Trang Chính | Tạp Chí | Diễn Đàn Bạn Trẻ

Thực tế sinh hoạt blog ở Việt Nam (phần 2)

Tình hình sinh hoạt blog hiện nay trong nước trước báo cáo đặc biệt của Tổ Chức Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế xếp Việt Nam hạng 6 trong top 10 nước trên thế giới đối xử tệ nhất với giới blogger.

Trà Mi, phóng viên RFA
2009-05-27

vddbt052509.mp3

Đó là đề tài Diễn Đàn Bạn Trẻ mở ra từ tuần trứơc gửi đến quý vị những cảm nhận từ chính các blogger trong nước.

Việc nhà nước giới hạn nội dung công dân được phép trình bày trên nhật ký điện tử cá nhân sẽ mang lại lợi hoặc hại như thế nào, trong ánh mắt giới blogger tại Việt Nam? Họ có những nguyện vọng gì muốn đệ đạt với giới hữu trách?

Mời quý vị theo dõi phần hội luận tiếp theo giữa blogger Huy ở Sài Gòn, blogger Miền Bắc, và blogger Huỳnh Công Thuận, chủ một trang blog bị nhiều rắc rối với chính quyền vì đã mạnh dạn nêu lên ý kiến của mình.

Blogger Huy : Trong một đất nước, một xã hội cần phải có sự phản biện. Ai cũng có cái sai và cũng cái đúng, thì cần phải có những sự phản biện đa chiều. Và sự phản biện đa chiều đó cần phải được tiếp nhận để xây dựng một đất nước, một xã hội đi lên được.

Blogger Miền Bắc : Vâng. Tôi cũng đồng ý như vậy. Pháp luật nhà nước có nói rằng không được tuyên truyền chống nhà nước và tuyên truyền lật đổ. Và khi các blogger họ không làm cái điều đấy mà họ chỉ bày tỏ ý kiến và ý kiến đó có thể là hài lòng hoặc không hài lòng với một chính sách của nhà nước, thì theo tôi nghĩ nhà nước nên lắng nghe.

Và mọi hành động ví dụ như là cấm đoán hay là ngăn chận cái chuyện đấy sẽ không có lợi cho tất cả, không có lợi cho cả nhà nước và không có lợi cho cả đất nước, bởi vì theo như những thông tin mà tôi đọc trên báo chí chính thống thì tôi vẫn thấy là nhà nước luôn luôn nói rằng nhà nước luôn luôn lắng nghe ý kiến của mọi người dân, luôn luôn lắng nghe ý kiến phản biện. Tôi muốn những điều như thế phải được thực hiện trên thực tế.

Vì sao phải ngăn cấm?

Trà Mi : Như các anh vừa nói là những nội dung như là kêu gọi lật đổ chính quyền, hay khủng bố, hay làm những gì nguy hại cho an ninh quốc gia sẽ ảnh hưởng đến đất nước, thì nhà nước vì lý do đó muốn ngăn ngừa trước, phòng bệnh hơn là chữa bệnh, cho nên họ mới có những quy định ngăn cấm sớm. Ý kiến của các anh như thế nào về việc này?

Blogger Thuận : Tôi xin phép trình bày.

Trà Mi : Dạ, anh Thuận, mời anh.

Blogger Thuận : Về vấn đề kêu gọi lật đổ chính quyền hay chống nhà nước gì đó thì không có ai có quyền làm chuyện đó hết. Đừng có đặt giả thuyết là có blogger kêu gọi lật đổ chính quyền hay khủng bố này kia nọ, hãy để vấn đề đó qua một bên đi.

Trà Mi : Vâng. Nhưng mà theo nhà nước giải thích thì để ngăn ngừa những việc đó nên họ mới quản lý blog một cách chặt chẽ.

Blogger Thuận : Hoàn toàn tôi thấy không đúng như vậy, mà người ta muốn những blogger hay những người dân khác nói riêng, báo nhà nước thì dễ rồi vì ra lệnh một cái là phải làm theo, còn blog bởi vì nó vô tư quá đi, nó muốn đưa lên giờ nào hay làm gì thì làm, không quản lý được. Thành ra người ta muốn quản lý là đi theo con đường người ta muốn.

