လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေဆြးေႏြး

2018-12-12
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာနယ္စပ္ ျခံစည္းရိုးနားမွာေနေနတဲ့ မြတ္စလင္ ကေလးငယ္ေတြကို ေတြ႕ရစဥ္
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာနယ္စပ္ ျခံစည္းရိုးနားမွာေနေနတဲ့ မြတ္စလင္ ကေလးငယ္ေတြကို ေတြ႕ရစဥ္
Photo: RFA

လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေဆြးေႏြး

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္း ေရးစစ္ဆင္ေရးလုပ္ခဲ့ရာမွာ ေဒသခံ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ရက္စက္စြာနဲ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတြဟာ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈျဖစ္တယ္လို႔ မေန႔က ဒီဇင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပတဲ့ အေမရိကန္ ေအာက္ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။


~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ေဆြးေႏြး

(ေက်ာ္သူ)

အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Steve Chabot နဲ႔ Eliot Engle တို႔က ဦးစီး ၿပီး ရီပက္ပလင္ကန္ ပါတီအမတ္ေတြက ပူးတြဲတင္သြင္းလိုက္တဲ့အဆိုကို လႊတ္ေတာ္ကေန အခုလို ေဆြးေႏြးၾကတာျဖစ္ၿပီး အသံနဲ႔ဆံုးျဖတ္ရာမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္အမ်ားစုက ေထာက္ခံလိုက္တာျဖစ္ ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္းမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အတြင္းက အာဆာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ ဝင္ေတြက နယ္ေျမ ရဲကင္းစခန္းေတြကို ဝင္ေရာက္စီးနင္း တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာကေန တပ္မေတာ္နဲ႔ နယ္ျခား ေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြက နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးအေနနဲ႔ စစ္ဆင္ေရး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

အခုလို နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္လိုက္လို႔ ေဒသခံ မြတ္စလင္ေတြဟာ လူသားမဆန္တဲ့ အျပဳအမူေတြ ကို ခံစားခဲ့ၾကရသလို ရိုဟင္ဂ်ာ ၇ သိန္းေက်ာ္တို႔ဟာလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိုင္ငံဘက္ဆီ ထြက္ေျပးၾက ရတာေတြဟာ အင္မတန္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈျဖစ္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြး့ၾကတာပါ။

အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ အခုလို ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ အေမရိကန္ အစိုးရဘက္က စံုစမ္းစစ္ ေဆးေရးေတြ အစီရင္ခံစာေတြနဲ႔ ေသခ်ာအခ်ိန္ယူၿပီးမွ လုပ္တာျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွား သူ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မခ်ယ္ရီဇာေဟာင္က ေျပာပါတယ္။

"ဒီအေမရိကန္က သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးတာေတြ ဝင္ရ တယ္ ၂၀၁၈ ႏွစ္ဆန္းေလာက္ကတည္းက interview ေတြလုပ္ေနတယ္ သူ႔ State Department က အထူးသျဖင့္ Legal team ေတြကေန အခ်က္အလက္ေတြ ေကာက္ယူေနတယ္ ဒီကိစၥကို ေသေသ ခ်ာခ်ာ ေလ့လာထားတာေတြ႕ရတယ္။ Genocide လို႔ လူမ်ိဳးတုံုးေအာင္လုပ္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြက လည္းပဲ အခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အဲဒါေတြၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ အပိုင္းအစေတြ ေတြ႕ေနရတယ္ဆို ၿပီးေတာ့မွ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္"

အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္က အခုလိုမ်ိဳး ျမန္မာဘက္ကို သတ္မွတ္လိုက္ၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ အေရးယူမႈ ေတြက ေနာက္ဆက္တြဲ ပါလာႏိုင္လိ္မ့္မယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးတင္ေမာင္သန္းက ေျပာပါတယ္။

"ဒီအေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ကေန Genocide လို႔ သတ္မွတ္လိုက္တဲ့အေပၚမွာ အခုႏိုင္ငံတကာက လုပ္ ေနတာ ICC လမ္းေၾကာင္းကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ အားေကာင္းသြားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရမယ္။ လႊတ္ေတာ္ က သတ္မွတ္ၿပီဆုိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရက အေရးယူေဆာင္ရြက္ရေတာ့မယ္။ ခုခ်ိန္ထိေတြ႕ရတာ က ေတာ့ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အေရးယူတဲ့နည္းေပါ့ေနာ္။ ဒါ့ထက္ပိုၿပီး သြားမလား မသြားဘူးလားဆုိတာကေတာ့ တစ္ဖက္မွာရွိေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ ဖိအားေပၚမွာ လည္း အမ်ားႀကီး မူတည္လိမ့္မယ္လို႔ထင္တယ္။ တစ္ၿပိဳင္တည္း ဖိအားေတြမ်ားလာမွာေပါ့ေနာ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ဒါထက္ပိုၿပီး ဆိုးသြားႏုိင္တဲ့အေျခအေနေတြကို တြက္ဆၿပီးေတာ့ အဲဒါေတြမျဖစ္ေပၚ လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ စဥ္းစားခ်က္နဲ႔မဟာဗ်ဴဟာ ခ်ထားရင္ပိုၿပီးေကာင္းမယ္"

ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ေဒသခံ မြတ္စလင္ေတြကို ရက္စက္တဲ့ျပစ္မႈေတြ က်ဴးလြန္တယ္ဆိုတာကို ဝန္ခံ ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔လည္း အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးရဲထြန္းကေတာ့ သူ႔အျမင္ကို အခုလိုေျပာပါ တယ္။

"Genocide ေတာ့မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ေတာ့ထင္တယ္ သို႔ေသာ္ တစ္စံုတစ္ရာ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္ တာ ေတြ အလြန္အကြ်ံ ေဆာင္ရြက္တာေတြေတာ့ ရွိတယ္ေပါ့ေလ။ တပ္မေတာ္ဘက္အေနနဲ႔က်ေတာ့ လုပ္ သင့္လုပ္ထိုက္တာေတြကိုလုပ္မယ္လို႔ အေစာကတည္းက ေျပာကတည္းက ကိုယ့္ဖက္က လက္ဦးမႈ မရွိတာကိုေတာ့ က်ေနာ္ေတာ့ သိပ္အားမရဘူးေပါ့ဗ်ာ"

အခုလို အေမရိကန္ဘက္က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဘက္ကို တစ္ဖက္သတ္ ဖိအားေပးအၾကပ္ကိုင္လုပ္ေန တယ္ဆိုၿပီး အျမင္ေစာင္းေနတယ္လို႔ ယူဆၾကတဲ့ အဖြ႔ဲအစည္းေတြလည္းရွိၾကပါတယ္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြ႔ဲခ်ဳပ္ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာ မ်ိဳးညြန္႔က အခုလို ေဝဖန္ေျပာၾကား ပါထားတယ္။

"အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက သူတုိ႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းေတြနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအေျခအေနကို အကဲျဖတ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပကတိ အေျခအေနက သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အစိုးရ ဖြဲ႔စည္းပံု လႊတ္ေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံု လံုးဝကြာျခားတယ္ဆိုတာ သူတို႔ သေဘာ မေပါက္လို႔ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အစိုးရသာျဖစ္ေသာ္လည္း လံုျခံဳေရးနဲ႔ ကာ ကြယ္ေရး ကိစၥေတြမွာ အစိုးရဟာ လံုးဝပါဝင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မျပဳရဘဲ တပ္မေတာ္ကသာ လြတ္လပ္ စြာ စီမံခန္႔ခြဲ ဆံုးျဖတ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အေရးကို ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒက ေပးထားပါ တယ္။ အေနာက္ ႏုိင္ငံသားေတြလိုလားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး စကားတစ္လံုးေျပာလိုက္ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံတြင္းမွာ လူ မ်ိဳးေရး ဘာသာေရးပ ဋိပကၡေတြ အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ထိန္း သိမ္းဖို႔အတြက္ အစိုး ရဟာ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔မ်ားနဲ႔ စီမံေဆာင္ရြက္ဖို႔ရာ အင္မတန္ ခဲယဥ္းပါတယ္၊ လံုျခံဳ ေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ တိုက္ရိုက္ ညႊန္ၾကားေဆာင္ရြက္ႏုိုင္တဲ့ အေနအထား မရွိဘူး လို႔ဘဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္"

တိုင္းျပည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ထိပါးလာရင္ လက္မခံႏုိင္ဘူးလို႔ ျပည္ေထာင္စုၾကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး ပါတီ ေျပာခြင့္ရသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးသိန္းထြန္းဦးကလည္း အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဒီကိစၥကေလ အေစာႀကီးတည္းက က်ေနာ္တို႔က ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုစကားလံုးမ်ိဳးေတြထြက္ လာ လိ္မ့္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္ဗ်၊ တစ္စိတ္ကို တစ္အိတ္လုပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ၾကံၿပီးေတာ့ လိုရာ ဆြဲၿပီး ေတာ့ ေခါင္းစဥ္တပ္တဲ့ကိစၥကို ပါတီအေနနဲ႔ လက္ခံစရာအေၾကာင္းမရွိပါဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ေလ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာထိပါးလာမႈကို မည္သည့္ႏုိင္ငံက ထိပါးလာသည္ျဖစ္ေစ ပါတီက လံုးဝ လက္ခံမွာမဟုတ္ပါဘူးဆိုတာ ေျပာၾကားလိုပါတယ္’’

ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္းေအာင္ေက်ာ္ကလည္း လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈဆုိတာကို လံုးဝကန္႔ကြက္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈကို ကမၻာႀကီးကေသာ္လည္းေကာင္း အာရွကေသာ္လည္းေကာင္း နားလည္ထားတဲ့ မိတ္ေဆြ ႏိုင္ငံေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ မလိုအပ္ဘဲနဲ႔ သူတစ္ပါးအသက္ကို ရက္ ရက္စက္စက္ လူမ်ိဳးုတံုးသတ္ဖို႔ဆိုတာ ျမန္မာႏုိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ဓေလ့စရိုက္နဲ႔ လံုးဝမကိုက္ညီပါဘူး၊ အဲဒါေၾကာင့္ ကမၻာႀကီး အထင္အျမင္လြဲမွားေစႏိုင္တဲ့ အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ လူမ်ိဳးတံုး သတ္တယ္ဆိိုတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အင္မတန္ လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔လည္း မကိုက္ညီဘူး၊ အႀကီးအက်ယ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္လို႔ ျမင္ပါတယ္ခင္ဗ်"

အခုလို အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ျမန္မာအေပၚ စြပ္စြဲျပစ္တာတာေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲက်ိဳး ဆက္ေတြကို ႏုိင္ငံတကာ အေရးေလ့လာသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးမင္းေဇာ္ဦးက အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

"Genocide ဆိုတာက ႏုိင္ငံတကာမွာ ျပစ္မႈေတြထဲမွာ လူသားဆန္မႈကို ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ အႀကီးဆံုးျပစ္မႈ ျဖစ္တာေပါ့ဗ်ာ Genocide ဆိုတဲ့ တံဆိပ္ကပ္လိုက္တယ္ဆုိတာနဲ႔ အကပ္ခံရတဲ့ ႏုိင္ငံပဲျဖစ္ျဖစ္ အဖြဲ႔ အစည္းပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ဘက္မွာကေတာ့ ႏို္င္ငံေရးအရ၊ လူထုေထာက္ခံမႈအရ၊ ပံုရိပ္အရ ထိခိုက္တာ ေပါ့ေနာ္။ အေမရိကန္မွာ ဆန္ရွင္ေတြဘာေတြ ထုတ္တာရွိပါတယ္။ ေနာက္လည္း သူတို႔ကိုင္လာမွာ ျဖစ္ တာေပါ့ဗ်ာ။ အေမရိကန္ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ၾကားမွာ ေနာက္ပိုင္းဆက္ဆံေရးေတြ လုပ္ဖို႔ အရမ္းခက္သြားလိမ့္မယ္။ ေနာက္ဆံုး အစိုးရအခ်င္းခ်င္း ေျပလည္မႈေတြ ရေနၿပီဆိုရင္ေတာင္ ဒီလို ကိစၥ မ်ိဳးေတြလုပ္ဖို႔က အမ်ားႀကီးခက္သြားမယ္။ အခုလက္ရွိ အေမရိကန္နဲ႔ တရုတ္ အားၿပိဳင္မႈ မွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံေရာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ေရာ တရုတ္ဘက္ကို တြန္းပို႔သလိုမ်ိဳး ပိုျဖစ္သြားတာ ေပါ့ဗ်ာ က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ အဲလိုလုပ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အေပၚ ႏုိင္ငံေရးအရ ဖိအားမိ်ဳး တစ္စံုတစ္ရာ ျဖစ္လာေပမယ့္လည္း တကယ့္ မဟာဗ်ဴဟာ အက်ိဳးစီးပြားအရ ၾကည့္ရင္ လည္း အေမရိကန္အတြက္ အက်ိဳးမရွိဘူးလို႔ သံုးသပ္တယ္။ တစ္ခ်ိ္န္မွာ က်ေနာ္တို႔က ျမန္မာျပည္ ရဲ႕အေနအထားနဲ႔က တရုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ၾကား အမ်ားႀကီး အေရးႀကီးတဲ့ အေနအထားျဖစ္လာ မယ္ေလ အဲ့ဒီအခ်ိ္န္က်ရင္ အေမရိကန္က မဟာဗ်ဴဟာပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ ျမန္မာျပည္ကို ခ်ဥ္းကပ္ဖို႔က ပိုၿပီးခက္ လာလိ္မ့္မယ္လို႔ ထင္တယ္"

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေျမာက္ပိုင္း အေရးအခင္းမွာ မြတ္စလင္ေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ခဲ့တယ္လို႔ စြပ္စြဲမႈ ေတြေၾကာင့္ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ျပစ္တင္မႈေတြက ဆက္တိုက္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေဝဖန္သံုးသပ္ၾကပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