Dễ dàng mất việc và bị đuổi 

Linh mục Nguyễn Văn Hùng, Giám Đốc Văn Phòng Hỗ Trợ Pháp Lý Cho Công Nhân & Cô Dâu Việt ở Đài Loan , đang giúp mười  công nhân nam nữ người Việt trong một trường hợp ông  gọi là đuổi việc không đúng quy định và vi phạm nhân quyền người lao động một cách đáng chú ý.

Em qua Đài Loan được 4 tháng ạ. Em làm công việc săn sóc các cụ ở Viện Dưỡng Lão ạ. Và em làm việc thì tới trưa ngày 19-6-2009 thì em bất ngờ bị người của Trung Tâm Môi Giới đến đón về Trung Tâm, mà chủ cũng không hề báo cho em biết trước, và em cũng không hề biết lý do vì sao.

Công nhân 1

Chuyện xảy ra từ tuần trước, và hôm nay, từ văn phòng của LM Hùng ở thành phố Đào Viên, một chị công nhân thuật lại :

- Em qua Đài Loan được 4 tháng ạ. Em làm công việc săn sóc các cụ ở Viện Dưỡng Lão ạ. Và em làm việc thì tới trưa ngày 19-6-2009 thì em bất ngờ bị người của Trung Tâm Môi Giới đến đón về Trung Tâm, mà chủ cũng không hề báo cho em biết trước, và em cũng không hề biết lý do vì sao.

Và sau đó về tới trung Tâm Môi Giới em có hỏi thì Trung Tâm Môi Giới nói là chủ không mướn em nữa. Đó là vì thứ nhất em đi ra ngoài chơi mà em không có hỏi chủ, thứ hai là em trong giờ làm không có tập trung nghĩa là làm việc còn hát hò gì đó, thứ ba là em làm việc mạnh chân mạnh tay chăm sóc các cụ không tận tình.

Sau khi về Trung Tâm Môi Giới thì họ tịch thu tất cả điện thoại, tất cả những phương tiện thông tin liên lạc của em ra ngoài, và họ nói là thu xếp toàn bộ hành lý để về. Em bị nhốt tại Trung Tâm Môi Giới, tại lầu 10, từ trưa ngày 19 đến chiều ngày 22-6-2009. Và em rất nhiều lần yêu cầu họ trả lại điện thoại cho em, và yêu cầu cho em ra ngoài, nhưng họ bảo là em không được phép ra ngoài.

Và rất nhiều lần em tìm cách trốn ra cửa, nhưng mà mỗi lần trốn như thế thì em đều bị bắt lại.

Sau khi về Trung Tâm Môi Giới thì họ tịch thu tất cả điện thoại, tất cả những phương tiện thông tin liên lạc của em ra ngoài, và họ nói là thu xếp toàn bộ hành lý để về. Em bị nhốt tại Trung Tâm Môi Giới, tại lầu 10

Công nhân 1

Cầu cứu linh mục Nguyễn Văn Hùng

Rồi bằng cách nào mà chị công nhân này thoát ra được và chạy đến văn phòng của LM Hùng để nhờ ông giúp đỡ?  Chị công nhân này thuật tiếp :

- Em đã dùng toàn bộ số quần áo còn lại của mình, em xé ra và em nối lại thành một sợi dây dài từ tầng 10 xuống mặt đất. Đêm ngày hôm trước thì em đã tụt xuống lầu 9 rồi nhưng mà vẫn chưa đủ. Không có cách nào để tụt xuống nữa nên em quay lên. Cũng thật là may mắn cho em là có một chị Việt Nam, chị đấy hết hợp đồng, chờ về nước, chị đã cho em mượn số điện thoại và em đã liên lạc được với Cha Hùng.

Em đã dùng toàn bộ số quần áo còn lại của mình, em xé ra và em nối lại thành một sợi dây dài từ tầng 10 xuống mặt đất. Đêm ngày hôm trước thì em đã tụt xuống lầu 9 rồi nhưng mà vẫn chưa đủ. Không có cách nào để tụt xuống nữa nên em quay lên.

