Tiết kiệm điện trách nhiệm của ai?

2009-08-17

Biện pháp cúp điện dù không còn quá phổ biến như những năm sau chiến tranh tại miền nam; tuy nhiên cảnh dân chúng khi mất điện phải ra lề đường ngồi hóng mát, hoặc doanh nghiệp bị thua lỗ do sản xuất đình đốn bởi không có điện vẫn còn xảy ra.

AFP photo

Chính phủ Việt Nam chỉ thị Tập đoàn Điện lực Việt Nam, EVN, phải giảm tỷ lệ tổn thất điện năng vào năm tới còn 8%

Nhà đèn thì cho rằng nguồn cung ứng điện tại Việt Nam thiết hụt và tổn thất điện năng còn cao bởi nhiều lý do. Lâu nay , chính phủ Hà Nội kêu gọi doanh nghiệp và dân chúng tiết kiệm điện như là một biện pháp cứu vãn tình thế.

Vậy tình hình tiết kiệm năng lượng điện ra sao? Đây là đề tài của chuyên mục Khoa học- Môi trường kỳ này. Mời quí thính giả theo dõi.

EVN cho biết từ năm 2004 đến năm 2008 tập đoàn này đã giảm tỷ lệ tổn thất điện năng xuống được hơn 3%, tức từ mức 12,23% xuống còn 9,21%. Tuy nhiên trong  nửa đầu năm nay , thì tỷ lệ tổn thất điện năng của EVN lại tăng lên mức 10,39%.

Tại người dân không biết tự giác?

Vừa qua chính phủ Việt Nam chỉ thị Tập đoàn Điện lực Việt Nam, EVN, phải giảm tỷ lệ tổn thất điện năng vào năm tới còn 8%; tuy nhiên EVN cho rằng mức 8% mà chính phủ yêu cầu là không khả thi và tập đoàn này kỳ kèo chỉ giảm xuống mức 9% mà thôi.

EVN cho biết từ năm 2004 đến năm 2008 tập đoàn này đã giảm tỷ lệ tổn thất điện năng xuống được hơn 3%, tức từ mức 12,23% xuống còn 9,21%. Tuy nhiên trong  nửa đầu năm nay , thì tỷ lệ tổn thất điện năng của EVN lại tăng lên mức 10,39%.

Tỷ lệ thất thoát điện năng trồi sụt như thế do đâu?

Ông Nguyễn Đình Hiệp, chánh văn phòng Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trình bày lại những công việc được làm thuộc lĩnh vực liên quan qua cuộc trao đổi với chúng tôi sau đây:

“Chương trình này do chính phủ phê duyệt từ năm 2006 đến năm 2010, nó có nhiều nội dung trong đó: thứ nhất là nội dung về thể chế ban hành luật chính sách, hướng dần để khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia vào hoạt động tiết kiệm năng lượng; rồi có chương trình là chương trình tuyên truyền cộng đồng, chương trình thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ để tiết kiệm năng lượng rồi có chương trình thúc đẩy sử dụng các thiết bị tiết kiệm năng lượng.

Gia Minh: Với người dân thì họ phải tự tiết kiệm rồi nhưng có biện pháp gì hổ trợ để có hiệu quả?

Ông Nguyễn Đình Hiệp: Hiện nay chủ yếu là thực hiện các chương trình tuyên truyền cộng đồng thôi, rồi hướng dẫn người dân sử dụng những thiết bị tiết kiệm năng lượng như dùng đèn compact. Chúng tôi hiện có những chương trình phối hợp với tập đoàn điện lực để mà phân phối đến tận khác hàng sản phẩm tiết kiệm năng lượng, ví dụ như sản phẩm đèn compact, đèn huỳnh quang T8 tiết kiệm điện rồi các dàn đun bằng ánh nắng mặt trời. Nếu mà tham gia chương trình thì các sản phẩm sử dụng sẽ có giảm giá so với thị trường. Chủ yếu là người dân tự giác thôi. 

Chương trình phối hợp với tập đoàn điện lực để mà phân phối đến tận khác hàng sản phẩm tiết kiệm năng lượng, ví dụ như sản phẩm đèn compact, đèn huỳnh quang T8 tiết kiệm điện rồi các dàn đun bằng ánh nắng mặt trời. . Chủ yếu là người dân tự giác thôi.

Ông Nguyễn Đình Hiệp

Hỗ trợ việc tiết kiệm năng lượng

Gia Minh: Phải có kết hợp với các đơn vị sản xuất chứ?

Ông Nguyễn Đình Hiệp: Tức là các đơn vị chủ trì đó họ sẽ đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật chẳng hạn, nếu các nhà sản xuất có thể đáp ứng các tiêu chuẩn thì tham gia cùng các đơn vị tổ chức như các trung tâm tiết kiệm năng lượng, các đơn vị điện lực địa phương.

Gia Minh: Khi tham gia các chương trình đó thì nhà nước hổ trợ vốn ra sao?

Ông Nguyễn Đình Hiệp: Hiện nay chúng tôi chỉ mới đề xuất thôi, chứ còn sản phẩm của nhà chế tạo đó thì…, ví dụ đối với các linh phụ kiện mà phải nhập khẩu thì sẽ có giảm thuế, như các dàn đun nước bằng ánh sáng mặt trời thì chủ yếu linh kiện nhập từ Trung Quốc, nên chúng tôi cũng chỉ mới có đề xuất về giảm thuế cho họ thôi.

Gia Minh: Ngoài những biện pháp hổ trợ cho dân và doanh nghiệp như thế, còn việc thất thoát điện năng của Tập đoàn điện lực lâu nay khá lớn thì được khắc phục ra sao?

