FFM အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား

2018-10-24
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
၂ဝ၁၈ ဇြန္လ ၂၇ ရက္ေန႔က က်င္းပသည့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္းအေဝးတြင္ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းစဥ္။
၂ဝ၁၈ ဇြန္လ ၂၇ ရက္ေန႔က က်င္းပသည့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္းအေဝးတြင္ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းစဥ္။
UN Photo / Jean-Marc Ferré

ေအာက္တုိဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔က က်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ တတိယေကာ္မတီ အစည္း အေဝးမွာ ရခိုင္အေရးအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ ဖို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး Ms. Yanghee Lee နဲ႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး မစ္ရွင္အဖဲြဲ႔ FFM ဥကၠ႒ Marzuki Darusman တို႔က တင္ျပခဲ့ ၾကပါတယ္။

ဒီေန႔မွာ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ FFM ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝးမွာ ဆက္ၿပီး ေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းက ေလ့လာသူေတြရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို  RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

မေန႔က က်င္းပတဲ့ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံရဲ႕ တတိယေကာ္မတီ အစည္းအေဝးမွာ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာကို ICC ခ်က္ခ်င္းတင္ဖို႔နဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို အဆက္အဆံ မလုပ္ၾကဖို႔ ဖိအားေပး တိုက္တြန္းမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး Ms. Yanghee Lee ရဲ႕ တင္ျပခ်က္မွာဆိုရင္ ရခိုင္၊ ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ဆက္ရွိေနဆဲျဖစ္သလို ျမန္မာအစိုးရကလည္း စစ္တပ္ကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း မရွိဘူးဆိုၿပီး အျမဲဆင္ေျခေတြ ေပးေနတယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။

ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာကို ICC ခ်က္ခ်င္းတင္ပါလို႔ Ms. Yanghee Lee က တိုက္တြန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာဖိအားေတြၾကား ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ဆက္ေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုတဲ့ အေနအထားေတြအေပၚ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ဦးေအးလြင္က အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

"တဖက္ကလည္း ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အားမရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြလည္းရွိမွာပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ ကလည္း လက္ေတြ႔က်က် တစ္ခုခု ျမင္သာထင္သာေလး လုပ္ျပလိုက္လို႔ရွိရင္ ယံုၾကည္မႈက တည္ေဆာက္လို႔ ရမယ္"

Ms. Yanghee Lee ရဲ႕ မေန႔က တင္ျပခ်က္ေတြထဲမွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ တပ္မေတာ္ကို အာဏာသိသိ သာသာ ပိုေပးထားတာရွိေပမယ့္ အရပ္သားအစိုးရဘက္က လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိတာေတြ အမ်ားအျပားရွိေသးေၾကာင္းနဲ႔ ဒါေတြကို မလုပ္ဘဲထားတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္စရာ အေကာင္းဆံုးက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ မတရားမႈေတြအေပၚ ေထာက္ျပ သူေတြကို အေရးယူဖို႔ ကိုလိုနီေခတ္က ဥပေဒရွိေနတာပဲလို႔လည္း သူမက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္ အဖဲြ႔ FFM ဥကၠ႒ Marzuki Darusman ရဲ႕ တင္ျပခ်က္ထဲမွာဆိုရင္ တိုင္းျပည္ကို အကာအကြယ္ေပးတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း အျဖစ္မေျပာင္းလဲမခ်င္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို အဆက္အဆံ မလုပ္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းမႈေတြ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။

Mr. Darusman က ျမန္မာႏိုင္ငံကို လက္နက္ေရာင္းခ်မႈေတြ ပိတ္ပင္တားဆီးတဲ့ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈျပဳလုပ္ဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြကို ထင္ထင္ရွားရွား ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့သူတိုင္းကို လံုျခံဳေရးေကာင္စီက ျပစ္ဒဏ္ခတ္အေရးယူေပးဖို႔လည္း တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က တာဝန္ရွိသူေတြကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္လို႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြစံုစမ္းေရးမစ္ရွင္အဖြဲ႔ FFM ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို ဒီေန႔ လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဆက္ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ ဘယ္လိုအေနအထားေတြ ရွိႏိုင္ပါသလဲ။

လူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေန ဦးသိန္းသန္းဦးက သူရဲ႕ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ကိုယ့္ဘက္က ငံုခံရမယ့္ အေနအထားပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကလြဲရင္ မရွိပါဘူး။ စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ဘာမွရင္ဆိုင္ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး ေျပာႏိုင္တဲ့ အေနအထားမရွိပါဘူး"

အဲဒီအစီရင္ခံစာကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တစ္စံုတစ္ရာက်ခဲ့ရင္ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဖိအားေပးတဲ့ သေဘာျဖစ္တာေၾကာင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်နိုင္ေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးခ်မ္းေအး က RFA နဲ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းမႈတစ္ခုမွာ ေျပာထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢမ်က္ႏွာစာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က အျမဲကာကြယ္ေပးေလ့ရွိတဲ့ တရုတ္နဲ႔ ရုရွားဟာ ဒီအေရးမွာ ျမန္မာ ဘက္က ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ေခ် အေနအထားဘယ္လိုရွိႏိုင္ပါသလဲ။ တရုတ္အေရး ကြ်မ္းက်င္သူ ဦးသန္းစိုးႏိုင္ က အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

"လံုျခံဳေရးေကာင္စီကို တက္လာလည္း ရုရွားနဲ႔ တရုတ္က ပယ္ခ်မွာပါပဲ။ ယာယီအဖြဲ႔ဝင္ ၂၀ ထဲမွာ အာဆီယံႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕လည္းပါေတာ့ သူတို႔ကလည္း ဒီကိစၥေထာက္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ တက္လည္း ရန္ဟီးလီတို႔ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈက ထိေရာက္မႈရွိမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာပါ"

မေန႔က တတိယေကာ္မတီ အစည္းအေဝးမွာ Ms. Yanghee Lee နဲ႔ Mr. Darusman တို႔ရဲ့ တင္ျပမႈေတြကို ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြန္းက ကန္႔ကြက္ေဆြးခဲ့ပါတယ္။

Ms. Yanghee Lee ရဲ႕ တင္ျပမႈအေပၚ ဦးေဟာက္ဒိုဆြန္းရဲ႕ တုံ႔ျပန္ခ်က္ထဲမွာဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၁၉၉၅ ကစလို႔ ဆယ္စုႏွစ္ ၃ ခုေလာက္ ကုလသမဂၢရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္ေန တဲ့ၾကားကပဲ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတဲ့ေ ခါင္းစဥ္ေအာင္မွာ မတရားဆက္ဆံခံေနရတယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။

ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနမႈေတြကို မ်က္ကြယ္ျပဳခံရၿပီး အျပဳသေဘာမေဆာင္တဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔သာ စြပ္စြဲခံေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

FFM ဥကၠ႒ရဲ႕ တင္ျပမႈနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ သူျပန္လည္ေျဖရွင္းရာမွာ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဥပေဒ ခ်ိဳးေဖာက္ သူေတြကို အေရးမယူဘဲ ေနတာမရွိေၾကာင္းနဲ႔ ခိုင္မာတဲ့သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ရွိမယ္ဆိုရင္ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူမွန္သမွ်ကို အေရးယူသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ FFM ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို ေဆြးေႏြးရာမွာ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ မရွိႏိုင္ေပမယ့္ အေနာက္အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြက တစ္ႏိုင္ငံခ်င္းစီအလိုက္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔ မႈေတြ ရွိလာမွာကို ျပည္တြင္းက ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြက စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိေနေၾကာင္းပါရွင္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