Công nhân 1

Nếu như chiều ngày 22-6 em không được cảnh sát, bộ lao động và nhân viênVăn Phòng của Cha xuống kịp thì tối ngày hôm đấy em quyết định tụt từ lầu 10 xuống. Chiều ngày hôm đó thì người của cảnh sát, của bộ lao động và của Văn Phòng đến giải cứu em kịp thời.

Tiếp lời chị công nhân này, Linh mục Nguyễn Văn Hùng trình bày thêm điều ông nghe biết:

- Trước chị này thì cũng đã có 2 chị cũng bị nhốt ở trong đó và người ta cũng đã dùng phương pháp xé quần áo ra cột thành dây, đã thòng xuống và đi xuống dưới đó được.

Tôi cũng có nghe chị em kể lại với nhau là một người vì bị nhốt trong nhà rồi sợ hãi là sẽ bị trả về nước, không có tiền trả tiền nợ - tiền môi giới ở Việt Nam, thành thử đã lấy quần áo xé ra, nối lại, rồi leo xuống, nhưng mà không may bị rơi xuống và đã chết.

Tôi cũng có nghe chị em kể lại với nhau là một người vì bị nhốt trong nhà rồi sợ hãi là sẽ bị trả về nước, không có tiền trả tiền nợ - tiền môi giới ở Việt Nam, thành thử đã lấy quần áo xé ra, nối lại, rồi leo xuống, nhưng mà không may bị rơi xuống và đã chết.

Linh mục Nguyễn Văn Hùng

Công nhân thứ hai, ra đi từ Bắc Giang, là một trong năm người bị đuổi việc từ Công Ty Châu Thành của  Đài Loan và hiện đang tá túc bên LM Nguyễn Văn Hùng:

- Qua Đài Loan đến bây giờ được một năm. Trước khi đi, ở nhà em đóng hết 7 nghìn (đôla). Em làm ở công xưởng. Hợp đồng của em thì khi ở Việt Nam ký hai năm và có thể gia hạn một năm tuỳ theo chủ.

Vào khoảng giữa tháng 6 thì tự nhiên bên Công Ty Châu Thành (Đài Loan), Giám Đốc gọi lên văn phòng, lên đấy thì thấy người ta gọi môi giới đến và người ta tuyên bố mình đã bị sa thải.

Môi giới gọi ký mấy giấy tờ để về nước. Ký vào giấy tờ xong thì ra đến ngoài Bộ Lao Động em đề xuất đổi chủ thì cũng không được. Em có kháng lại thì họ bảo là chờ đổi chủ, nhưng hôm sau thì môi giới đưa ra máy bay. Em có gọi đến số (điện thoại) của Cha Hùng.

Môi giới gọi ký mấy giấy tờ để về nước. Ký vào giấy tờ xong thì ra đến ngoài Bộ Lao Động em đề xuất đổi chủ thì cũng không được. Em có kháng lại thì họ bảo là chờ đổi chủ, nhưng hôm sau thì môi giới đưa ra máy bay.

Cha Hùng tư vấn, sau đó em không lên máy bay về nước, thì họ đưa quay lại, họ nói là đưa lên Bộ Lao Động tiếp tục làm việc, nhưng mà thực tế là họ đưa về chỗ văn phòng của môi giới và họ nhốt em đến một ngày rưỡi.

Tất cả có 5 người. Lúc đấy chả biết nó nhốt ở chỗ nào nữa. Chẳng biết cái địa chỉ đó ra làm sao. Sau đó chúng em mới điện lên văn phòng Cha thì Cha cũng không biết nó ở chỗ nào.

Thế chị nhân viên văn phòng bảo là cho số nhà, cho địa chỉ nhưng người ta dứt khoát không cho. Có cái ô-tô để trong đấy chúng em mới chụp ảnh điện thoại gửi ra máy kia, thì sau đó cảnh sát người ta tìm được. Cảnh sát đến giải cứu chúng em, đưa về cảnh sát.

