Những suy tư của thế hệ Thuyền Nhân 1,5 (phần 1)

Những ngày cuối Tháng Tư lại đến, đánh dấu biến cố 30-4-1975. Trà Mi ghi cảm nghĩ của một số người thuộc thành phần gọi là thế hệ thuyền nhân một rưỡi.
Trà Mi, phóng viên RFA
2009-04-23
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Ý kiến của Bạn
  • Email
Hình ảnh những con thuyền vượt biển tìm tự do
Hình ảnh những con thuyền vượt biển tìm tự do
Photo: RFA

34 năm nhìn lại

Ch còn chưa đy 10 ngày na là cui Tháng Tư, thi đim ghi du mt s kin đáng nh trong lòng mi người dân Vit Nam cách đây 34 năm v trước, ngày 30/4/1975, ngày kết thúc cuc chiến Vit Nam.

Không phi vô c mà cu Th tướng Võ Văn Kit nhìn nhn rng ngày 30-4 “có hàng triu người vui, mà cũng có hàng triu người bun.”

Tht vy, có người hân hoan chào đón ngày này, vì trong mt h, đây là ngày gii phóng dân tc, thng nht đt nước. Nhưng cũng không ít người coi đây là ngày đau thương-ly tán, khi nhng người chng, nhng người cha b đy vô tri hc tp ci to, nhng đa con không được vào đi hc, nhng gia đình b tch biên tài sn ri b đưa lên vùng kinh tế mi lao đng kh sai, hay b phân bit đi x đến cùng đường vô kế sinh nhai, khiến cho hàng triu người đành đánh đi mng sng vượt bin tìm t do, to nên mt làn sóng thuyn nhân ln nht chưa tng có trong lch s Vit Nam mà nhng nhân chng sng y ngày nay vn còn hin din khp mi nơi trên thế gii.

Trong s này phi k đến nhng nn nhân tr em, thường được biết đến vi tên gi “thế h thuyn nhân 1.5”.

Sau hơn 3 thp niên nhìn li, nhng đa tr ngày y bây gi tr thành mt thế h thành công, thành đt, và vng mnh nhng quc gia tiên tiến. H có cm nghĩ như thế nào v ngày 30/4, v s kin thuyn nhân, và v đt nước Vit Nam?

Mi quý v cùng gp g 3 gương mt tr trong s đó, là:

-Anh Lê Trung, đang hành ngh trong lĩnh vc công ngh thông tin ti California,

Ngày 30 Tháng Tư phi nói là mt ngày rt là đáng ghi nh trong cuc đi ca tôi. Tôi cm thy bun thương cho s phn ca gia đình, ca đi đa s người dân Min Nam.

TS Phan Quang Trọng

-Thc sĩ Nguyn Trng Đt bang Virginia, hin là Phó Giám Đc cơ quan cp môn bài-phát minh-sáng kiến ca Hoa Kỳ, phân b Y Khoa, và

-Tiến sĩ Phan Quang Trng t Texas, người s hu 4 văn bng cao hc.

Tt c các anh đu phi ri b gia đình vượt sóng ra đi khi còn là nhng thiếu niên tui 14 trong tâm trng b mt phương hướng vì gia đình lâm vào hoàn cnh ly tán.

Các anh t gii thiu :

-TS Phan Quang Trng : Chào các bn, tôi tên là Phan Quan Trng.

-Anh Lê Trung : Tôi tên là Lê Trung.

080505-BoatPeople_nguoiviethaingoai.org
Chiếc thuyền con đến Hồng Kông, nơi thuyền nhân bị cưỡng bức hồi hương khốc liệt nhất. Hình từ nguoiviethaingoai.org
-ThS Nguyn Trng Đt : Tôi là Nguyn Trng Đt.

Trà Mi :  Dưới ánh mt thế h gi là thế h 1.5 ca làn sóng thuyn nhân Vit Nam, 34 năm ri nhìn li các anh có cm nghĩ như thế nào v Ngày 30 Tháng Tư, v s kin thuyn nhân mà chính các anh là mt phn trong đó, và v đt nước Vit Nam? Các anh có tâm tình gì mun chia s? Xin mi anh Đt.

