta đánh bóng răng để cho răng được láng và ít dính chất bẩn.

Quỳnh Như : Người ta hay dùng thuật ngữ “deep clean”, thế nào là deep clean, thưa Nha Sĩ ?

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : "Deep clean" có nghĩa là clean những chất đá vôi, những mảng bám bằng đá vôi đó nằm ở chân răng bên dưới nướu. Một khi đá vôi bám vào cổ răng thì nó gây ra những ảnh hưởng, ví dụ như chất bẩn làm cho nướu bị sưng. Nướu là phần mềm, màu hồng, bám chung quanh răng, một khi nướu bị nhiễm trùng do vi trùng bám ở cổ răng thì nướu bị sưng lên. Một khi bị sưng như vậy thì máu dồn tới nướu để chống cự lại vi trùng, mà nếu chúng ta đánh răng thì máu hay chảy ra.

Khi người ta đánh răng mả thấy chảy máu thì thường người ta sợ lắm và không dám đánh kỹ nữa. Nếu đánh răng nhẹ quá thì chất dơ càng bám nhiều hơn tới độ càng ngày nó càng bám sâu xuống dưới chân răng tạo thành những túi nướu mà nhìn bên ngoài thì thấy nướu sưng phồng lên, nhưng bên trong thì xương chung quanh nướu là bị tiêu huỷ đi. Điều này rất là tai hại và càng ngày nó càng đi xuống chân răng làm cho răng bị lung lay và có thể gây ra chứng sưng nướu rất là nặng.

Tính ra khoảng độ một năm mà người bệnh bị đá vôi bám nhiều mà không clean răng thì bệnh nướu răng sẽ phát triển rất là nhanh và có khi ngoài tầm điều trị, mà ngay cả điều trị kỹ rồi cũng chưa chắc đã có kết quả tốt.

Tiến trình này đưa tới việc làm cho chúng ta mất răng. Tính ra khoảng độ một năm mà người bệnh bị đá vôi bám nhiều mà không clean răng thì bệnh nướu răng sẽ phát triển rất là nhanh và có khi ngoài tầm điều trị, mà ngay cả điều trị kỹ rồi cũng chưa chắc đã có kết quả tốt.

Giải phẫu nướu răng

Quỳnh Như : Thưa Nha Sĩ, như vậy đến giai đoạn nào thì cần giải phẩu nướu răng? 

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : Khi những túi nướu ở sâu quá mà nha sĩ không thể dùng tay để clean được nữa thì người ta bắt buộc phải mở nướu ra, giải phẫu nướu để bóc hết chất bám ra khỏi cổ răng và làm sạch xương nướu răng bởi vì nếu không làm sạch hết thì xương nướu không lành lại được, và lúc bấy giờ lại phải giải phẫu nướu.

Từ clean răng thường cho tới deep clean, cho tới giải phẫu nướu là theo từng tầng bậc bị nhiễm trùng làm hại chân răng như vậy, làm cho răng lung lay và mất răng.

Và bệnh sưng nướu răng làm cho người ta bị đau đến độ đánh răng cũng làm cho người ta sợ và đưa tới tâm trạng là không dám tới nha sĩ để clean răng.

Cho nên nếu để quá 6 tháng hay quá một năm thì những phản ứng dây chuyền của bệnh nướu răng sẽ làm cho người ta bị mất răng một cách dễ dàng, và không phải chỉ mất một răng mà thôi mà mất nhiều răng hơn là một.

Thông thường người ta quan niệm tuổi già thì bị rụng răng, nhưng sự thật không phải vậy, nếu biết giữ răng tốt thì răng vẫn cứng như thường. Người ta chỉ mất răng phần lớn là do bệnh nướu răng mà thôi.

Thông thường người ta quan niệm tuổi già thì bị rụng răng, nhưng sự thật không phải vậy, nếu biết giữ răng tốt thì răng vẫn cứng như thường. Người ta chỉ mất răng phần lớn là do bệnh nướu răng mà thôi.

Quỳnh Như : Nếu bệnh  nhân để tới giai đoạn phải giải phẩu nướu thì liệu những kết quả sau khi điều trị có khả quan không, thưa Nha Sĩ. 

NS Nguyễn Diệu Liên Hương : Kết quả điều trị giải phẫu nướu răng thì người ta giải phẫu nướu răng lấy hết những chất bẩn bám chung quanh răng và giữ cho răng ít bị xô lệch, đồng thời có thêm những thuốc khác giúp cho nướu răng chóng lành hơn, chẳng hạn có những loại trụ sinh được bơm vào các ổ nướu, tuy nhiên, kết quả còn tuỳ thuộc vào nhiều điều lắm, hoặc là sức khoẻ của bệnh nhân, hoặc sự săn sóc của  bệnh nhân rất là quan trọng. Và nếu răng chỉ có một chân thì người ta dễ săn sóc hơn và một khi giải phẫu nướu thì người ta có thể nạo sách chân răng hơn. Nhưng đối với những răng có hai hay ba chân thì một khi xương ở giữa khoảng cách của các chân răng mà bị tụt xuống rồi thì kết quả cũng không được nhiều, không được hoàn hảo như người ta mong muốn.

Quỳnh Như: Xin cảm ơn Nha sĩ Nguyễn Diệu Liên Hương đã dành thời gian qúy báu cho chương trình hôm nay. 

Quý thính giả vừa nghe Nha sĩ Nguyễn Diệu Liên Hương giải thích một số vấn đề liên quan đến việc chăm sóc và bảo vệ nướu răng. Nhưng nướu răng chỉ là một phần của chuyện răng miệng mà thôi. Trong chương trình kỳ tới, bà sẽ giới thiệu tiếp về một số bệnh khác cũng như cách phòng ngừa các bệnh đó. Mời quý quý vị đón nghe.

Mục tiêu của chuyên mục “Sức Khỏe và Đời Sống” là đáp ứng nhu cầu mở rộng thông tin, tích lũy kiến thức y học của qúy vị, nên xin quý vị đừng ngại gửi cho chúng tôi những yêu cầu cung cấp thông tin để hỗ trợ qúy vị chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ. Chúng tôi sẽ mời các chuyên viên y tế trong và ngoài nước giải đáp những thắc mắc đó của quý vị.   

Chương trình Sức Khoẻ và Đời Sống tuần này xin dừng ở đây. Quỳnh Như xin hẹn gặp lại quý vị vào tuần tới.  

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.




Những công cụ trợ giúp

Phần âm thanh
Tải xuống âm thanh
Email bản tin này
Đăng ký bản tin
In bản tin này
Chia sẻ bài này