Được hỏi là anh có nghĩ rằng vì lý do vi phạm kỹ luật hay vì lỗi lầm gì đó mà anh bị sa thải hay không, anh công nhân  này đáp:

- Thì tất nhiên là trong khi làm công việc tránh làm sao được cái sơ suất. Người ta cứ cộng một vài lỗi nhỏ thành một cái lỗi lớn, người ta tổng kết lại cho đến lúc đủ lỗi thì người ta cho sa thải thôi.

Thời điểm này thì công ty cũng không có công việc nữa. Bản thân chúng em là công nhân thỉnh thoảng phải nghỉ vì không có công việc, không có tăng ca. Những người bản xứ họ cũng nghỉ luân phiên.

- Khi em đi, em đóng vừa tiền ăn học mất 200 đô, tiền đi mất 6 nghìn. Em là một trong số 5 người bị công ty môi giới lừa, bắt về nước trước hợp đồng. Luật lệ thì công ty em cứ tự nêu luật lệ lên. Em thì mới sang làm việc hôm nay là tròn 10 tháng.

Công nhân 2

Công nhân thứ ba, quê ở Hải Dương:

- Khi em đi, em đóng vừa tiền ăn học mất 200 đô, tiền đi mất 6 nghìn. Em là một trong số 5 người bị công ty môi giới lừa, bắt về nước trước hợp đồng. Luật lệ thì công ty em cứ tự nêu luật lệ lên. Em thì mới sang làm việc hôm nay là tròn 10 tháng.

Lúc đầu em mới sang làm thì kiểu chưa quen việc, làm không cẩn thận thì hỏng khuôn nên bị ghi một lỗi lớn. Lần thứ hai vừa rồi em làm ca đêm, ngày hôm đấy có một bạn về nhà, bạn đấy tổ chức nấu nướng để chia tay, bạn sang gọi em sang cũng với mấy người. Hôm đấy bọn em mới ngồi được 5 đến 10 phút thì viên giám đốc đến bắt bọn em.

- Chị thử tính làm một tuần thì chỉ làm có 3 buổi được nghỉ 4 buổi, trong khi đó lại không cho bọn em nấu ăn mà 4 buổi đấy lại không phát đồ ăn cho bọn em. Nếu muốn ăn cơm thì phải tự bỏ tiền ra mua cơm, còn không cho nấu nướng.

Công nhân 3

Anh kể tiếp về giờ giấc làm việc cũng như sinh hoạt của công nhân Việt tại hãng  xưởng Châu Thành này:

- Chị thử tính làm một tuần thì chỉ làm có 3 buổi được nghỉ 4 buổi, trong khi đó lại không cho bọn em nấu ăn mà 4 buổi đấy lại không phát đồ ăn cho bọn em. Nếu muốn ăn cơm thì phải tự bỏ tiền ra mua cơm, còn không cho nấu nướng. Bọn em độc ăn mì tôm, 4 ngày ăn mì tôm liền thì làm sao có sức đi làm được. Thế một hôm bọn em gợi môi giới về vấn đề cho ăn uống, điển hình kiểu nêu ý kiến đấy nên em sợ chắc công ty thù hay là muốn đuổi một số người về. Công ty em có tất cả 39 người Việt Nam.

Xin phép đổi chủ cũng không xong và khi bị môi giới bắt buộc ra phi trường để về nước:

- Bọn em chẳng thấy giấy tờ về Việt Nam nhận bao nhiêu hết, thế bọn em không vào chỗ cân hành lý. Môi giới cứ túm cổ bọn em dúi vào đấy. Cảnh sát sân bay can thiệp cho bọn em. Bọn em ở dưới Đài Nam thì chưa biểt rõ về Cha Hùng thông thạo pháp luật. Có một anh cho số điện thoại thế là bọn em gọi điện cho Cha.