ThS Nguyn Trng Đt : Mình nghĩ rng Ngày 30 Tháng Tư cũng đưa nhiu cơ hi cũng như nhng s bun phin đi vi mt đa bé 14 tui ra đi vì nó mt phương hướng. Khi mình qua đây và nhìn li thì mình rt là cm kích v môi trường t do, v điu kin và phương tin đ mình có th thành công trên bước đường hc vn ti ngày hôm nay.

Trà Mi :  Vâng. Cm ơn chia s ca anh Đt. Thế còn anh Trng, anh có cm xúc như thế nào khi nghĩ v Ngày 30 Tháng Tư, nghĩ v s kin thuyn nhân, và nghĩ v đt nước Vit Nam?

TS Phan Quang Trng :  Đi vi người Vit sng Min Nam, sinh trưởng Min Nam thì Ngày 30 Tháng Tư phi nói là mt ngày rt là đáng ghi nh trong cuc đi ca tôi. Tôi cm thy bun thương cho s phn ca gia đình, ca đi đa s người dân Min Nam.

Ngay t ngày 30-4 k trước người sau đã có hơn 3 triu người Vit Nam phi b x ra đi đ mà có được cơ hi sng trong mt quc gia t do, có được cơ hi đ nhng người tr chúng tôi được hc hi và phát trin. Và nói v phương din cng đng hi ngoi thì phi nói là hơn 30 năm qua cng đng hi ngoi đã phát trin vng mnh ti Hoa Kỳ cũng như ti các quc gia t do khác trên thế gii.

Trà Mi :  Vâng. Cm ơn anh. Và bây gi xin mi ý kiến ca anh Lê Trung.

Anh Lê Trung :  Sau ngày 30-4-1975 phi nói rng làn sóng vượt biên rt là ln, rt là nhiu người đã b mng trên đi dương. Và chúng ta là nhng người may mn được đến bến b t do.

Đ đến được bến b t do, chúng ta phi tr mt cái giá quá đt, nhưng mà phi nói rng chúng ta có được mi quyn ca con người và nhng quyn đó được pháp lut thượng tôn.

Anh Lê Trung

Đ đến được bến b t do, chúng ta phi tr mt cái giá quá đt, nhưng mà phi nói rng chúng ta có được mi quyn ca con người và nhng quyn đó được pháp lut thượng tôn.

Vượt Biên, được và mất?

Trà Mi :  Hu hết các anh đu cm thy s kin 30-4 và làn sóng thuyn nhân đó đưa đy các anh đến hoàn cnh ngày hôm nay, nhìn li chung quy các anh nhìn đó là mt s may mn đi vi mình. Có bao gi các anh cm thy hi hn hay tiếc nui v quyết đnh vượt biên hay không?

Anh Lê Trung :  D không, ch ơi. Thà ta đánh đi như vy còn hơn là Vit Nam t hi đó đến bây gi thì không biết mình ra sao na dưới chế đ cng sn.

Trà Mi :  Nhưng mà ngoài nhng “cái được” khi mình đến được đt nước t do, như các anh va chia s, anh thuc thế h tr thuyn nhân có cm thy mình “ b mt mát” gì không, mình thua thit gì không  so vi các thế h tr trong nước?

TS Phan Quang Trng :  Cái mt mát ca thế h ca Trng thì Trng ch thy mt mt mát ln là không được sng vi nhng người thân yêu còn li Vit Nam. Nhng bc cha m đã thy được kinh nghim sng vi cng sn mt t do, mt hết kh năng phát trin thành ra các c sn sàng hy sinh đ cho con cái đi tìm s sng qua cái chết.

