Chính sách tiền tệ của Chính phủ gây khó cho Doanh nghiệp và Nông dân

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Giá nông sản xuất khẩu năm nay tăng cao kỷ lục, nhưng báo chí lại báo động là nông dân Đồng Bằng Sông Cửu Long đang đối diện thực tế phũ phàng. Những biện pháp thắt chặt tiền tệ của chính phủ dẫn tới tình trạng doanh nghiệp thiếu tiền mặt để mua nông thuỷ sản xuất khẩu. Nam Nguyên tường trình vấn đề:

• Nghe bài tường trình này
• Download story audio

Không được hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế, người nông dân lại chịu nhiều thiệt thòi khi lạm phát gia tăng. AFP PHOTO.

Doanh nghiệp và Nông dân cùng lao đao

Năm 2008, chính phủ Việt Nam hy vọng nhiều về kim ngạch xuất khẩu nông thuỷ sản. Dự kiến xuất khẩu 4 triệu rưởi tấn gạo thu về 1 tỷ 800 triệu đô la. Ngoài ra ngành thuỷ sản đặt chỉ tiêu xuất khẩu trị giá 4 tỷ đô la, trong đó khoảng 1 tỷ đô la sản phẩm cá tra cá ba sa. Cả hai mặt hàng gạo và cá vừa nói đều trông chờ vào khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên từ cuối tháng Hai đến nay, sự kiện ngân hàng hạn chế tín dụng cho vay khiến cả doanh nghiệp lẫn nông dân cùng lao đao.

Đối với lúa, thu hoạch vụ Đông Xuân đang vào những tuần lễ cuối cùng, nhưng một số doanh nghiệp gặp khó khăn do không vay được tiền ngân hàng để mua lúa. Trường hợp điển hình là Công Ty Cổ Phần Mekong kinh doanh lương thực ở thành phố Cần Thơ. Bà Trần Thị Kim Quyên Giám Đốc công ty cho biết tình hình này:

Tôi thấy là tình hình diễn biến hổm rày đều hết, doanh nghiệp nào cũng rên là không có vốn, chớ mình không biết doanh nghiệp nhà nước ra sao. Không có tiền mau thì người nông dân không có bán đâu được.

Cái điều rất đương nhiên cái tiền là huyết mạch mà. Đồng tiền là huyết mạch để lưu thông mà. Thí dụ mình ngưng trệ như vậy thì doanh nghiệp không có tiền thì mua nợ thì người nông dân khi người ta bán ra người ta phải thanh toán một số nợ nần - chi phí trong cái đầu tư, mà nếu bán không được thì sẽ khó.

Nhưng mà hy vọng qua làm việc thì có thể là cuối tuần này hoặc đầu tuần sau thì có thể là giải quyết được. Doanh nghiệp với ngân hàng là cái mối gắn bó từ hối nào tới giờ mà. Cái này không phải là tự bản thân ngân hàng mà do cái điều hành chung.”

Theo các thông tin chúng tôi ghi nhận hệ thống ngân hàng thương mại đã tỏ ra thận trọng hơn trong việc cho vay. Nhưng các đại gia trong ngành lúa gạo thì không bị ảnh hưởng nhiều. Một giới chức Tổng Công Ty Lương Thực Miền Nam nhận định về vấn đề này theo nhãn quan khác:

“Theo tôi đựoc biết thì hiện nay tình hình thu mua là bình thường. Gía đối với nông dân rất là tốt. Hiện nay giá gạo là trên 6 ngàn rồi. Giá lúa là 4 ngàn mấy rồi. Phương pháp hiện nay tình hình nó khó là do cái giá đồng đôla giảm giá thì ở các nơi người ta sẽ quyết định chọn lựa, vay tiền đồng, vay đôla, hoặc vay euro, thì cái đó do các giám đốc tính toán cụ thể và cân nhắc các yếu tố tài chính, trượt giá, dự đoán gì đó thì vay đựoc thôi. Vẫn cho vay bình thường à. Tình hình Tổng Công Ty Lương Thực Miền Nam vẫn thu mua bình thường. Các đơn vị vẫn triển khai mua bình thường. Và xuất gạo vẫn đi bình thường.”

