တနသၤာရီျမစ္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းေၾကာင့္ လူေနမႈဘဝေတြ ထိခိုက္ႏိုင္

2019-08-14
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
တနသၤာရီျမစ္မွာ တည္ေဆာက္မယ့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းကို လက္မခံေၾကာင္း ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ဝ ရက္ေန႔က ေဒသခံမ်ား ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကစဥ္။
တနသၤာရီျမစ္မွာ တည္ေဆာက္မယ့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းကို လက္မခံေၾကာင္း ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ဝ ရက္ေန႔က ေဒသခံမ်ား ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကစဥ္။
Photo: Ye Myint Swe

တနသၤာရီျမစ္ေပၚမွာ တည္ေဆာက္ဖို႔ လ်ာထားတဲ့ ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ေရးစီမံကိန္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သိသိသာသာ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ရလာလိမ့္မယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရက ေျပာထားေပမယ့္ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔ သံုးဖြဲ႔ရဲ႕ လတ္တေလာျပဳစုထားတဲ့ သုေတသနအစီရင္ခံစာရဲ႕ရလဒ္ကေတာ့ အစိုးရေျပာတာနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဖေယာင္းတိုင္အလင္း၊ ေတာင္ပိုင္းလူငယ္မ်ားနဲ႔ တာကေပါလူငယ္အဖြဲ႔တို႔ စုေပါင္းျပဳစုတဲ့ “အသက္ေသြးေၾကာကို ပိတ္ပင္ျခင္း” အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ တနသၤာရီျမစ္ေပၚမွာ တည္ေဆာက္ဖို႔ လ်ာထားတဲ့ ဆည္စီမံကိန္းေတြေၾကာင့္  ေျမဧရိယာဧက တစ္သိန္းခြဲေလာက္ ေရေအာက္ေရာက္သြားႏိုင္ၿပီး  ျမစ္ညာဘက္ ေက်းရြာ ၃၂ ရြာက လူဦးေရ ၇ဝဝဝ အထိ ေရႊ႔႔ေျပာင္းေပးရႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမစ္ေအာက္ပိုင္း ၄၂ ရြာ ကလူဦးေရ ၂၂ဝဝဝ ေက်ာ္ရဲ႕ အသက္ေမြးမႈ၊ ေသာက္သုံးေရနဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးတို႔အေပၚမွာလည္း အႀကီးအက်ယ္ထိခိုက္သြားေစႏိုင္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔ HRW ရဲ႕ အာရွေဒသဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာ Phil Robertson က ျမန္မာအစိုးရကို ျပန္လည္ စဥ္းစားသံုးသပ္ေစခ်င္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာအစိုးရဟာ ဒီဆည္စီမံကိန္းေတြေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ ဘယ္လိုအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိႏိုင္သလဲဆိုတဲ့ အေျခအေနမွန္ကို ေျပာဆိုရွင္းျပတာမ်ိဳးမလုပ္ဘဲနဲ႔ ဒီဆည္စီမံကိန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ အဲဒီေဒသက လူေတြအတြက္ အက်ိဳးအျမတ္ရွိမယ္ဆိုတာ ဘာအာမခံခ်က္မွာမရွိေပမယ့္ သူတို႔ ေရေအာက္ေရာက္သြား ႏိုင္ပါတယ္။ ဆည္စီမံကိန္းေတြေၾကာင့္ လူေတြဒုကၡေရာက္ရၿပီဆိုရင္ ဒါဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာ ပါပဲ။ ဒီေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဆည္ေဆာက္ဖို႔ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒသခံေတြနဲ႔ အေသအခ်ာေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီး သူတို႔သေဘာထားကို ရယူဖို႔လိုပါတယ္။ စီမံကိန္းဟာ ေဒသခံေတြရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး ပံုေပၚလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီစီမံကိန္းဆက္သြားမသြားဆိုတာ ျပန္စဥ္းစားဖို႔ လိုလာပါၿပီ”