080505-boatpeople2_HongKong_by fence_.jpg
Tình cảnh người tị nạn đang xếp hàng chờ cơm ở Hồng Kông, chụp năm 1989, là một trong những trưng bày ở Vancouver, Canada.
Và chính nh s can đm và hy sinh ca nhng thế h đi trước mà thế h ca chúng tôi ngày nay tr thành mt đi ngũ trí thc người Vit hi ngoi đang được đào luyn, đang được tiếp cn vi môi trường khoa hc công ngh tiên tiến. Đây là mt thế h có nhiu kh năng sáng to, có năng lc tng hp và đt được nhng thành qu v kinh tế, xã hi ti nước ngoài.

ThS Nguyn Trng Đt: Nhưng ngược li thì mình mt mát cái s ràng buc vi đt nước. Nhiu lúc trong lúc vươn lên thì mình mình cũng rt mun tr li, nhưng mà mình nhìn cơ cu ca chính ph Vit Nam hin ti cũng có khác vì mình được hc tp bên này.

Trà Mi :  Vâng. Đó là nhng cái được và nhng cái mt. Trong trường hp có mt s ý kiến cho rng người Vit tr hi ngoi đa phn quên ngun gc, quên ngôn ng m đ và không tha thiết vi quê hương, li thiếu s hiu biết xác thc v tình hình trong nước cho nên h không quan tâm my, hoc là không đóng góp gì my cho s phát trin ca đt nước. Ý kiến ca các anh ra sao?

Anh Lê Trung :  Người ta nói như vy cũng hơi qúa, chưa đúng đâu. Bi vì bây gi nh mng lưới thông tin toàn cu nên thm chí mình biết rt là nhiu na. Nhưng mà người ta có th nói như vy bi vì Vit Nam thì tin tc ch có mt chiu thôi.

Không th nghĩ rng các anh em tr Vit Nam bên này không quan tâm đến cc din ca đt nước bên nhà. Ch có điu là mình không có bước cu đ mình to ra mt đng lc đ mi người có th đem tài năng v giúp đ nước.

Ths Nguyễn Trọng Đạt

Trăn trở với Quê hương

Trà Mi :  Nếu mà nói v Vit Nam thì anh s quan tâm điu gì nht?

Anh Lê Trung :  Thì em quan tâm rt là nhiu ch. Chng hn như thi gian gn đây v Trướng Sa - Hoàng Sa, nói chung là v chính tr hoc là kinh tế, hay là tham nhũng, đ th hết. Nhưng mà nói v Vit Nam thì bun lm ch ơi!

Trà Mi :  D. Tc là anh quan tâm đến thc tế xã hi và tham nhũng. Thế còn các anh khác đây, xin mi các anh chia s thêm.

TS Phan Quan Trng :  Nhn đnh cho rng người tr Vit Nam không đ ý đến chính tr - xã hi ti Vit Nam, theo cá nhân ca Trng, đó là mt suy nghĩ rt sai lm. Th nht, thế h ca Trng được sng trong mt xã hi thông tin rt là ci m, chng hn như cá nhân Trng chưa bao gi v Vit Nam đã hơn 30 năm nay, t lúc vượt biên năm 1979.

Nhưng khi tiếp xúc vi bn bè còn sng ti Vit Nam thì mình thy s hiu biết ca h v xã hi bên ngoài rt là gii hn vì tt c nhng thông tin mà h nhn được đu do hơn 600 t báo vn b nhà  nước cng sn qun lý rt là cht ch, thành th các thông tin ca h gn như không có.

Nói v vn đ người tr đây quan tâm gn đây nht, Trng nghĩ bên cnh các vn đ xã hi như anh Đt trình bày, vn đ quan tâm nhiu nht là vn đ v li bn đ ranh gii gia Vit Nam và Trung Quc.

Chính quyn cng sn Vit Nam hin nay nhm mt đ cho Bc Kinh công khai sáp nhp Trường Sa và Hoàng Sa vào h thng hành chánh Tam Sa ca Trung Quc.

Đc bit gn đây chính ph Vit Nam đã cho người Trung Quc vào Tây Nguyên đ khai thác bauxite. Đó là mt s tai hi lâu dài không nhng v sinh thái mà còn v chính tr, v s sng còn ca đt nước Vit Nam.

