Việt Nam phản ứng ra sao trước quyết định đó? Và một biện pháp như thế sẽ tác động đến mức nào đối với ngành công nghiệp da giày của Việt Nam?

Đề nghị tiếp tục đàm phán

Ngay sau khi có thông báo của Ủy ban Châu Âu EC, Hiệp hội Da giày Việt Nam có kiến nghị lên chính phủ cùng các bộ ngành liên quan, đề nghị tiếp tục đàm phán với Liên minh Châu Âu.

Mục đích được nói rõ là để cho nhóm giày dép của Việt Nam nhập vào thị trường EU tiếp tục được hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập.

Ông Nguyễn Đức Thuấn, chủ tịch Hiệp hội Da giày VN, cho rằng với quyết định đó lợi thế cạnh tranh lâu nay của các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực này bị suy giảm rõ rệt.

Ông nói rằng các đối tác nứơc ngòai sẽ chuyển đơn hàng sang các nuớc khác như Indonesia, Bangladesh… để khỏi phải bị mất thêm từ 3,5 đến 5% thuế đánh trên giày khi nhập vào EU.

Thực ra ở Việt Nam những sản phẩm có da là những công ty nước ngòai chịu ảnh hưởng; nhưng nếu bỏ GSP thì mọi công ty đều chịu ảnh hưởng. Dự báo kim ngạch xuất khẩu sang EU sẽ giảm, và những doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ chịu ảnh hưởng nặng.

Ông Diệp Thành Kiệt

Tác động đến doanh nghiệp

Ông Nguyễn Xuân Tình, giám đốc Nhà máy Giày Huế, nói về khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ như nhà máy của ông lâu nay và trong tình huống hiện nay: “Các doanh nghiệp Việt Nam tòan là doanh nghiệp nhỏ chứ không lớn nên mức bám trụ đâu nhiều được”.

Trong khi đó Ông Diệp Thành Kiệt, chủ tịch Hiệp hội Dệt may thêu đan thành phố Hồ Chí Minh cũng có một số phân tích về tác động của quyết định mà phía EC công bố hồi tuần qua:

“Nếu lấy mức thuế bình quân thì với giả định sản phẩm có da sẽ không còn chịu thuế anti-dumping và khả năng này có thể xảy ra, và giả định thứ hai là tất cả những sản phẩm có da và không da đều mất ưu đãi về thuế quan.

Các chuyên gia đánh giá thì sản phẩm có da tổng mức thuế tương đối thấp hơn trước nhưng nguợc lại những sản phẩm không da – vải, giả da, cói… - thì thuế sẽ tăng.

Thực ra ở Việt Nam những sản phẩm có da là những công ty nước ngòai chịu ảnh hưởng; nhưng nếu bỏ GSP thì mọi công ty đều chịu ảnh hưởng. Dự báo kim ngạch xuất khẩu sang EU sẽ giảm, và những doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ chịu ảnh hưởng nặng.

Công nhân lo lắng

Thống kê cho thấy hiện có đến nửa triệu công nhân Việt Nam làm việc trong lĩnh vực giày da xuất khẩu; trong số này có đến 80% là nữ.

Vào khi tình hình lạm phát tác động trực tiếp đến cuộc sống vốn khó khăn của nguời công nhân thì quyết định vừa qua cũng sẽ khiến nỗi khó khăn thêm chồng chất.

Bây giờ công nhân các công ty do tiền trượt giá, có đòi hỏi thì chỉ tăng mức độ nào đó thôi. Nhưng ở nông thôn không có ruộng cho thanh niên nên có việc nào thì cũng phải làm thôi, được đồng nào hay đồng ấy.

Một phụ nữ có con làm công nhân gia công giày da tại Hải Phòng nhận xét về công ăn việc làm cho thanh niên nông thôn nơi bà sinh sống:

“Bây giờ công nhân các công ty do tiền trượt giá, có đòi hỏi thì chỉ tăng mức độ nào đó thôi. Nhưng ở nông thôn không có ruộng cho thanh niên nên có việc nào thì cũng phải làm thôi, được đồng nào hay đồng ấy.”

Ông Diệp Thành Kiệt có nêu ra một vài giải pháp cho tình thế hiện nay của ngành giày da:

“Chỉ có hai việc: doanh nghiệp phải giải bài tóan mà chúng tôi đánh động từ sáu tháng nay rồi là phải tính xem chủng lọai đang làm chịu mức thuế thế nào rồi chọn công nghệ tương đương, nguyên liệu khác chút mà thuế thấp; thứ hai là mở rộng thị trường.”

Trong khi đó ông Nguyễn Xuân Tình từ Nhà máy giày Huế thì cho biết công ty ông đã chuyển sang làm mặt hàng khác từ nửa năm nay rồi. Nay công ty phải gắng gượng để cùng công nhân sống qua ngày.

Theo ông Tình thì đến lúc nào đó công ty không gượng nổi phải đóng cửa thì công nhân cũng mất việc làm. Đây là đường cùng mà ông cảm thấy lâu nay khi phải 'tự thân vận động' chứ phía cơ quan chức năng nói mà không giúp được gì: “Họp cũng bàn cũng nói nhưng nói đâu để đấy 'cha chung không ai khóc'.”

Trở lại với kiến nghị của hiệp hội da giày về vấn đề EC bãi bỏ ưu đãi thuế quan phổ cập cho VN, thì ông chủ tịch Hiệp hội Da giáy VN nói kiến nghị cấp chính phủ tiếp tục đàm phán với EU là hết sức quan trọng, bởi lẽ dự thảo vừa được thông qua sẽ được trình cho EC xem xét trước khi có quyết định chính thức vào đầu tháng 7 năm nay.