Theo quy định của chính phủ là phải thông báo cho người công nhân 3 ngày, nhưng mà hầu hết là chủ chỉ thông báo cho công ty môi giới, rồi công ty môi giới đến lập tức bắt người công nhân đó rời khỏi công ty và đưa họ về công ty môi giới và nhốt họ lại

Linh mục Nguyễn Văn Hùng

Quý vị vừa nghe lời tường thuật chi tiết của những công nhân Việt tại Đài Loan, đang gặp khó khăn không chỉ vì kinh tế và công việc của nước bản địa bị sa sút mà còn vì thái độ cư xử bất chấp luật lệ của người chủ sử dụng lao động. Luật Lao Động Đài Loan  quy định là khi muốn sa thải công nhân thì người chủ phải báo cho công nhân biết trước ba ngày.

Tranh đấu bảo vệ quyền lợi cho người công nhân 

Linh mục Nguyễn Văn Hùng nhận định về điều này :

- Với sự khó khăn của nền kinh tế của toàn cầu cũng như của Đài Loan thì ở đây trong vấn đề làm ăn họ cũng gặp nhiều khó khăn, và vì vậy cho nên những thể thức, những quy định của chính phủ Đài Loan liên quan đến bảo vệ quyền lợi của người công nhân không có được tôn trọng.

Đó là trong thời gian vừa qua có rất nhiều công nhân Việt Nam bị đuổi về nước. Theo quy định của chính phủ là phải thông báo cho người công nhân 3 ngày, nhưng mà hầu hết là chủ chỉ thông báo cho công ty môi giới, rồi công ty môi giới đến lập tức bắt người công nhân đó rời khỏi công ty và đưa họ về công ty môi giới và nhốt họ lại .

Vì thế mà khi bắt được điện thoại của những công nhân này thì Linh mục Nguyễn Văn Hùng đã báo ngay cho cảnh sát:

Mới đây chúng tôi liên lạc với cảnh sát và yêu cầu cảnh sát đến tận nơi, và họ đã chứng kiến cảnh những người này bị giam.Và sau đó chúng tôi yêu cầu họ hoặc đưa những công nhân bị nhốt đó về Cục Lao Động

Linh mục Nguyễn Văn Hùng

- Chúng tôi đã chỉ dẫn cho họ cách để họ tự bảo vệ. Thí dụ như những người đang còn bị giam, chúng tôi nói với họ là nếu có điện thoại thì mở máy điện thoại ra rồi ghi âm lại những lời mình yêu cầu những người nhốt mình cho mình ra để cho họ nói.

Và sau đó chúng tôi có liên lạc với cảnh sát hoặc Cục Lao Động để nhờ giúp đỡ.

Mới đây chúng tôi liên lạc với cảnh sát và yêu cầu cảnh sát đến tận nơi, và họ đã chứng kiến cảnh những người này bị giam.Và sau đó chúng tôi yêu cầu họ hoặc đưa những công nhân bị nhốt đó về Cục Lao Động, hoặc là đưa những người công nhân bị nhốt đó đến văn phòng tạm trú của chúng tôi.

Vì vậy cho nên hiện nay tại văn phòng của chúng tôi có khoảng chừng mười anh chị em công nhân Việt Nam trong hoàn cảnh bị trả về nước một cách bất hợp pháp, bị ép buộc ký tên đồng ý về nước.

Đồng thời lập phương án giúp đỡ họ:

- Có một số người đòi đổi chủ, có một số người đòi tiền công ty môi giới vì đã giam giữ người ta bất hợp pháp, giới hạn quyền đi lại của người ta.

 Còn một số những trường hợp mà tôi nghĩ là nghiêm trọng là bóc lột sức lao động, bóc lột tiền lương của người ta, tịch thu giấy tờ của người ta và nhốt người ta, thì trong những trường hợp như vậy chúng tôi yêu cầu cảnh sát lập biên bản và tố cáo những người làm những chuyện như vậy là bóc lột sức lao động của người công nhân.

