Đập thủy điện lớn cao thế giới trên sông Mekong

Nghiên cứu của Liên hiệp quốc cho thấy một trong những đập thủy điện mà Trung Quốc xây trên sông Mêkông là đập Tiểu Loan cao đến 292 mét, đây là đập thủy điện cao nhất thế giới và hồ chứa nước của đập này có dung lượng trữ nước bằng tất cả các hồ thủy điện của khu vực Đông Nam Á cộng chung lại.

Một trong những đập thủy điện mà Trung Quốc xây trên sông Mêkông là đập Tiểu Loan cao đến 292 mét, đây là đập thủy điện cao nhất thế giới và hồ chứa nước của đập này có dung lượng trữ nước bằng tất cả các hồ thủy điện của khu vực Đông Nam Á cộng chung lại.

Theo nghiên cứu/Liên hiệp Quốc

Việt Nam nằm ở cuối dòng Mêkông nên chắc chắn phải hứng chịu những tác hại mà Liên hiệp quốc nêu ra do hậu quả việc xây đập trên thượng nguồn.

Những tác hại đó ra sao? Và Việt Nam phải làm gì để đối phó với những hậu quả trước mắt cũng như sau này?

Trong chuyên mục Khoa học- Môi trường kỳ này, giáo sư Ngô Đình Tuấn, chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Tài nguyên Nước và Môi trường Đông Nam Á trình bày về những vấn đề đó, mời quí thính giả theo dõi.

Phúc trình của Liên hiệp quốc đề cập đến tám đập thủy điện mà Trung Quốc chính thức công khai với thế giới, tuy nhiên theo giáo sư Ngô Đình Tuấn thì không phải chỉ có tám đập đó mà còn có những đập khác đang xây dựng, ngòai ra phía các nước khác cũng có đập thủy điện trên dòng Mê Kông:

Không chỉ có những đập đã xây xong và công bố mà Trung Quốc còn những dự án chưa công bố mà qua ảnh vệ tinh chúng tôi có được,  Trung Quốc và Myanmar không nằm trong Ủy hội Sông Mê Kông, đây là cái khó; từ đó các nước khác như Thái Lan, Lào, Kampuchia cũng định làm thêm 8 đập nữa.

GS.Ngô Đình Tuấn

Không chỉ có những đập đã xây xong và công bố mà Trung Quốc còn những dự án chưa công bố mà qua ảnh vệ tinh chúng tôi có được, người ta có thể biết qui mô của công trình , tuy có sai số chút ít.

Trung Quốc và Myanmar không nằm trong Ủy hội Sông Mê Kông, đây là cái khó; từ đó các nước khác như Thái Lan, Lào, Kampuchia cũng định làm thêm 8 đập nữa.

Sự sống còn của vùng hạ lưu sông Mê Kông

Giáo sư Ngô Đình Tuấn trình bày lại những tác hại mà Liên hiệp quốc cho là nghiêm trọng đối với những vùng hạ lưu sông Mê Kông do các đập trên thượng lưu gây ra:

Hậu quả đối với Đồng bằng Sông Cửu Long là nguồn cá và nghề cá bị ảnh hưởng nặng nề. Các đập thủ điện ngăn lại dòng phù sa đến 90%, nên phù sa để bù đắp châu thổ và nuôi cá thì không còn.

Hậu quả đối với Đồng bằng Sông Cửu Long là nguồn cá và nghề cá bị ảnh hưởng nặng nề. Các đập thủ điện ngăn lại dòng phù sa đến 90%, nên phù sa để bù đắp châu thổ và nuôi cá thì không còn.

GS.Ngô Đình Tuấn

Thiệt hại nữa là hiệu quả nước trong do 20 công trình trên dòng chính, chứ chưa nói đến hằng trăm công trình trên dòng phụ.

Tiếp đến là gây nên xói lở cho hai dòng sông chính là Sông Tiền, Sông Hậu.

Lũ về thấp gây hại cho hoa màu, ví dụ sâu bệnh, chuột gây hại cho hoa màu.

Chưa kể đến tai hại do vỡ đập.

Tai hại hơn nữa là Trung Quốc có kế họach chuyển nước từ phía nam lên phía bắc. Kế họach này không phải bây giờ mới đặt ra mà từ những năm 50; nếu lấy nước từ Hòang Hà lên phía bắc thì phải lấy nước Trường Giang bù vào, rồi phải lấy nuớc từ MêKông bù vào cho Trường Giang.

Chúng ta phải lường truớc chứ không tai hại ở Vùng Đồng bằng Sông Cửu Long sẽ lớn hơn nữa. Vừa đấu tranh vừa có những biện pháp như đập ngăn triều, hồ sinh thái. Việt Nam phải lường truớc mọi tình huống không thể khoanh tay ngồi nhìn.

GS.Ngô Đình Tuấn

Lâu nay, các quốc gia dọc Dòng Mê Kông cũng có ngồi lại với nhau để bàn thảo việc chia xẻ nguồn tài nguyên của sông, cũng như hợp tác sao cho các phía cùng có lợi, không gây hại; tuy nhiên phía Trung Quốc tiếp tục đưa ra những lập luận riêng để tiến hành các kế họach xây đập và những kế họach khác.

Trung Quốc tuyên bố thẳng thừng là họ không có sông quốc tế mà chỉ có sông quốc gia nên quyền của họ là làm gì thì làm. Họ cũng nói họ phát điện là chính chứ không tưới…

Để đối phó với những tác hại do những đập thủy điện mà những nước ở thượng nguồn xây dựng, thì Việt Nam đang và sẽ cần phải làm những gì? Sau đây là những biện pháp mà giáo sư Ngô Đình Tuấn nêu ra:

Chúng ta phải lường truớc chứ không tai hại ở Vùng Đồng bằng Sông Cửu Long sẽ lớn hơn nữa. Vừa đấu tranh vừa có những biện pháp như đập ngăn triều, hồ sinh thái. Việt Nam phải lường truớc mọi tình huống không thể khoanh tay ngồi nhìn.

 Mục Khoa học- Môi trường kỳ này tạm dừng tại đây. Hẹn gặp lại quí thính giả và các bạn trong chương trình kỳ tới cũng vào giờ này trên làn sóng phát thanh của Đài Á Châu Tự Do.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.