လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ေျဖရွင္းမႈ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အေရးပါ

2018-11-08
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၊ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Richard Albright ကို စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ သကၠယ္ျပင္ေက်းရြာမွာ ၂၀၁၈ ႏိုဝင္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔က ေတြ႔ရစဥ္
အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၊ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Richard Albright ကို စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ သကၠယ္ျပင္ေက်းရြာမွာ ၂၀၁၈ ႏိုဝင္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔က ေတြ႔ရစဥ္
Photo: Min Thein Aung/RFA

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ရိုးသားပြင့္လင္းစြာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ဟာ အထူးအေရးႀကီးၿပီး ဒီကိစၥဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္က လူမႈအသိုင္းဝိုင္းေတြအတြက္ခ်ည္းသာ မဟုတ္ဘဲ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ပါ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံ႐ံုးက RFA ကုိ ဒီေန႔ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၊ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Richard Albright နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel တို႔ရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး RFA က ဒီေန႔ေမးျမန္းရာမွာ သံ႐ံုးရဲ႕ေျပာခြင့္ရသူ Aryani Manring ကေျပာဆိုခဲ့တာပါ။

ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္လာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာစံေတြနဲ႔အညီ သူ႔တို႔ဆႏၵရွိမွ ျပန္လာေစဖို႔၊ လံုၿခံဳေရးရွိဖို႔နဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိျပန္လာႏုိင္ေရးကို ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုပါ ေျပာဆိုထားတယ္လို႔ Aryani Manring ကေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးတို႔ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ကို ဒီေန႔သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ရြာမေက်းရြာမွာ ရခိုင္နဲ႔ မြတ္စလင္ ေက်းရြာသားေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာပါ။

အေမရိန္ကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၊ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Richard Albright နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel တို႔ဟာ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ရြာမေက်းရြာကို ဒီေန႔သြားေရာက္ေလ့လာ ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီေက်းရြာမွာ ရခိုင္နဲ႔ မြတ္စလင္ တဖက္ ၁၀ ဦးစီနဲ႔ေတြ႔ဆံုၿပီး ေဒသအေျခအေနေတြကို ေမးျမန္းေလ့လာခဲ့တာျဖစ္ တယ္လို႔ ေက်းရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က တင္ျပခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရြာမေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေအာင္ဇံက အခုလိုေျပာျပပါတယ္။

"အခက္အခဲက လက္လုပ္လက္စားေတြရဲ႕ စားေရးေသာက္ေရးအတြက္  ရွာဖို႔လမ္းစမျမင္ဘူးလို႔ တင္ျပၾက ပါတယ္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲကိုလည္း တင္ျပၾကပါတယ္။ ေတာေတာင္ေတြထဲ သြားလာ သူေတြအေနနဲ႔ အခက္အခဲျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းလည္း တင္ျပၾကတယ္"

ေမာင္ေတာေဒသမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းက မြတ္စလင္ေက်းရြာအခ်ိဳ႕ဟာလည္း မီး႐ိႈ႕ခံရၿပီး လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ထြက္မေျပးပဲ က်န္ရိွေနခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ေတြဟာ ေတာေတာင္ေတြထဲက လုပ္ငန္းခြင္ေတြဆီသြားမယ္ဆိုရင္ အာဏာပိုင္ေတြက တစ္ရက္တာသြားလာခြင့္ လက္မွတ္ေတြ ထုတ္ေပးၿပီးမွ သြားလာရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈေတြမျဖစ္ခင္က အခ်ိန္အကန္႔အသတ္မရိွ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ရခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔အဖြဲ႔ကို တင္ျပခဲ့တယ္လို႔ ရြာမေက်းရြာက မြတ္ဆလင္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

"အရင္တုန္းက ေတာထဲမွာ ထင္းခုတ္ဖို႔သြားမယ္ဆိုလည္း သြားလို႔ရတယ္။ အဲဒီမွာ အိပ္လို႔လည္းရတယ္။ ျပႆနာမရိွဘူး။ အခုက ေနရာတိုင္းမွာ လံုၿခံဳေရးေတြ ရိွေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ေထာက္ခံခ်က္လက္မွတ္နဲ႔ အဆင္မေျပပါဘူး။ ေတာထဲမွာ အိပ္လို႔မရဘူး။ ေန႔ခ်င္းသြား ေန႔ခ်င္းျပန္ရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အလုပ္ကမၿပီးဘူး။ အဲဒါေတြက ခက္ခဲေနတာပါ"

အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း လုပ္ငန္းခြင္ေတြရိွတဲ့ ေတာေတာင္ေတြထဲကိုသြားရင္ ေခ်ာင္းေျမာင္း တိုက္ခိုက္ခံရမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႈေတြဟာ ႏွစ္ဘက္စလံုးမွာရိွေနတာပါ။

ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကို အေမရိကန္ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔အဖြဲ႔က ေလ့လာမွတ္သားသြားေပမဲ့ တစ္စံုတရာတုံျပန္ေျပာဆိုခဲ့တာ မရိွဘူးလို႔လည္း ရြာသားေတြကေျပာပါတယ္။

ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Richard Albright နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel တို႔ဟာ အေမရိကန္အစိုးရက WFP ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ကေနတဆင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေပးေနတ့ဲကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာဖို႔အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို မေန႔က ေရာက္ရိွေနတာပါ။

မေန႔က စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ သကၠယ္ျပင္ေက်းရြာမွာ မြတ္စလင္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုခဲ့သလို ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လည္း ပါတီဗဟိုဌာနခ်ဳပ္မွာ သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။

မၾကာခင္ တဘက္ႏိုင္ငံကေန ျပန္လာၾကမယ့္ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျမင္ခ်င္းဖလွယ္ ခဲ့ၾကတာလို႔ ANP ပါတီရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး အဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေအာင္ျမေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

"ပါတီဘက္ကေတာ့ ေမာင္ေတာေတာင္ပိုင္းမွာ ေနရာမခ်ဖို႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အဆိုေအာင္ျမင္ၿပီး သားျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ေမာင္ေတာေတာင္ပိုင္းမွာ ဘဂၤါလီေတြကို ေနရာခ်ထားေပးမယ့္ဟာကို သေဘာ မတူဘူးဆိုၿပီး ကၽြန္ေနာ္တို႔ကေတာ့ ေျပာတာေပါ့။ လက္ခံတဲ့အခါမွာလည္း ၁၉၈၂ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဥပေဒအရပဲ ျပတ္ျပတ္သားသားမွန္မွန္ကန္ကန္ လက္ခံဖို႔လိုတဲ့အေၾကာင္းကိုပဲ ေျပာခဲ့ပါတယ္"

အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ေတာ့ မြတ္စလင္ေတြကို ျပန္လည္လက္ခံမယ့္ကိစၥမွာ တစ္စံုတရာ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ မွာမဟုတ္ဘဲ လိုအပ္တဲ့လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေတြကိုသာ ၾကားကေန ေပးဖို႔ရိွေၾကာင္း ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Richard Albright က ျပန္လည္ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ ဦးေအာင္ျမေက်ာ္ ကေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ ဒု-လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးရဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံ႐ံုးရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူ Aryani Manring ကေတာ့ အခုခရီးစဥ္ဟာ အေမရိကန္သံ႐ံုးက ပံုမွန္သြားေနက်ခရီးစဥ္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ RFA ကိုေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အနာဂတ္အတြက္ အလြန္အေရးပါတဲ့ကိစၥတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္အစိုးရက ႐ႈျမင္ထားၿပီး ဒီလိုတိုးတက္ဖြ႔ံၿဖိဳးလာေရးအတြက္ ဘယ္ေနရာအခန္းက႑ကေန ပါဝင္ကူညီႏိုင္ မလဲဆိုတာကို သက္ဆိုင္ရာ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းအားလံုးနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစကားေျပာေနတာျဖစ္တယ္လို႔လည္း သံ႐ံုးရဲ႕ေျပာခြင့္ရသူ Aryani Manring ကေျပာဆိုပါတယ္။

(RFA သတင္းေထာက္ ကိုမင္းသိန္းေအာင္ ေပးပို႔သည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