Chẳng hạn như năm rồi chúng tôi nói về Hoàng Sa - Trường Sa thì người ta ghép vô chung cái tội là chống nhà nước. Chúng tôi chống Trung Quốc rõ ràng chớ chống nhà nước hồi nào đâu?

Mang biểu ngữ ghi rõ ràng "Hoàng Sa-Trường Sa là của Việt Nam", “Chống Trung Quốc xâm chiếm Hoàng Sa-Trường Sa” chớ có bao giờ chống nhà nước hồi nào? Nhưng mà người ta không chịu. Rõ ràng cái đó đâu phải là vì sợ chống chính quyền đâu, mà người ta không cho làm những chuyện chính quyền không muốn, mặc dù cái chính quyền muốn chưa chắc là đúng.

Trà Mi : Theo các anh thì vì sao Việt Nam lại có mặt hạn chế này so với nhiều nước khác trên thế giới? Có điểm khác biệt này, nguyên do là vì sao, theo các anh hiểu?

Blogger Thuận : Bởi vì lâu quá rồi không có dám nói nên quen rồi, thành ra bây giờ nói cái gì lạ lạ thì cũng không ai dám nói hết trơn.

Blogger Miền Bắc : Vâng. Điều mà chị hỏi cũng rất khó trả lời. Nhà nước mình bao giờ cũng nói rằng hoàn cảnh mỗi quốc gia một khác, điều kiện của mỗi nước một khác, không nước này áp đặt cho nước kia.

Nguyện vọng công dân

Trà Mi : Với lời giải thích như thế đó thì các anh cảm nhận như thế nào? Các anh có chia sẻ, có thông cảm, đồng tình ủng hộ hay có điều gì đó băn khoăn bức xúc hay chăng?

Blogger Huy : Thật ra ở Việt Nam cái việc này cũng đã quen rồi. Chỉ có việc gì mà thật sự gọi là bức xúc mà nó động chạm tới lòng tự tôn của dân tộc, như cái việc Hoàng Sa-Trường Sa, cái việc bô-xít, thì chúng tôi là những người dân Việt Nam thấp cổ bé miệng, không biết kiếm cái chỗ nào để mà trình bày, đành phải dùng cái blog để mà trình bày. Nếu mà người lãnh đạo lắng nghe chúng tôi thì sự phát triển của Việt Nam đã khác hơn bây giờ rất là nhiều rồi.

Blogger Thuận : Anh nói cái đó tôi đồng ý đó.

Blogger Miền Bắc : Theo tôi thì đối với bất cứ công dân nào muốn trình bày những nguyện vọng, ý kiến có thể là đồng thuận hay trái chiều với nhà nước, nhưng với mục đích là xây dựng, có lợi chung cho cả nhà nước và cả người dân nữa, hy vọng là nhà nước sẽ không cấm đoán.

Trà Mi : Khi anh nghe biết đến những rủi ro cho blogger nói riêng và cho người cầm bút nói chung khi họ viết lên những vấn đề vượt quá giới hạn, anh có e dè, có đắn đo cẩn trọng trước khi ngồi trước bàn phiếm viết lên những tâm tư suy nghĩ của mình chăng?

Blogger Miền Bắc : Tôi chưa bao giờ phải thận trọng tại vì có thể nói rằng tôi tự giới hạn, nói giới hạn thì chị lại nói là tôi tự giới hạn mình, nhưng mà tất cả những việc tôi viết thì tôi đều, bởi vì tôi ngoài việc là một blogger thì tôi viết báo mặc dù tôi không thuộc biên chế của bất cứ tờ báo nào.

Trà Mi : Tức là anh tự làm công tác tự kiểm duyệt trước khi viết blog, phải không?

Blogger Miền Bắc : Tất nhiên là cũng phải có một sự kiểm duyệt nhất định. Cái đấy có thể là do mình có một nỗi sợ hãi thường trực.

Trà Mi : Vì sao, thưa anh?

Blogger Thuận : Đúng rồi, đó là vì quen rồi.

Blogger Miền Bắc : Quen rồi.

Blogger Thuận : Ở các nước khác người ta cần phê bình, cần đóng góp ý kiến, còn ở Việt Nam mình thì nó khác ở chỗ đó.

