Nếu lệnh cấm xe lôi, xe ba gác gần đây ở Thành phố Cần Thơ đã gây bao bất an cho giới lao động nghèo khổ sống nhờ vào các phương tiện này, tình trạng "đùn đẩy trách nhiệm" của các cơ quan liên hệ khiến cho cảnh khó của họ càng thêm trầm trọng.
Thông tin tổng hợp liên cùng một số ý kiến của giới chạy xe lôi, xe ba gác trong nước cho thấy rõ thêm nỗi khó này.
Từ đầu năm nay, khi phải chấp hành lệnh của nhà nước ngưng chạy xe lôi, xe ba gác vì lý do an toàn và mỹ quan của thành phố, hàng trăm xã viên thuộc hợp tác xã xe lôi, xe ba gác Cần Thơ cùng gia đình họ thêm lao đao lận đận so với những tháng năm chạy gạo trước đây.
Tương lai kiếm sống mù mờ
Một người từng hành nghề xe lôi ở Cần Thơ cho biết:
Còn lấp lén một hai chiếc à. Còn trên đường, chính quy là cấm hết rồi. Nhà nước nói sẽ hỗ trợ. Mà có thấy hỗ trợ gì đâu! Xe ba gác máy của Trung Quốc mua tới 38-40 triệu lận. Với không tới thì họ rã rời chớ sao bây giờ, họ phải chịu thôi chớ sao bây giờ!
... các cơ quan chức năng liên hệ, từ Sở Lao động-Thương binh-Xã hội, Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội, cho tới Sở Giáo dục và Đào tạo đã "đùn đẩy trách nhiệm" qua lại khiến có người trong giới lao động nghèo khổ ấy phải nêu lên nghi vấn rằng " vậy Quyết định 05 có hiệu lực không, hay chỉ ban hành để báo cáo với chính phủ rồi 'đem con bỏ chợ' ?"
Đi làm nghề khác này nọ hoặc là chạy chui, chạy chui ban đêm bậy bạ vậy đó. Bây giờ nhà nước muốn làm gì thì nó làm chớ người dân đâu dám nói. Nó đụng tới lãnh vực nào thì lãnh vực đó chịu. Còn chỉ có quan quyền có tiền thì nó sống khoẻ thôi.
Một thành viên thuộc Hợp tác xã Xe lôi ở địa phương này nói thêm rằng:
Xe lôi ở Việt Nam coi như không còn nữa. Ở thành phố Cần Thơ chỉ còn lại khoảng 6 chiếc xe lôi đạp còn lưu hành đến ngày 30 tháng 6, còn xe gắn máy thì dẹp toàn bộ. Bây giờ tình trạng anh em cũng bức xúc lắm. Nhưng do lệnh của chính quyền thì anh em cũng phải chịu thôi. Thành ra bây giờ anh em mới chuyển nghề, đa số chạy xe Honda ôm vậy thôi. Có một số anh em chạy chui.
Mặc dù lãnh đạo Thành phố Cần Thơ đã tạm thời hỗ trợ cho 500 xã viên đó mỗi người 1 triệu 500 ngàn đồng để giúp họ giảm bớt phần nào áp lực mưu sinh. Ủy ban Nhân dân TP cũng đã thông qua chính sách hỗ trợ lâu dài như đào tạo nghề cho xã viên hay con của họ, cho vay vốn với lãi suất ưu đãi để chuyển đổi kế sinh nhai, hỗ trợ học phí cho con xã viên. Nhưng cho đến nay mọi hứa hẹn vẫn im lìm trên giấy.
Theo Báo điện tử Cần Thơ số thứ tư, 26 tháng 3, nhiều tài xế xe lôi, xe ba gác vô cùng bức xúc trước cảnh gia đình họ phải chạy ăn từng bữa, trong khi chính sách hỗ trợ lâu dài vừa nói của giới lãnh đạo Cần Thơ, còn gọi là Quyết Định 05, hiện tiếp tục "án binh bất động" mặc dù đã được ban hành từ hơn 2 tháng nay.