Còn một số những trường hợp mà tôi nghĩ là nghiêm trọng là bóc lột sức lao động, bóc lột tiền lương của người ta, tịch thu giấy tờ của người ta và nhốt người ta, thì trong những trường hợp như vậy chúng tôi yêu cầu cảnh sát lập biên bản và tố cáo

Linh mục Nguyễn Văn Hùng

Theo như luật bên Đài Loan quy định, muốn sa thải một công nhân thì phải có một số những điều kiện, và một trong những điều kiện đó là phạm vào 3 lỗi lớn.

Thí dụ như là đi làm mà vui vẻ hát hò nói chuyện thì cũng bị tính là một lỗi, hay nói chuyện nhẹ nhàng khác thí dụ như vậy. Nhưng mà tôi thấy ở công ty này có tất cả 5 người bị như vậy thì tôi nghĩ là họ tìm lý cớ để họ đuổi thôi. Và nếu trường hợp công ty này không có lý cớ gì để đuổi người ta thì công ty này sẽ không được phép nhận người nữa, thành ra họ phải tìm lý do gì đó để đuổi.

 Có những người không có lỗi nhưng vì những khó khăn trong công ăn việc làm của công ty thì họ muốn đuổi là họ đuổi.

Trong trường hợp anh ấy vừa mới nói như là có nấu ăn trong công ty thì cái lỗi đó không có đủ nghiêm trọng. Nghiêm trọng có nghĩa như là đánh lộn, chửi bới hay là nhục mạ chủ, hay là cố tình phá phách máy móc, làm hư hỏng đến tài sản của công ty, với những lỗi đó thì người chủ có quyền sa thải người ta.

 Thí dụ 5 người đang tá túc ở đây, họ bị bắt làm việc một ngày 16 cho tới 18 tiếng đồng hồ, có ngày làm tới 7 giờ chủ cho về nhà nghỉ thì họ tắm rửa xong xuôi và ngủ rồi thì nửa đêm chủ bắt người xuống kêu họ đi làm

Linh mục Nguyễn Văn Hùng

Sau cùng, điều mà Linh mục Nguyễn Văn Hùng muốn chia sẻ trong mục Đời Sống Người Việt Khắp Nơi hôm nay là thân phận thiệt thòi của người lao động Việt Nam ở trong nước hay ở ngoài nước.

Ông nói có nhiều người đã không ý thức được rằng nhân quyền của họ phải được tôn trọng, họ chỉ biết phản ứng một cách không suy nghĩ khi quyền lợi của họ bị va chạm, bị mất mát:

- Họ không được học cách để suy nghĩ, và khi mà nghe đến chuyện quyền lợi của mình bị đụng chạm và họ sợ là không có đủ tiền trả tiền nợ thành thử họ lập tức họ không nghĩ được điều gì cả, và thế là họ đã làm theo các mệnh lệnh của những người có quyền ngay lúc đó là môi giới.

 Thí dụ 5 người đang tá túc ở đây, họ bị bắt làm việc một ngày 16 cho tới 18 tiếng đồng hồ, có ngày làm tới 7 giờ chủ cho về nhà nghỉ thì họ tắm rửa xong xuôi và ngủ rồi thì nửa đêm chủ bắt người xuống kêu họ đi làm.

 Họ nói mệt quá không đi làm được, chủ đập cửa xông vào bắt người ta lên văn phòng và kêu công ty môi giới đến chở họ đi về Đài Trung và nhốt người ta.

 Đơn giản như vậy thôi! Thành thử tôi sẽ đưa vấn đề này lên Bộ Lao Động của Đài Loan. Chúng tôi sẽ yêu cầu những bộ phận khác của chính phủ Đài Loan phải coi lại việc vi phạm đến nhân quyền của các công nhân.

Mục Đời Sống Người Việt Khắp Nơi đến đây xin tạm ngưng. Thanh Trúc  kính chào và sẽ trở lại cùng quý vị tối  Thứ Năm tuần tới.  

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.