ភរិយា​លោក ជា វិជ្ជា ទាមទារ​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ស្វាមី

ក្នុង​ឱកាស​ខួប​លើក​ទី​៨ នៃ​មរណភាព​របស់​លោក ជា វិជ្ជា ប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ ដែល​ត្រូវ​ឃាតក​បាញ់​សម្លាប់​នោះ ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោក​នៅ​តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បង្ហាញ​ឃាតក​ពិត​ប្រាកដ​យក​មក​ផ្ដន្ទាទោស​តាម​ផ្លូវច្បាប់ ដើម្បី​រក​យុត្តិធម៌​ដល់​ជន​រងគ្រោះ។
ដោយ តាំង សារ៉ាដា
2012-01-21
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
២២-មករា-២០១០: ការ​ប្រារព្ធ​ខួប​៦​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​បាញ់​សម្លាប់​លោក ជា វិជ្ជា អតីត​ប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ
២២-មករា-២០១០: ការ​ប្រារព្ធ​ខួប​៦​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​បាញ់​សម្លាប់​លោក ជា វិជ្ជា អតីត​ប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ
RFA/Den Ayuthyea

រយៈពេល ៨​ឆ្នាំ​បាន​កន្លង​ផុត​ទៅ​ហើយ ប៉ុន្តែ​ភាព​រន្ធត់ និង​ភាព​សោកសៅ​នៃ​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោក ជា វិជ្ជា មេដឹកនាំ​សហជីព​សេរី​កម្មករ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដែល​ត្រូវ​ឃាតក​បាញ់​សម្លាប់​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៤ នោះ នៅ​តែ​ដក់​ជាប់​ក្នុង​អារម្មណ៍​របស់​ពួកគេ​គ្រប់​វិនាទី នៅ​ពេល​យុត្តិធម៌​នៅ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្ដល់​ឲ្យ​នោះ។

អ្នកស្រី ជា គឹមនី ជា​ភរិយា​របស់​លោក ជា វិជ្ជា កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្វាំងឡង់ (Finland) ជាមួយ​កូន​ស្រី​តូចៗ​ពីរ​នាក់។ កូន​ស្រី​ច្បង​អាយុ ១០​ឆ្នាំ រៀន​ថ្នាក់​ទី​៤ ហើយ​កូន​ស្រី​ប្អូន អាយុ ៧​ឆ្នាំ។

អ្នកស្រី ជា គឹមនី មាន​ប្រសាសន៍​ទាំង​អួល​ដើមក​ត្អូញត្អែរ​អំពី​សុខភាព​ទន់​ខ្សោយ​របស់​អ្នកស្រី និង​កូន​ស្រី​ច្បង​របស់​អ្នកស្រី ដែល​អ្នក​ទាំង​ពីរ​កំពុង​មាន​វិបត្តិ​ផ្លូវ​ចិត្ត និង​ជំងឺ​តានតឹង​ក្នុង​អារម្មណ៍​ធ្ងន់ធ្ងរ បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ឈឺ​ចុកចាប់​ទាំង​កាយ ទាំង​ចិត្ត។

អ្នកស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា បើ​ទោះ​បី​ជា​សុខភាព​របស់​អ្នកស្រី​ទន់ខ្សោយ​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ ក៏​អ្នកស្រី​នៅ​តែ​ខិតខំ​ព្យាយាម​បីបាច់​ថែរក្សា​កូន​ស្រី​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​បាន​ល្អ​តាម​បណ្ដាំ​ប្ដី​របស់​អ្នកស្រី។

កូន​ស្រី​ច្បង​របស់​លោក ជា វិជ្ជា បាន​និយាយ​តាម​ទូរស័ព្ទ​នឹក​ឃើញ​កាល​ពេល​ឪពុក​របស់​ខ្លួន​នៅ​រស់ តែង​នាំ​ទៅ​លេង​កន្លែង​ធ្វើការ និង​ទៅ​តូប​លក់​កាសែត​ក្បែរ​វត្ត​លង្កា។

