ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္တဲ့ေနရာေတြမွာ အမ်ိးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈအားနည္း

2019-03-08
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးေန႔ အခမ္းအနားကို ၂၀၁၉ မတ္လ ၈ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာက်င္းပစဥ္
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးေန႔ အခမ္းအနားကို ၂၀၁၉ မတ္လ ၈ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာက်င္းပစဥ္
Photo: Yangon Region Government FB
ဒီေန႔ဟာ ႏုိင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္း အပါအ၀င္ က႑အသီးသီးမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ပါ၀င္မႈနည္းေနပါတယ္။ အဲဒီလို အေရးႀကီးတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္တဲ့ေနရာေတြမွာ အမ်ိးသမီးေတြ ပါ၀င္မႈအားနည္းေနတာဟာ ဓေလ့ထံုးစံနဲ႔ ေျမေတာင္ေျမွာက္ေပးမႈ အားနည္းတာေတြေၾကာင့္လုိ႔ ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္းက တင္ျပထားပါတယ္။

■ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖစ္တဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔၊ တရားဥပေဒျပဳေရးျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္က႑ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီး ပါ၀င္မႈႏုန္းဟာ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္သာရွိတယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးက႑ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာစံႏႈန္းနဲ႔ဆုိရင္ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ပါ၀င္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္အေနနဲ႔ ၀န္ႀကီးဌာန ၂၅ ခုမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၀န္ႀကီး၊ ေဒါက္တာျမေလးစိန္က  ဒုတိယ၀န္ႀကီးေတြျဖစ္ပါတယ္။ တုိင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရေတြရဲ႕ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရာ ၁၄ ခုမွာ အမ်ိဳးသမီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၂ ေယာက္၊ တုိင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ၂၉ ေယာက္မွာ အမ်ိဳးသမီး ၅ ေယာက္၊ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၅ ေယာက္နဲ႔ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၈၄ ေယာက္ပါ၀င္ပါတယ္။

အဲဒီလို အေရးႀကီးတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္တဲ႔ေနရာေတြမွာ အမ်ိးသမီးေတြ ပါ၀င္ခြင့္နည္းေနတာဟာ ဓေလ့ ထံုးတမ္းစဥ္လာေတြနဲ႔ ေျမေတာင္ေျမာက္ေပးမႈ အားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီမုိကေရစီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိး တက္ေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈေကာ္မတီရဲ႕ ႏိႈးေဆာ္တုိက္တြန္းေရးမွဴး မသဥၹာရႊန္းလဲ့ရည္ က ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏုိင္ငံက အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈကို အားေပးမႈမရွိသလို တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျပည္သူလူထုေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြ ကို ေျမေတာင္ေျမွာက္ေပးရမယ္၊ ေရြးေကာက္ခံအေနနဲ႔ သူတုိ႔ကို ယံုၾကည္လို႔ရတယ္လို႔လည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ကို ယံုၾကည္မႈအားနည္းတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဘက္ကလည္း ႀကိဳးစားမႈအပိုင္းမွာ အခက္ခဲတားဆီးေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။"

အမ်ိးသမီးေတြအေနနဲ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရတာေတြ၊ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရတာေတြ၊ အၾကမ္းဖက္ခံရတာေတြ၊ ပညာသင္ၾကားခြင့္ ခ်ိဳးႏွိမ္ခံရတာေတြ ရွိေနတဲ႔ႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ရိုးရာဓေလ့အရ အမ်ိးသမီးေတြကို အိမ္ေထာင္မႈ ထိန္းသိမ္းတဲ့ အိမ္ရွင္မတစ္ေယာက္အျဖစ္၊ ေနာက္လိုက္အျဖစ္သာ သတ္မွတ္ထားၾကတာလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

လက္ရွိႏုိင္ငံေရးက႑မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါ၀င္ေနေပမယ့္လည္း သူတုိ႔အတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အရည္ခ်င္းေတြ ထုတ္ျပဖို႔ အခက္ခဲရွိေနတယ္လို႔လည္း PEN ျမန္မာအဖြဲ႔က မသီတာ ( စမ္းေခ်ာင္း) ကေျပာပါတယ္။

"အစကတည္းက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြက ေခါင္းေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အေနထားမွာရွိတယ္လို႔ ေလ့က်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ႏုိင္မႈလည္းနည္းတယ္။ လက္ခံႏုိင္မႈလည္းနည္းတယ္။ ေနရာေပးႏုိင္မႈ၊ ေလးစားႏုိင္မႈလည္းနည္းတဲ့ အတြက္ ဘယ္ေလာက္ပဲ ဒီလိုေနရာမ်ိဳးကို ေရာက္လာ ေရာက္လာ၊ သူတုိ႔မွာရွိတဲ့ အရည္ခ်င္းဆိုတာကလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ အေနထားျဖစ္တယ္။ သူတုိ႔အရည္အခ်င္းရွိေနတဲ့တုိင္ေအာင္ သူတုိ႔အရည္ခ်င္းေတြကို ျမင္ရခြင့္ရွိသလား ဒါလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ္။"

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူဦးေရအရ အမ်ိဳးသားထက္ အမ်ိဳးသမီးရာခုိင္ႏုန္းက ပိုမ်ားေနတာေၾကာင့္  အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ တန္းတူညီမွ်ခြင့္ေတြအတြင္ အမ်ိဴးသမီးေတြကသာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေတြအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေနရာေပးဖို႔လုိအပ္တယ္လို႔လည္း ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ေဒါက္တာရန္မ်ိဳးသိမ္းက ေျပာပါတယ္။

"အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ၊ တရားစီရင္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရးအပိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ပါ၀င္ခြင့္ ခ်ဲ႔ထြင္လာႏုိင္မယ္ဆုိရင္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္တဲ႔ေနရာမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ မွ်မွ်တတ ေဆာင္ရြက္ႏုိ္င္မယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာဆုိရင္လည္း တဖက္နဲ႔တဖက္ တင္းမာေနတဲ့၊ ေရွ႕မတုိး ေနာက္ မဆုတ္ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ညွိႏုိင္းမႈစြမ္းရည္ ထိထိေရာက္ေရာက္သံုးႏုိင္ရင္ ပိုၿပီးေရွ႕ေရာက္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ပိုၿပီးပါ၀င္လာေအာင္ အမ်ိဳးသားေတြဘက္ကလည္း ပိုၿပီးအေလးနက္ထား ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔လုိတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။"

ဒီကေန႔က်ေရာက္တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီးေန႔ဟာ ၁၉၀၈ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ႏုိင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၁ေသာင္းခြဲေလာက္က လုပ္ငန္းခြင္မွာ ရသင့္ရထုိက္တဲ႔ အခြင့္အေရးေတြ မရတာေၾကာင့္ ဆႏၵျပေတာင္းဆုိၾကတာကေန ႏုိင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ ျဖစ္လာတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံတာ၊ ႏုိင့္ထက္ျပဳက်င့္တာ၊ တန္းတူအခြင့္အေရး မရတာေတြ ပေပ်ာက္သြားဖို႔ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြ အမ်ားႀကီးထြက္လာဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔လည္း ေျပာၾကပါတယ္ရွင္။

ဆိုက္တခုလံုးသို႔