Theo báo cáo đến cuối năm 2008 thì tổn thất điện năng có giảm từ khi xây dựng chương trình là xấp xỉ 15% mà nay còn dưới 10% là một thành tích của ngành điện lực. Cái đó còn liên quan đến việc đầu tư trang thiết bị để giảm tổn thất.

Ông Nguyễn Đình Hiệp

Ông Nguyễn Đình Hiệp: Trong lĩnh vực này thì có một đề án rất lớn của chính phủ. Chính phủ đã giao cho EVN lập ra chương trình giảm tổn thất trong sản xuất, truyền tải và phân phối điện. Tiếu chích giai đoạn 2006- 2010 là phải dưới 10%.

Theo báo cáo đến cuối năm 2008 thì tổn thất điện năng có giảm từ khi xây dựng chương trình là xấp xỉ 15% mà nay còn dưới 10% là một thành tích của ngành điện lực. Cái đó còn liên quan đến việc đầu tư trang thiết bị để giảm tổn thất. Hiện chúng tôi còn phối hợp với họ trong các chương trình để giảm tổn thất trong ngành điện hơn nữa… 

Một viên chức trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh thì cho biết tình hình dân chúng, cũng như cơ quan chức năng thực thi kêu gọi tiết kiệm điện:

Họ cũng lên các chương trình TV kêu gọi tiết kiệm nước tiết kiệm điện là làm giàu; nhưng thực tế thì họ cũng muốn dân xài nhiều để thu tiền. Mức tiền điện ở VN hiện có nhiều mức khác nhau, có khoán theo đầu người. Còn như đèn chiếu sáng thì có khi để cả ngày, quên không tắt như vậy chính họ không tiết kiệm thì sao bảo dân được.

Ở cơ quan thì khi nào bill điện tháng nào cao thì xếp nhắc nhở ra khỏi phòng phải tắt đèn, tắt máy lạnh còn thông thường thì không thấy nói gì… Vừa rồi có chuyện đem điện bán cho Kampuchia nữa.

Phức tạp trong hoạt động tiết kiệm điện năng

Giám đốc Trung tâm Tiết kiện năng lượng Thành phố Hồ Chí Minh, ông Huỳnh Kim Tước thì cho rằng hoạt động tiết kiệm điện năng là một công việc lớn lao như giải thích của ông sau đây:

Chuyện này là lĩnh vực rất rộng không thể trả lời một câu trong vòng hai ba phút được. Nó bao gồm cả vấn đề phát luật rồi triển khai, rồi trong công nghiệp, hạ tầng đô thị, trong giao thông vận tải, trong xây dựng tòa nhà rồi giáo dục cộng đồng …tới công nghệ tới tài chính vv.

Ông Huỳnh Kim Tước cũng có đánh giá về hiệu quả các công việc mà ngành cũng như trung tâm ông thực hiện được trong lĩnh vực tiết kiện năng lượng điện:

“Ở Việt Nam hiện nay cấu trúc năng lượng tập trung vào ba nhóm chính: nhóm công nghiệp- xây dựng, nhóm giao thông vận tải và nhóm hộ gia đình. Như vậy để tiết kiệm năng lượng thì phải giải quyết triệt để ba thành phần này. Mỗi thành phần có cách giải quyết khác nhau.

Qua trình bày của hai viên chức trong các chương trình tiết kiệm năng lượng điện cũng như của một viên chức ở Việt Nam thì ai cũng thấy có chương trình rồi nhưng chỉ hô hào suông mà không hành động thì sẽ không có hiệu quả gì.

Đối với công nghiệp thì có hai thành phần chính là vấn đề đầu tư đổi mới công nghệ và vấn đề năng lượng; đối với các tòa nhà thì phải thiết kế xây dựng theo tiêu chuẩn năng lượng.

Đối với hộ gia đình cũng tập trung vào hai vấn đề là nhận thức cộng đồng và thiết bị tiết kiệm năng lượng điện. Đối với VN thì nhận chức tương đối chưa cao.

Song song với những giải pháp mang tính kỹ thuật và quản trị như vậy thì trong công tác nâng cao nhận thức cộng đồng, truyền thông phải đi trước. Thành phố Hồ Chí Minh trong năm năm qua cũng xây dựng chương trình tiết kiệm năng lượng theo hướng như vậy.

Trong thời gian qua thì thấy nhận thức của người dân có tốt hơn. Thị trường các loại trang thiết bị tiết kiệm năng lượng cao phát triển hơn, số lượng các công ty kinh doanh những loại trang thiết bị này cũng tăng lên.

Khi  làm tiết kiệm năng lượng thì ngoài hiệu quả tiết kiệm đó ra còn có những hiệu quả khác thí dụ như hiệu quả về mặt môi trường.

Việt Nam là một trong năm nước chịu tác động của biến đổi khí hậu, thì việc sử dụng hiệu quả năng lượng là nội dung quan trọng để giải quyết bài toán tác động của biến đổi khí hậu đối với Việt Nam…”

Qua trình bày của hai viên chức trong các chương trình tiết kiệm năng lượng điện cũng như của một viên chức ở Việt Nam thì ai cũng thấy có chương trình rồi nhưng chỉ hô hào suông mà không hành động thì sẽ không có hiệu quả gì.

Mục Khoa học- Môi trường kỳ này tạm dừng tại đây; hẹn gặp lại quí thính giả và các bạn trong chương trình kỳ tới cũng vào giờ này trên làn sóng phát thanh của Đài Á Châu Tự do.

Gia Minh chào tạm biệt.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.