Trà Mi :  Vâng. Cm ơn ý kiến ca anh.

ThS Nguyn Trng Đt :  Đt xin nói thêm rng trên phương din cá nhân ca mình, mình làm trong Phân B Y Khoa ca S Môn Bài-Sáng Kiến thì mình cũng có cơ hi tiếp xúc vi các nhân viên ca chính ph Vit Nam c đến đ hc v phương pháp phát minh môn bài bên này, thì mình trong hoàn cnh éo le là mình biết rng tài năng ca tt c mi người rt là nhiu nếu mà có th gp li đ đem kiến thc giúp cho đt nước Vit Nam vi điu kin là có đ điu kin đ cho mình v mình giúp mà mình cm thy không tr ngi, nht là mình được giáo dc bên này t nh nên mình có cách nhìn khác v vn đ t do-dân ch.

Mà ngược li thì mình cũng biết rng mình không th nào nói ra được nhng cm nghĩ ca mình trong lúc tiếp xúc vi các nhân viên ca chính ph Vit Nam như là mình đang chia s đây. Đó là mt ví d đ nói lên rng bên này cũng có rt nhiu người rt quan tâm.

Tuy rng mình cũng như anh Trng chưa v Vit Nam trong hai mươi my năm va qua, nhưng trong bn bè ca mình và ngay c chính mình cũng t chc nhng cái hi đ giúp đ trong các vn đ như thiên tai cho dân nghèo các làng bên Vit Nam, cho Min Trung cũng như Min Bc.

Bạn nghĩ gì về biến cố 30/4/1975 và làn sóng Thuyền Nhân bỏ nước ra đi? Hãy gửi đến Ban Việt Ngữ ý kiến của Bạn, hoặc tham gia thảo luận tại Trang blog Ban Việt ngữ RFA

Cho nên không th nào nghĩ rng các anh em tr Vit Nam bên này không quan tâm đến cc din ca đt nước bên nhà. Ch có điu là mình không có bước cu đ mình to ra mt đng lc đ mi người có th đem tài năng v giúp đ nước Vit Nam mình tiến b nhanh so sánh vi các nước bên cnh đó.

Trà Mi :  Vâng. Hi nãy anh có chia s là anh có điu kin tiếp xúc vi người tr trong nước ra ngoài này công tác, lý do vì sao mà anh nói rng anh không th chia s nhng suy nghĩ, nhng hiu biết ca mình v Vit Nam đi vi nhng người tr đó?

ThS Nguyn Trng Đt :  Đu có cái nhìn khác nhau na thì làm sao mình có th?

Trà Mi :  Nhng gì như các va chia s cho thy là người tr hi ngoi rt quan tâm ti tình hình đt nước mà c th là các vn đ mà các anh nêu ra là quan tâm v tham nhũng, v dân ch - nhân quyn, v ch quyn đt đai - lãnh th, vân vân, chng t là người tr ngoài đây không h lơ là vi tình hình trong nước, và s phát trin ca đt nước.

Người tr hi ngoi có điu gì mun chia s tâm tình vi gii tr trong nước? H mong ước, kỳ vng gì cho tương lai Vit nam? Và s đóng góp như thế nào cho s phát trin ca quê hương mình?

Mi quý v tr li vi phn II cuc hi lun trong chương trình ti Th Hai tun sau, ngày 27-4-2009.

Trà Mi thân ái kính chào.

------------------------------

Qúy thính gi mun đóng góp ý kiến, xin email v vietweb@rfa.org, hoc đ li li nhn trong hp thư thoi 001- (202) 530 - 7775. Đ trc tiếp tham gia tho lun trên Din Đàn Bn Tr, xin vui lòng đ li s phone đ chúng tôi tin liên lc.

Ngoài ra, quý v cũng có th trao đi quan đim trên din đàn ca trang nht ký đin t ti đa ch  http://www.rfavietnam.com/trami