Chúng tôi cũng phối kiểm với một hộ nông dân ở Cần Thơ thì được biết việc mua bán lúa Đông Xuân vẫn chạy đều và giá cả vẫn giữ ở mức cao: “Hiện bây giờ hiện trường ở đây là nông dân ngày hôm qua bán 4 ngàn rưỡi mấy chục đồng lận đó. Đồng ruộng ở đây lúa tốt lắm. Họ vô đây họ mua trả tiền không thiếu hoặc không có gì hết.”

Ngành nuôi tôm, cá xuất khẩu cũng chịu chung số phận. AFP PHOTO.

Thông thường 2 lúa một gạo, tức là 2 kg lúa mới sản xuất được 1 kg gạo. Vụ Đông Xuân này, Đồng Bằng Sông Cửu Long dự kiến thu hoạch 9 triệu tấn lúa, tức được 4 triệu rưởi tấn gạo, trừ phần nông dân dự trữ lương thực cho chính bản thân và gia đình, thì các doanh nghiệp sẽ cần có một lượng tiền mặt khá lớn để thu mua sản phẩm của nông dân.

Người nuôi cá khó khăn vì lãi suất

Trong khi đó báo chí cũng đánh động dư luận về việc nghề nuôi cá tra - cá basa lao đao vì tình trạng lãi suất. Bên cạnh 100 nhà máy chế biến, vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long hiện nay có tổng diện tích nuôi cá cá da trơn tức cá tra và ba sa là 3.600 ha, sản lượng dự kiến 1 triệu tấn cá nguyên liệu trị giá xuất khẩu trọn năm 1 tỷ 200 triệu đôla. Tuy vậy biện pháp thắt chặt tiền tệ và tín dụng vừa qua lại gây phản ứng khốc liệt cho cả người nuôi cá lẫn doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Hồng Sơn một thành viên chi hội thuỷ sản Vĩnh Phú Quí An Giang cho biết tình hình khó khăn hiện nay:

“Hôm trước khoảng 15 ngàn, bây giờ nó còn 14 ngàn dúng, xuống gần 1 ngàn đồng. Cũng có do nhiều yếu tố lắm, vì thị tường là một, thứ hai nữa là vừa rồi ngân hàng của mình ngưng cho vay đó, các công ty không có tiền mua cho dân thành ra Tổng Công Ty nó giảm giá chớ tình hình cá cũng không có gì. Bây giờ nói chung cái ép giá hay không có tiền thì mình đâu có nắm được nội bộ của người ta.

Xuống rồi nếu ai bán thì ảnh mua, còn không bán thì thôi, cuối cùng cũng có người bạn vậy đó. Lỗ nhiều lắm! Bởi vì hồi trước đây cá bán 13 ngàn vẫn lời bởi vì cám với cá biển, cám bình quân với cá biển khoảng 3 ngàn thôi, còn hiện tại bây giờ cám lên 4 ngàn sáu, 4 ngàn rưỡi, rồi cá biển hì 5 ngàn mấy, 6 ngàn, thành ra cái giá 14 ngàn thì nông dân nói chung là lỗ nhiều.”

Đối với ngừơi nông dân trồng lúa, nuôi cá chính sách tiền tệ tín dụng có thể là những thứ quá cao xa . Họ chỉ mong công việc sản xuất thuận lợi với giá cả hợp lý. Theo các thông tin chính thức, chính phủ Việt Nam nhìn nhận sự điều hành chính sách tiền tệ vừa qua có nhiều bất cập. Sự kiểm soát tín dụng là cần thiết để giảm thiểu những khoản nợ khó đòi, tuy nhiên theo các chuyên gia những biện pháp gây sốc có thể làm đổ con tàu.