ဒီကေန႔အထိ တနသၤာရီျမစ္ ေရကာတာစီမံကိန္းအတြက္   အစိုးရနဲ႔ ေရးထိုးထားတဲ့ နားလည္မႈစာခြ်န္လႊာ (MoU) စုစုေပါင္း ၁၈ ခုအထိ ရွိေနၿပီး  အဲဒီစီမံကိန္းအဆိုျပဳခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဒသခံရပ္ရြာလူထုကို သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြက  တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ အသိေပးရွင္းလင္းတာ မရွိဘူးလို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ တနသၤာရီျမစ္ဟာ ရွည္လ်ားလွတဲ့ျမစ္ မဟုတ္တာေၾကာင့္ ဒီေလာက္စီမံကိန္းေတြလုပ္ဖို႔ဆိုတာ မ်ားလြန္းတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဘူမိသိပၸံအသင္းရဲ႕အတြင္းေရးမွဴးဦးသန္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“အဲဒီျမစ္အရွည္ေလာက္မွာ အဲဒီေလာက္ အေရအတြက္ႀကီးေဆာက္မယ္ဆိုတာေတာ့ ဘူမိရုပ္သြင္ေခၚတာ ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအရ အရမ္းမ်ားလြန္းတယ္။ သုေတသနေတြ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္လုပ္ထားၿပီးမွလုပ္တာ၊ ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔မွလုပ္တာ ပိုၿပီးေကာင္းတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေလာေလာႀကီးနဲ႔ ထုတ္လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆည္ေတြဘာေတြက်ိဳးတဲ့အခါမွာ ေဒသခံေတြ ေမ်ာပါသြားတာေတြ ဘာေတြေပါ့။ အဲဒီအႏၱရာယ္ေတြက ေျပာလို႔မရဘူး”

NLD ပါတီရဲ႕ေျပာခြင့္ရသူ ေဒါက္တာမ်ိဳးညြန္႔ကေတာ့ MoU ေတြထိုးထားတာမွန္ေပမယ့္ ပညာရွင္ေတြနဲ႔တိုင္ပင္ၿပီး သင့္ေတာ္သလို ဆက္လုပ္သြားမယ္လို႔ RFA ရဲ႕ေမးျမန္းမႈကို တုန္႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

“ဆည္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ စီးပြားေရးအရေရာ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈအရေရာ၊ လူမႈေရးအရေရာ၊ ေဒသခံေတြအေပၚ ထိခိုက္မႈအရေရာ အဖက္ဖက္က စဥ္းစားၿပီးမွ တတ္ကၽြမ္းနားလည္သူေတြရဲ႕ စူးစမ္း ေလ့လာမႈေတြအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ လုပ္မယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အခု ဒီဆည္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ဒီလိုပဲ ရပ္တည္ပါတယ္”

တနသၤာရီျမစ္ဟာ ျမစ္ရိုးတေလ်ွာက္မွာေနတဲ့ ေဒသခံေတြအတြက္ေတာ့ အသက္ေသြးေၾကာႀကီးပါပဲ။ သူတို႔ လိုအပ္သမ်ွ သားငါးကို ျမစ္ႀကီးထဲကရသလို သစ္ေတာႀကီးေတြကလည္း သူတို႔အတြက္ အလကားရတဲ့ သီးႏွံေစ်းႀကီးေတြပါပဲ။

အခုတည္ေဆာက္မယ့္ဆည္ေၾကာင့္ ဒီအရင္းအျမစ္ေတြကို သူတို႔ဆံုးရံႈးရံုတင္မက သူတို႔ရဲ႕အိုးအိမ္ေတြကိုပါ စြန္႔ခြာရမွာပါ။ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီတဲ့လူေတြရဲ႕ဘဝေတြ ကစင့္ကလ်ွားျဖစ္ၿပီး အနာဂတ္ေပ်ာက္သြားႏိုင္သလို ဘဝေနထိုင္မႈ အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ႏုိင္ေပမယ့္ ထြက္ရွိလာတဲ့ လ်ွပ္စစ္ဓာတ္အားကို သူတို႔ သံုးရမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေဒသခံေတြက သိထားၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလ်ွပ္စစ္ဓာတ္အားေတြကို ႏိုင္ငံျခားကို ေရာင္းခ်မွာလို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာေနၾကတာပါ။

အာရွဖြံံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ရဲ႕ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္အစီရင္ခံစာမွာ  ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေဒသတြင္းမွာ စြမ္းအင္တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

( RFA ဝိုင္းေတာ္သူ မခက္မာ စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