EU ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ ကုန္သြယ္မႈအခြင့္အေရးရုပ္သိမ္းမယ့္အေရး

2018-10-29
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
အီးယူ ဥေရာပသမဂၢအလံကို ေတြ႕ရစဥ္
အီးယူ ဥေရာပသမဂၢအလံကို ေတြ႕ရစဥ္
Photo: Daniel LEAL-OLIVAS / AFP

ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ေပးထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ အထူးအခြင့္အေရး GSP ျပန္ရုပ္သိမ္းဖို႔ စဥ္းစားေနတဲ့ ဥေရာပသမဂၢက ေစလႊတ္လိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာေရးရာအဖြဲ႔နဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးရာ အဖြဲ႔ဟာ ဒီေန႔မွာ အလုပ္သမားအေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။

RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းက အီးယူ အဖြဲ႔ဝင္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (CTUM)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ စက္မႈလက္မႈနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေပါင္းစံု အလုပ္သမားသမဂၢမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (MICS)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္သူလယ္သမားနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးအလုပ္သမားမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (AFFM) တို႔က ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ CTUM ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္က အီးယူအေနနဲ႔ GSP ရုပ္သိမ္းဖို႔ စဥ္းစားခ်က္ကို ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"စီးပြားေရး အထူးအခြင့္အေရး ျပန္ရုပ္သိမ္းမွာကို က်ေနာ္တို႔လက္မခံပါဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလုပ္သမားေတြအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈရွိမယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အႏုတ္ လကၡဏာျဖစ္သြားမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သေဘာထားေျပာပါတယ္၊ စက္မႈကုန္ထုတ္က သူ႔ဆီမွာ အထည္ခ်ဳပ္က အလုပ္သမားေပါင္း ၄ သိန္းေလာက္ အလုပ္ျပဳတ္သြားမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္၊ ကြန္ရက္ကေတာ့ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတဲ့ကိစၥ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတဲ့ကိစၥေတြကို ဒီဖိအားသံုးၿပီးေတာ့ လုပ္ရင္ ရမလားဆိုတာ ဆံုးျဖတ္တာရွိတယ္၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ကေတာ့ စီးပြားေရးအထူး အခြင့္အေရးေပးတဲ့ အခါမွာ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ကို ေပးပါလို႔ေျပာတာရွိတယ္"

MICS ဒု-ဥကၠ႒ ဦးေနာ္ေအာင္ ကေတာ့ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြက ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာလည္း သူ႔ဟာန႔ဲသူ ခရီးသြားေနဆဲျဖစ္တယ္ေပါ့ဗ်ာ၊ လိုခ်င္တဲ့ ပန္းတိုင္ေတာ့မေရာက္ေသးဘူး၊ သို႔ေပမယ့္လည္း သြားေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ သြားေနဆဲဟာ ရပ္တန္႔သြားႏုိင္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး အထူးအခြင့္အေရးကို ရုပ္သိမ္းလိုက္မယ္ဆိုရင္ အရင္တုန္းက ႀကိဳးစားခဲ့သမွ်ေတြအကုန္လံုး သဲထဲေရသြန္ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ EU အေနနဲ႔ အေလးအနက္ စဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေပါ့ဗ်ာ"

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို မ်က္ကြယ္ျပဳထားတယ္ ဆုိတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢ အီးယူက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အထူးအခြင့္အေရး GSP ကို ျပန္ရုတ္သိမ္းဖို႔ သင့္ မသင့္ ဆံုးျဖတ္ဖို႔အတြက္ အီးယူက ေစလႊတ္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာေရာက္ေလ့လာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ၂၀၁၆-၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္ဆိုၿပီး စြပ္စြဲခ်က္န႔ဲ ျမန္မာအစိုးရကို ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း အေတာ္မ်ားမ်ားက ဖိအားေပး လုပ္ေဆာင္ေနမႈေတြဟာ ေလ်ာ့က်မသြားဘဲ တိုးလို႔သာ လာေနပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ျပင္းျပင္ထန္ထန္ လုပ္ခဲ့တာေတြေၾကာင့္လို႔ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ကုလ သမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုး၊ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ ဥေရာပႏိုင္ငံ အသီးသီးတို႔က ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူတာေတြ လုပ္ေနတာပါ။

ဥေရာပသမဂၢ အီးယူ က ပိတ္ဆုိိ႔မႈကို ခ်က္ခ်င္း အေကာင္အထည္မေဖာ္ေသးဘဲ ေလ့လာတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ စတင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကေန အီးယူကို တင္ပို႔တဲ့ကုန္စည္ေတြထဲမွာ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းက ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပါဝင္ေနၿပီး ေရထြက္ကုန္ေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္ စစ္အစိုးရလက္ထက္တုန္းက အီးယူ ကေန အေကာက္ခြန္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးေပးမႈစနစ္ GSP ပိတ္လိုက္တဲ့အတြက္ အထည္ခ်ဳပ္ စက္ရံုေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ပိတ္လုိက္ရၿပီး အလုပ္ သမား သိန္းနဲ႔ခ်ီကာ အလုပ္လက္မဲ့ေတြျဖစ္သြားရပါတယ္။

