လူ႔အခြင့္အေရးေၾကျငာစာတမ္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ

2018-12-10
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူ႔အခြင့္အေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ဝ ရက္ေန႔က စက္ဘီးစီးၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳၾကစဥ္
ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူ႔အခြင့္အေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ဝ ရက္ေန႔က စက္ဘီးစီးၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳၾကစဥ္
Photo: Kyaw Myo Min/RFA

ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကျငာစာတမ္းပါ အခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီမႈမရွိဘဲ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြ အဆုိး၀ါးဆံုး ရွိေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးလွုပ္ရွားေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အျပည့္အစံုကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

လူ႔အခြင့္အေရးေၾကျငာစာတမ္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ

(သက္စုေအာင္)

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကျငာခ်က္ျဖစ္တဲ႔ Universal Declaration of Human Rights ဟာ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့တာ ဒီေန႔ဆိုရင္ ႏွစ္ ၇၀ ျပည့္သြားၿပီးျဖစ္ေပမယ့္လည္း  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကေတာ့ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ပိုဆိုး၀ါးတဲ့ အေျခအေနထိ ျဖစ္လာေနတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနတဲ႔ အဖြဲ႔ေတြက ေ၀ဖန္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အခံရဆံုး အခ်က္ေတြကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္၊ ပစၥည္းဥစၥာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ထင္ျမင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ စည္းရံုးစုေ၀းခြင့္၊ အသင္းဖြဲ႕စည္းခြင့္၊ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္စတဲ့ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတာေတြက အဆိုးဆံုး အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္လို႔ ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳ ကြန္ရက္တည္ေထာင္သူ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန တစ္ဦးျဖစ္တဲ႔ ဦးေအာင္ထူးက ေျပာပါတယ္။

"အသက္ရွင္သန္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ၊ လူသားဆန္႔က်င္ျပစ္မႈ၊ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္ေနေၾကာင္း စြပ္စဲြခံရတဲ့အဆင့္ကို ေရာက္ရွိေနၿပီ။ အေျခခံလြတ္လပ္မႈ အခြင့္အေရးနဲ႔ပ တ္သက္လုိ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္၊ စည္းရံုးခြင့္ စုေ၀းခြင့္၊ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္၊ အသင္းအဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းခြင့္ေတြဟာလည္း ေတာ္ေတာ္ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး အေျခအေနျဖစ္ေနၿပီ။ ရိုက္တာ သတင္းေထာက္အမႈေတြကို ၾကည့္ရင္ သိႏုိင္ပါတယ္။ ပစၥည္းဥစၥာ ပိုင္ဆုိင္ခြင့္နဲ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္လည္း တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ေျမယာပိုင္ဆုိင္ခြင့္ဟာ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရဆံုးကာလ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရးဘက္က ေျပာမယ္ဆုိရင္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အခြင့္အေရးဟာ ႏုိင္ငံတကာ စာခ်ဳပ္စာတမ္းျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ပုဒ္မ ၁ မွာေရာ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ပုဒ္မ ၁ မွာေရာ ျပဌာန္း ပါရွိထားတယ္။ အဲဒီမွာ ပါရွိထားတဲ့ အခ်က္ေတြ အကုန္လံုး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရတဲ့ အေျခအေနလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္"

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ လွုပ္ရွားမႈအဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ျဖစ္တဲ႔ အသံ အဖြဲ႔က ျပဳလုပ္ထားတဲ႔  စာရင္းေတြအရဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေ၀းတာနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ျခင္းဆိုင္ရာ ၿငိမ္းစုစီ ဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲ ခံရတဲ့အမႈဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုနွစ္မွာ ၄ မႈ၊ ၂၀၁၇ ခုနွစ္မွာ ၈ မႈသာရွိခဲ႔ရာကေန ဒီႏွစ္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ အမႈအေရအတြက္က ၄၂ မႈထိ ရွိလာတာပါ။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူ၊ သိမ္းဆည္းခံ ေျမယာအေရးအတြက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္သူ၊ တိုင္းရင္းသားအေရး ဆႏၵေဖာ္ထုတ္သူ၊ အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားသူ၊ ပညာေရး၊ အလုပ္သမားအေရး စတဲ႔ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ စုစုေပါင္း ၁၄၉ ဦး တရားရင္ဆိုင္ခဲ႔ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီရက္ပိုင္းမွာပဲ ကခ်င္ျပည္နယ္က တိုက္ပြဲေတြမွာ ပိတ္မိေနတဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကို ကယ္ထုတ္ႏို္င္ေရးအတြက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ႔တဲ့သူ ၃ ဦးကို ေထာင္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္လိုက္တာကလည္း အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ရာေရာက္တာေၾကာင့္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း ၅၀၀ ေက်ာ္က ျပင္းထန္စြာ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ၈ ရက္က သေဘာထားေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

"က်ေနာ္တုိ႔အျမင္မွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးတစ္ရပ္လံုးက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး က်ဆင္းတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ပဲြလုပ္ဖို႔ ေနရာေတြ ေရြးတဲ့ေနရာမွာေတာင္ တားျမစ္ပိတ္ပင္ခံေနရတာေတြ ေနရာအႏွံ႔မွာ ေတ႔ြလာရတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးက ေကာင္းလာပါတယ္ အရင္ကထက္ တိုးတက္လာပါတယ္ဆုိၿပီး သမၼတမိန္႔ခြန္းေတြမွာ ေဖာ္ျပတာေတြ ေတ႔ြရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တု႔ိအေနနဲ႔ကေတာ့ အဲဒါကို လက္မခံခ်င္ပါဘူး။ လက္ရွိအေျခအေနက ဆုိးေနတယ္လို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔အခြင့္အေရးေတြ လူ႔အခြင့္အေရးကို ထိထိိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ ယႏၱရားက ဘာမွရွိမေနဘူး။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔ အရင္ကထက္ ပိုတက္လာပါတယ္လို႔ ေျပာတာ အ့ံၾသမိတယ္"