Trà Mi : Nhưng mà nguyên nhân của sự khác biệt này, theo các anh hiểu là gì?

Blogger Miền Bắc : Có thể như thế này, có thể là do Phương Tây và Phương Đông khác nhau.

Trà Mi : Ở đây Trà Mi không có ý so sánh Đông - Tây mà chỉ so sánh với những nước lân cận láng giềng với Việt Nam như Malaysia, Indonesia, Singapore chẳng hạn . Hình như không nghe thấy tình trạng blogger ở những nước đó gặp những vấn đề khó khăn khi phát biểu quan điểm chính trị hay phản ánh xã hội một cách khẳng khái. Ở Việt Nam thì không ai dám. Vì sao có sự khác biệt này?

Blogger Huy : Thường sống trong cái nhà nào thì phải đi theo khuôn của cái nhà đó, thì cái nhà Việt Nam có cái khuôn nó như vậy.

Trà Mi : Các anh nhận định về cái khuôn khổ của cái nhà Việt Nam so với trên thế giới thì các anh đồng ý hay không đồng ý? Ý kiến của các anh như thế nào?

Blogger Huy : Thì bản thân ai đang ở trong cái nhà, ví dụ ở trong cái nhà một tầng cũng muốn xây cái nhà mình lên ba bốn tầng, xây cái nhà mình nó khang trang lên thôi, ai cũng vậy hết.

Quyền tự do thông tin?

Trà Mi : Viết blog mà bị quản lý nghiêm ngặt như vậy, có những rào cản, có những trở ngại đó, thì các anh có những kinh nghiệm nào để vượt qua không, giữa lúc thế giới kêu gọi mọi người nên tự do phát biểu ý kiến, cũng như ở Việt Nam nhà nước cũng nhiều lần khẳng định là mọi người dân nên phát biểu ý kiến đóng góp để xây dựng.

Blogger Miền Bắc : Nhà nước đã kêu gọi như vậy, tôi sẽ tiếp tục viết bài trên blog hoặc trên báo để thể hiện quan điểm của mình. Và tôi cũng mong muốn nhà nước làm theo đúng những quy định, đúng theo lời kêu gọi của nhà nước là nhân dân nên đóng góp ý kiến.

Blogger Huy : Ở Việt Nam chẳng có kinh nghiệm nào để mà đối phó được. Chỉ có cái tâm của mình đối với nơi mình sinh sống, đối với quê hương của mình, đối với đất nước mình thôi.

Trà Mi : Là một blogger Việt Nam thì anh Thuận có những cách nào để tự bảo vệ quyền nói lên tiếng nói của mình, phát biểu suy nghĩ của mình hay không?

Blogger Thuận : Cái này tôi xin nói thật lòng nghe. Không có cái gì gọi là trở ngại đâu. Đã làm thì không có sợ, mà sợ thì đừng có làm. Vừa làm mà vừa lo, vừa sợ thì không nên làm. Mình thấy việc mình làm là đúng pháp luật và đúng lương tâm thì mình cứ việc làm. Có gì đâu mà phải sợ?

Tôi nói thật đó, tôi đã làm việc với mấy anh đó (công an) rồi. Nói thực là ảnh bị đi làm với tôi chớ không phải là ảnh tự ý làm đâu. Tôi thông cảm ảnh, anh như thiên lôi vậy mà, kêu đi là phải đi vậy thôi. Mà nói chuyện với tôi nhiều khi tôi ái ngại cho ảnh. Ảnh cũng tự biết thẹn với lương tâm vậy chớ, nhưng mà trước mặt thì nhiều khi ảnh gầm gừ này kia nọ.

Tôi nói thật với cô, nói chuyện rồi, làm biên bản xong rồi, sau khi xếp lại rồi ảnh còn tâm tình với mình nữa. Ảnh nói ngược đúng như thế này "Tôi phục anh đó. Anh chống bất công chớ có làm việc khác đâu." Tôi làm đúng pháp luật, tôi kêu gọi mọi người sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật.

