ျမန္မာလူ႔အခြင့္အေရးေဆြးေႏြးဖုိ႔ အာဆီယံကုိ အမတ္ေတြ တုိက္တြန္း

2018-11-09
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕တြင္ ၂ဝ၁၇ ဧၿပီလက က်င္းပခဲ့ေသာ အာစီယံညီလာခံ။
ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕တြင္ ၂ဝ၁၇ ဧၿပီလက က်င္းပခဲ့ေသာ အာစီယံညီလာခံ။
Photo: RFA

ျမန္မာလူ႔အခြင့္ေရးေဆြးေႏြးဖုိ႔ အာဆီယံကုိ အမတ္ေတြ တုိက္တြန္း
~~~~~~~~~~

(ခက္မာ)

■ စကၤာပူႏိုင္ငံမွာ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၁ ရက္ကေန ၁၅ ရက္ေန႔အထိက်င္းပမယ့္ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ ကေမၻာဒီးယားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ အေၾကာင္းကို ဦးစားေပး ေဆြးေႏြးသင့္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအဖြဲ႔ APHR က မေန႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ဆက္ဆံေနတာေတြ အဆံုးသတ္ေအာင္ အာစီယံေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရကို တြန္းအားေပးသြားဖို႔လိုသလို၊ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာလည္း သေဘာထားကြဲလြဲသူေတြအေပၚ ႏွိမ္နင္းေနတဲ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္ရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြ ရပ္တန္းကရပ္ဖို႔ တားဆီးသင့္တယ္လို႔ APHR အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ခ်ားလ္စ္စန္တီယာဂိုက ေျပာပါတယ္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ေနာက္ျပန္သြားေနၿပီး အစိုးရေတြကလည္း အာဏာကိုဆုပ္ကိုင္ထားဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကခ်ိန္မွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံဟာ ၂ဝ၁၈ ဇူလိုင္လ ၂၉ ရက္ေန႔က ကေမၻာဒီးယားမွာ တပါတီအာဏာရွင္စနစ္ဆီ ျပန္ေရာက္သြားေစတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးဆံုးသြားခ်ိန္နဲ႔လည္း တုိက္ဆုိင္ေနပါတယ္။

ကေမၻာဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဟြန္ဆန္ေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ တက္ေရာက္မယ့္ အဲဒီအာဆီယံညီလာခံမွာ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ရတဲ့အထိ ကေမၻာဒီးယားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးဖို႔ အဓိကဦးစားေပးျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းကို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံလႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားအဖြဲ႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ ခ်ားလ္စ္ စန္တီယာဂိုက ခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“အာဆီယံႏိုင္ငံေတြထဲမွာ အႀကီးမားဆံုးရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြထဲက တခုကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳး ေဖာက္ခံေနရျခင္းပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္ လူေတြဟာ သူတို႔အသားအေရာင္နဲ႔ ယံုၾကည္မႈေတြေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တာကို ခံေနရပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယားမွာ ဆိုရင္လည္း ဟာသတခုလိုျဖစ္တဲ့ ေရြး ေကာက္ပြဲနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံခဲ့ရပါတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔ဟာ သူ႔ေဒသတြင္းက လူေတြကိုေစာင့္ၾကည့္ ေနၿပီး အဲဒီေဒသတြင္းမွာ ဒီမိုကေရစီေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္

အာဆီယံညီလာခံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ထြက္ေျပးသြားတဲ့သူေတြထဲက မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္လာခ်င္တဲ့ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္ေခၚေရး အျမန္ဆံုးစတင္ဖို႔ အေရးႀကီးေၾကာင္း အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤါေန႔မွာ စတင္က်င္းပမယ့္ အစည္းအေဝးကေန ထုတ္ျပန္မယ့္ ေၾကညာခ်က္မူၾကမ္းမွာ ဒီကိစၥကို ထည့္သြင္းေရးသားထားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့လေတြကတည္းက ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ကမၻာ့သတင္းမီဒီယာေတြက ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လက္ခံဖို႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကို လက္ခံထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကလည္း သူတို႔ေတြကိုျပန္ေခၚဖို႔  ျမန္မာႏိုင္ငံကိုေတာင္းဆိုထားသလို