၁၀ ႏွစ္ၾကာ အေရးယူထားၿပီးတဲ့ေနာက္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ကေန ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ GSP ကို ျပန္လည္ခံစားခြင့္ျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးပိုင္းမွာ အခုလို အင္အားႀကီးႏုိင္ငံေတြဖက္က အေရးယူတာေတြရွိလာမယ္ဆိုရင္ ျပည္ တြင္း ကုန္ထုတ္လုပ္မႈပမာဏ က်သြားႏုိင္သလို အလုပ္လက္မဲ့ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းအဖဲြ႔အစည္းေတြက ကန္႔ကြက္ေနၾကတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းခ်ဳပ္ UMFCCI ဒု-ဥကၠ႒ ဦးလွေမာင္ေရႊ က  သူ႔ အျမင္ကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံက ေဒသတြင္းမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံတို႔ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ထက္စာရင္ GSP အခြင့္အေရးက ရတယ္၊ အထည္ခ်ဳပ္စက္ရံုေတြ လာခ်ဳပ္ၿပီးေတာ့ ပို႔တယ္ဆိုရင္ EU က အခြန္မေကာက္ဘူးေပါ့ဗ်ာ၊ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ က ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံတဲ့သူေတြက စက္ရံုလာဖြင့္ၿပီး ခ်ဳပ္ေနၾကတာေပါ့ေလ၊ GSP အခြင့္အေရးကို ဆိုင္းငံ့ခံရမယ္ဆိုရင္ ခုနအထည္ခ်ဳပ္စက္ရံုေတြက ဆက္ၿပီး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႔ ခက္သြားမယ္ေပ့ါေလ၊ ဒီဟာက မလုပ္ျဖစ္ဖို႔ ဝိုင္းၿပီးႀကိဳးစားထဲေတာ့ပါရမယ္"

အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းက အမ်ားဆံုးထိခိုက္ႏုိင္ၿပီး ဆက္စပ္လုပ္ငန္းေတြျဖစ္တဲ့ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္း ေတြလည္း ထိခိုက္ႏုိင္သလို သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ အလုပ္သမားေတြနဲ႔ ေနာက္ကြယ္က မိသား စုဝင္ေတြအတြက္လည္း ဒုကၡေရာက္ရမယ့္ အေျခအေနျဖစ္ေနတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းဝင္ထားတဲ့ အထည္ခ်ဳပ္စက္ရံုေပါင္း ၅၀၀ နီးပါးရွိၿပီး လုပ္သားေပါင္း ၄ သိန္းနဲ႔ ၅ သိန္းၾကားမွာရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြဆီကို ေအာ္ဒါမွာယူမႈေတြ ေလ်ာ့က်သြားႏုိင္သလို လုပ္ငန္းေတြ ပိတ္သိမ္းတာ၊ အလုပ္သမားေတြ ဒုကၡေရာက္တာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ ဦးထြန္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

"မမွ်တဘူးလုိ႔ပဲ ေျပာရမယ္ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆို က်ေနာ္တို႔အစိုးရကို အက်ပ္မရိုက္ရိုက္ေအာင္လုပ္တာေပ့ါ သူတို႔ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ စက္ရံုေတြပိတ္သြားမယ္ လုပ္သားေတြ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္မယ္ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖစ္ရင္ အစိုးရကို တစ္စံုတစ္ခုခုမ်ား ေတာင္းဆိုိမလားဆိုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္လားေတာ့ မေျပာတတ္ဘူးေလ၊ ဒါေပမဲ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဗ် အဲဒါကေတာ့ ရပ္လိုက္ရင္ ရပ္လိုက္ရံုပဲရွိမွာပဲ က်ေနာ္တို႔ အစိုးရကိုလည္း ဘာမွအက်ပ္ကိုင္စရာမလိုသလို ဘာမွကို မဆိုင္တာဗ်၊ မတတ္ႏိုင္ဘူးေလ သူတို႔ GSP ရုပ္သိမ္းရင္ ရုပ္သိမ္းေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ဆီကမွ ဝယ္ခ်င္တဲ့သူကေတာ့ ေစ်းနဲနဲႀကီးသြားမွာေပါ့ ဒါပဲရွိတာ"

ဒီအေပၚမွာ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္ ဦးေအာင္စိုးကို RFA က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ေျဖဆုိဖို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။

အီးယူ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔တို႔ဟာ ေအာက္တိုဘာ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန၊ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန၊ လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာန စတဲ့ ဌာနတာ၀န္ရွိသူေတြ နဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢ အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ စဥ္းစားခ်က္ဟာ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အေပၚ တိုက္ရိုက္ ထိခိုက္ႏုိင္မွာမဟုတ္ဘဲ အေျခခံျပည္သူေတြအေပၚမွာသာ သက္ေရာက္မႈရွိမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြက ေျပလည္စြာနဲ႔ ညိွႏိႈင္းသင့္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