Nhà nước hỗ trợ cụ thể ra sao ?
Vẫn theo nguồn tin này thì các cơ quan chức năng liên hệ, từ Sở Lao động-Thương binh-Xã hội, Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội, cho tới Sở Giáo dục và Đào tạo đã "đùn đẩy trách nhiệm" qua lại khiến có người trong giới lao động nghèo khổ ấy phải nêu lên nghi vấn rằng " vậy Quyết định 05 có hiệu lực không, hay chỉ ban hành để báo cáo với chính phủ rồi 'đem con bỏ chợ' ?"
Thành viên HTX vừa cho biết thêm chi tiết:
Tính theo tiền Mỹ, thì chính quyền hỗ trợ cho mỗi người coi như được hơn 100 đôla. Ngoài cái đó thôi thì không có một cái gì nữa cả. Hỗ trợ cho con em học văn hoá đến năm 2010, coi như miễn học phí tới năm 2010. Vấn đề chuyển đổi nghề thì thật ra là không có, mà chỉ có được khoảng 40 anh em là đựoc học bằng lái B1.
Nhưng do lệnh của chính quyền thì anh em cũng phải chịu thôi. Thành ra bây giờ anh em mới chuyển nghề, đa số chạy xe Honda ôm vậy thôi. Có một số anh em chạy chui.
B1 là bằng chở khách cỡ chừng 7 chỗ ngồi trở lại. Nhưng mà họ hạn chế lắm bởi vì cái bằng đó bây giờ khó học lắm, mà học thì tốn kém nhiều lắm. Thành ra họ nói lớt lớt chơi vậy, nói chuyện này nói chuyện kia đủ thứ hết, chớ thật sự anh em rất là bức xúc. Có nhiều người hoàn cảnh rất là khổ. Được biết phần lớn những người từng hành nghề xe lôi, xe ba gác ở Cần Thơ gắn bó với phương tiện kiếm sống cùng cực này đã nhiều chục năm nay. Tuổi họ thường đã qua ngưỡng 40 nên sức khoẻ suy giảm sau bao ngày còng lưng giãi dầm mưa nắng.
Báo điện tử Cần Thơ đăng thêm rằng "khi lệnh cấm có hiệu lực thì nhiều người dân gặp biết bao lúng túng, khó khăn, trong khi chưa thấy cấp chính quyền nào trả lời suông sẻ, thỏa đáng về việc lo cho những người hành nghề xe lôi, xe ba gác" này.
Vẫn theo tờ báo thì đối với lời hứa hỗ trợ của "một số người có trách nhiệm ở các địa phương", "nhiều người biết đó là cách nói…cho có". Và tờ báo đặt câu hỏi rằng: "Có khi nào những người ấy đặt mình trong hoàn cảnh của người chạy xe ba gác, xe lôi không ?”
Bài báo nhận xét rằng vấn đề không đến nỗi nan giải, phức tạp, "nhưng có lẽ do nhiều nơi, chính quyền địa phương còn quá hờ hững trước đời sống của người dân nghèo nên nhiều người mới lâm vào tình cảnh bức bối như hiện nay".
Cách đây không lâu, báo Saigòn Giải Phóng Online ra bài tựa đề "Cấm xe lôi, xe ba gác Cần Thơ: 'lọan xạ' xe máy chở cồng kềnh", có đọan viết rằng: "Có thể nói việc cấm xe lôi, xe ba gác ở Cần Thơ cần phải có sự điều chỉnh, ít nhất là gia hạn thời gian hoạt động như nhiều tỉnh ở vùng đồng bằng Sông Cửu Long. Vì hiện tại, gần như Cần Thơ chưa có lọai xe chuyên dụng loại nhỏ nào để chở hàng thay thế xe lôi và xe ba gác cả".