Tôi chống là chống những người làm sai, không có chống nhà nước bao giờ hết. Nhà nước kêu gọi nhân dân đóng góp ý kiến mà, nhưng mà ạnh đóng vô đâu? Anh đóng vô thì bên dưới địa phương họ chặn hết trơn. Họ lấy ra hạch hỏi anh, làm khó làm dễ anh nữa.

Cái đó là cái sai thành ra mình phải làm cho mạnh lên nữa, nhưng mà làm bằng cách mình thấy cái đó là chuyện mình làm là đúng, đúng pháp luật, đúng lương tâm. Sau này mình chết thì mình cũng không ân hận về việc mình nên làm, chớ không có gì phải sợ hết.

Nói thêm chút xíu là như kỳ rồi khi Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng mới lên có mở một cuộc đối thoại trực tuyến cho nhân dân góp ý, đối thoại đủ thứ, trả lời trực tuyến vậy đó. Tôi có gửi câu hỏi, nhưng người ta cũng lấy câu hỏi ra để làm khó làm dễ tôi nữa.

Họ hỏi tôi tại sao anh hỏi như vậy, hỏi như vậy? Trời đất ơi, tôi hỏi công khai mà. Thủ Tướng không trả lời thì thôi chớ, mắc mớ gì anh lại hỏi ngược lại tôi nữa? Tôi nói là việc thấy làm đúng thì mình cứ làm.

Trà Mi : Các anh nhìn nhận thấy thực tế và cũng có ngừơi cũng đã trải qua những khó khăn đó, thì nếu có cơ hội được đệ đạt nguyện vọng của mình, các anh có ý kiến gì, có đề nghị gì đến với những người hữu trách hay không? Mời anh Huy.

Blogger Huy : Tôi thật sự mong muốn nhà nước hãy lắng nghe người dân, hãy lắng nghe người dân nhiều hơn nữa. Lắng nghe không thì chưa đủ đâu. Lắng nghe và phải hành động theo như những gì người dân mong muốn, tại vì những người lãnh đạo của đất nước Việt Nam cũng đã từng tuyên bố là lấy dân làm gốc. Tôi chỉ có ý kiến như vậy thôi.

Trà Mi : Anh Thuận có gì bổ sung không?

Blogger Thuận : Tờ báo Du Lịch mà bị đình bản vì bài "Tản mạn biển xa" hay "đảo xa" của nhà báo Trung Bảo, bài này viết cho quê hương mình mà chớ có đả phá ai đâu, có chống đối ai đâu mà bị kỷ luật như vậy đó, mà báo đó là báo chính thức của nhà nước đó chớ tôi chưa nói tới blog nữa.

Trà Mi : Như vậy anh có nguyện vọng gì muốn đệ đạt lên những người hữu trách không, anh Thuận?

Blogger Thuận : Có đệ đạt bây giờ thì đâu có ai giải quyết đâu. Gửi bằng thơ bảo đảm, fax tận tay, tới nơi tới chốn, cũng không dám hy vọng 1% đâu, chưa được tới không phẩy mấy phần trăm hết trơn.

Blog là cái gì, là một mảng báo chí. Cái gì báo không đăng là lên blog hết trơn. Nếu mà không có cái internet này thì Việt Nam này muôn đời cũng không bao giờ ai biết tới mấy blog là cái gì hết trơn. Bảy trăm tờ báo mà như một tờ một, mua một tờ báo tôi đọc ra cái tin như vậy là 700 tờ báo tôi bảo đảm đăng y như nhau hết. Người nào viết hơi khác khác một chút là coi chừng.

Nhưng mà mình thấy cái việc đó có lợi cho đất nước, có ích cho đất nước, cho dân tộc Việt Nam mình thì mình nên làm. Dù mình có bị mất cái phần lợi nhỏ của mình đi nữa thì vẫn tốt hơn là không làm gì hết. Mình làm rõ ràng trước mắt có hại, ví dụ tôi nói bữa nay, tôi thảo luận vói mấy anh em nè, có thể ngày mai mời tôi ra làm việc, tôi vẫn chấp nhận.

Trà Mi : Trà Mi xin kết lại chương trình ở đây. Cảm ơn tất cả những ý kiến đóng góp cũng như những phản ánh và chia sẻ của các anh. Trà Mi xin phép được chia tay tất cả các anh.