ဒါက အသံအဖြဲ႔က ကိုရဲေ၀ၿဖိဳးေအာင္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတဲ႔ အေျခအေနေပၚကို သံုးသပ္ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပြဲလုပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တင္းက်ပ္တာေတြ၊ အလြယ္တကူ ခြင့္ျပဳေပးတာမ်ိဳး မရွိေတာ့တာေတြကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတဲ့ အေျခအေနေတြလို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ဒါအျပင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို အႀကီးအက်ယ္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံရမႈေတြဟာလည္း ျမင့္တက္လာၿပီး ဒီအစိုးရလက္ထက္မွာ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒနဲ႔ အမႈဖြင့္ခံရတဲ႔ အေရအတြက္ဟာ ၁၅၀ ေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။

ဒါအျပင္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း သတင္းေထာက္ေတြကို တရားစြဲဆိုခံရတာေတြလည္း ရွိေနၿပီး သတင္းသမားေတြအေပၚ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒနဲ႔ အမႈဖြင့္ခံထားရတဲ့ အေရအတြက္က ၂၀ ေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။

သတင္းစာဆရာတစ္ဦးျဖစ္တဲ႔ ဦးျမင့္ေက်ာ္က အခုလို သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

"တည္ဆဲဥပေဒေတြကလည္း လူထုရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကို အာမခံတာထက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ဆုိတဲ့ဘက္ကို ရည္ရြယ္ခ်က္က အားမ်ားေနတယ္။ အဲဒီဘက္ကို ရည္ရြယ္ၿပီး ျပဌာန္းတာ မ်ားေနတယ္။ တရားစီရင္ေရးစနစ္ဘက္မွာ တကယ္တရားစီရင္ေရးက မလြတ္လပ္ေတာ့ ႏုိင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လူေတြက လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္တို႔ လြတ္လပ္စြာ သတင္းေရးသား ထုတ္ေဖာ္ခြင့္တုိ႔ အဲဒီအပိုင္းေတြမွာလည္း အကန္႔အသတ္ေတြက တရားစီရင္ေရးက ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔နဲ႔ ေၾကာက္လန္႔ေအာင္ ဒါမ်ဳိးေတြ ေနာက္မလုပ္ဖို႔ ဆုိတာမ်ဳိးေတြ သြားျဖစ္တယ္။ ဒီဥပေဒျပင္ဆင္တဲ့အပိုင္းတုိ႔ ဒီတရားစီရင္ေရးစနစ္ လြတ္လပ္ေအာင္လုပ္တဲ့ အပိုင္းေတြမွာလည္း ထင္သေလာက္ ခရီးမေပါက္ဘူး။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္က အႏၱရာယ္ေတြ ေၾကာက္ရြံ႕စရာေတြ မ်ားေနဆဲ ခံေနရဆဲျဖစ္တယ္"

လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္နဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးေရး နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္အေပၚ ကန္႔သတ္မႈေတြက ရွိေနဆဲလို႔ ေထာက္ျပတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္လို ေနရာမ်ိဳးေတြမွာ  အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္ေတြ ႏိုင္ငံသားကတ္ ေလွ်ာက္ထားဆဲအဆင့္မွာလည္း ခရီးသြားေထာက္ခံစာရဖို႔ အခက္အခဲရွိေနသလို၊ ႏိုင္ငံသားကတ္ ရၿပီးသားသူေတြအေနနဲ႔လည္း ခရီးသြားလာတဲ့အခါမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ပစၥည္းဥစၥာပိုင္ဆိုင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လယ္သိမ္း ယာသိမ္း ျပႆနာေတြဟာ အခုခ်ိန္ထိ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး သိမ္းဆည္းခံေျမယာေတြ ျပန္ရေရးအတြက္ ႀကိဳးစားရာကေန တရားရင္ဆိုင္ေနရသူ အခ်ဳပ္က်ေနရတဲ႔ သူဦးေရဟာလည္း ျမင့္တက္ေနဆဲပဲျဖစ္ပါတယ္။

"လူ႔အခြင့္အေရး စံခ်ိန္စံညႊန္းကို တစ္ခုၿပီးတစ္ခုၾကည့္မယ္ဆုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက တစ္ခုမွ မမီေသးဘူး။ ေတာ္ေတာ္ေလး အဆင့္နိမ့္ေနေသးတယ္။ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြကို မီေအာင္လိုက္ရမယ္ဆုိရင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ရလိမ့္မယ္။ တရားဥပေဒဆိုင္ရာ တရားစီရင္ေရးဆုိင္ရာေတြမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ရလိမ့္မယ္။ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရမႈေတြ သတ္ျဖတ္ခံရမႈေတြ ဒါေတြကို ပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အမ်ားႀကီးလုပ္ေဆာင္စရာေတြ ရွိေနတယ္"

ဒါကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ EU Shuman Award ဆုရွင္ လူ႔အခြင့္အေရးလွုပ္ရွာသူ တစ္ဦးျဖစ္တဲ႔ မခ်ယ္ရီဇာေဟာင္ ေျပာသြားတာပါ။

ဒီမိုကေရစီ အစိုးရလို႔ ေၾကြးေၾကာ္ၿပီး တက္လာတဲ့ လက္ရွိ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာလည္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကျငာစာတမ္းပါ အခ်က္စံႏႈန္းေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို တိုင္းတာမယ္ဆိုရင္ ေအာက္ဆံုးအဆင့္မွာပဲ ရွိေနေသးတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြလွုပ္ရွားသူေတြက သံုးသပ္ေနၾကပါတယ္ရွင္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