တျခားႏိုင္ငံေတြကိုပါ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဖိအားေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြျပန္လက္ခံေရးဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလကတည္းက ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္အရ ျပန္လာမယ့္ဒုကၡသည္ေတြကို စစ္ေဆးလက္ခံဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေျပာဆုိထားပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ကမၻာ့သတင္းေတြမွာ ဒုကၡသည္ေတြကို အလ်င္စလို ျပန္မပို႔သင့္ေသးဘူးဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကိုလည္း ဆက္တိုက္ေတြရလာရျပန္ပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအဖြဲ႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ ခ်ားလ္စ္စန္တီရာဂိုရဲ႕အျမင္ကို RFA က ေမးၾကည့္ပါတယ္။

“သူတို႔က ရခိုင္မွာေနခဲ့တဲ့အေထာက္အထားရွိသူေတြကိုမွ ျပန္လက္ခံမယ္ေျပာပါတယ္၊ အဲဒီုကၡသည္ေတြရဲ႕အိမ္ေတြက မီးရွိဳ႕ခံလိုက္ရတယ္ေတာ့ ဘာအေထာက္အထား ျပႏိုင္မွာလဲ။ သူတို႔ရဲ႕လံုျခံဳေရးဟာလည္း အာမခံခ်က္မရွိေသးတဲ့အတြက္ အာဆီယံအေနနဲ႔ ဒုကၡသည္ျပန္ပို႔ေရး အစီအစဥ္ကို ေလာေလာဆယ္မွာ အကူအညီ မေပးႏိုင္ေသးသလို အကူအညီ မေပးသင့္ေသးဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္”

လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔က အဲဒီလိုေထာက္ျပတဲ့အတြက္ ဒုကၡသည္ ျပန္လည္လက္ခံေရးမွာ စိစစ္ေနတဲ့ အေနအထားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ စီးပြားေရးဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးခ်မ္းေအးကို ေမးၾကည့္ေတာ့ အခုလို ျပန္ရွင္းျပပါတယ္။

“ထြက္သြားတဲ့လူေတြရဲ႕ စာရင္းေတြက ဒီဘက္မွာအတိအက်ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လည္း က်ေနာ္တို႔က ျပန္လက္ခံတာကို စိစစ္လက္ခံလို႔ရတာေပါ့။ သူက ဘယ္ရြာမွာေနခဲ့တယ္ဆိုတာကို နာမည္ေျပာတာနဲ႔ အဲဒီ လူေတြရဲ႕ဓာတ္ပံုေတြနဲ႔ ဒီဘက္မွာရွိထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ဆိုေတာ့ မွတ္တမ္းေတြက ဓာတ္ပံုရိုက္ၿပီး တင္ထား တာေလ။ လဝက ကေနၿပီးေတာ့။ ဒါကအျငင္းပြားစရာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ေျပာထားတာက အဲေလာက္ႀကီးလဲ က်ေနာ္တို႔က မယံုဘူးေလ။ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာထားတာ ၅ သိန္းေက်ာ္ပဲ ရွိတယ္လို႔ ေျပာထားတာ။ က်န္တဲ့ ၂ သိန္းေက်ာ္ ဟေနတာကေတာ့ စစ္လိုက္လို႔ရွိရင္ ေပၚပါတယ္။ သူတို႔ဘက္က စာရင္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ဘက္က စာရင္းနဲ႔ကေလ”

အဲဒီလို အေၾကာင္းျပသူကျပ၊ ေျဖရွင္းသူက ေျဖရွင္းေနတာေတြက ဆံုးႏိုင္မွာမဟုတ္တာေၾကာင့္ ဒီဒုကၡသည္ျပႆနာ ေျဖရွင္းေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘယ္လိုအေကာင္းဆံုး လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ျမင္ပါသလဲဆုိၿပီး ေမးၾကည့္ေတာ့ ခ်ားစ္စန္တီရာဂိုက…

“ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အလုပ္သင့္ဆံုးကေတာ့ သူတို႔သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကိုေတာင္းပန္၊ အဲဒီလူ႔အဖြဲ႔ အစည္းကဆံုးရွံဳးခဲ့တာေတြကို အေလ်ာ္ျပန္ေပးၿပီး ေနာက္ထပ္ဒါမ်ိဳးျဖစ္မလာဖို႔ အာမခံေပးရမွာပါပဲ။ အဲဒါေတြလုပ္ဖို႔ရာမွာ စစ္တပ္ကို ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ကလည္း အေရးတႀကီး လိုအပ္ပါတယ္”

စကၤာပူႏိုင္ငံမွာ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၁ ရက္ကေန ၁၅ ရက္ေန႔အထိက်င္းပမယ့္ အာဆီယံညီလာခံမွာ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြက ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္သြားမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြကို စိုးရိမ္ေနၾကတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး အျပည့္အဝ တာဝန္ယူဖိုု႔ တိုက္တြန္းမယ္လို႔ ပါရွိပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႀကိဳးစားေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ မတူကြဲျပားတဲ့ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းေတြၾကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္ေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ စဥ္ဆက္မျပတ္ သာတူညီမွ် ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေတြကို ဆက္ၿပီးေထာက္ခံေနမယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္မူၾကမ္းထဲမွာ ထည့္သြင္း ေရးသားထားပါတယ္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