លោក ជា វិជ្ជា ត្រូវ​បាន​ជន​មិន​ស្គាល់​មុខ​បាញ់​សម្លាប់​កណ្ដាល​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៤ ក្រោយ​ពី​លោក​រង​ការ​គំរាមកំហែង​តាម​ទូរស័ព្ទ​ជា​ច្រើន​ដង ដោយសារ​លោក​បាន​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​កម្មករ​ពី​ការ​ជិះជាន់ ធ្វើ​បាប​ដោយ​ថៅកែ​រោងចក្រ​កាត់ដេរ​ជា​ច្រើន​នៅ​កម្ពុជា។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៤ កម្ពុជា ជា​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ដែល​នាំ​ចេញ​ផលិតផល​សំលៀកបំពាក់​ធំ​ជាង​គេ​ក្នុង​ពិភពលោក។ រោងចក្រ​រាប់​រយ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​វិនិយោគ​ទុន​បរទេស​ដែល​ជួល​កម្មករ​ខ្មែរ​ក្រីក្រ​រាប់​ម៉ឺន​នាក់ ភាគ​ច្រើន​ជា​នារី​ពី​តាម​ជនបទ​ស្រែ​ចំការ។

របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​ពលកម្ម​ពិភពលោក កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៥ បង្ហាញ​ថា នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ​២០០៤ សហរដ្ឋ​អាមេរិក គឺ​ជា​ទីផ្សារ​ធំ​ជាង​គេ​ដែល​ទិញ​ផលិតផល​សំលៀកបំពាក់​ពី​កម្ពុជា មាន​តំលៃ ២​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​១​ឆ្នាំៗ ខណៈ​កម្មករ​អាច​ទទួល​ប្រាក់​ខែ​បាន​ត្រឹមតែ ៤៥ ទៅ ៥០​ដុល្លារ​ក្នុង​១​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក ជា វិជ្ជា ត្រូវ​បាន​កម្មករ​ប្រសិទ្ធិនាម​ឈ្មោះ​ជា វីរជន​កម្មករ ដែល​ទាមទារ​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​សមរម្យ​ដល់​ពួកគេ។ លោក​អាច​ហៅ​កម្មករ​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​ឲ្យ​ចេញ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​អហិង្សា​តាម​ដង​ផ្លូវ​ដោយ​ពុំ​ចាំបាច់​សុំ​ការ​អនុញ្ញាត។

បើ​ទោះ​បី​ជា​លោក​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅ​ហើយ​ក៏ដោយ ក៏​កិត្តិនាម និង​កិត្តិយស​របស់​លោក​សម្រាប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ នៅ​តែ​ដក់​ជាប់​សម្រាប់​បុព្វហេតុ​ទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព និង​ការ​រស់​នៅ​សមរម្យ​របស់​កម្មករ​ខ្មែរ​ក្រីក្រ​ដដែល។

ក្រៅ​ពី​ឃាតកម្ម​ទៅ​លើ​លោក ជា វិជ្ជា ប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​នោះ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៧ សមាជិក​របស់​លោក ២​រូប​ទៀត គឺ​លោក ហ៊ី វុទ្ធី និង​លោក រស់ សុវណ្ណារ៉េត ក៏​ត្រូវ​បាន​ឃាតក​បាញ់​សម្លាប់​ផង​ដែរ។ រហូត​មក​ទល់​សព្វថ្ងៃ​សមត្ថកិច្ច​កម្ពុជា នៅ​មិន​ទាន់​អាច​នាំ​ខ្លួន​ជន​ដៃដល់​ទាំង​នោះ​យក​មក​ផ្ដន្ទាទោស​បាន​នោះ​ឡើយ។

លោក ជា មុនី ដែល​ជា​ប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ស្នង​តំណែង​ពី​បង​ប្រុស​របស់​លោក គឺ​លោក ជា វិជ្ជា នោះ មាន​ប្រសាសន៍​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជា​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​ឃាតក​ដែល​សម្លាប់​ក្រុម​មេដឹកនាំ​សហជីព​ទាំង​នោះ។ ប៉ុន្តែ​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​បដិសេធ​ចំពោះ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​លោក ជា មុនី ដោយ​បញ្ជាក់​ថា សមត្ថកិច្ច​កម្ពុជា នៅ​បន្ត​ចាត់​វិធានការ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក​ឧត្តមសេនីយ៍ ខៀវ សុភ័គ មាន​ប្រសាសន៍​ថា នគរបាល​កម្ពុជា នៅ​មិន​ទាន់​បិទ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ករណី​លោក ជា វិជ្ជា លោក រស់ សុវណ្ណារ៉េត និង​លោក ហ៊ី វុទ្ធី នោះ​ឡើយ។

ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ លោក ជា មុនី មាន​ប្រសាសន៍​ថា ចំលើយ​របស់​លោក ខៀវ សុភ័គ គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ឆ្លើយ​ដោះសា ហើយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​បិទ​ករណី​នេះ​ទុក​មិន​ចាត់​ការ។

ប៉ុន្តែ​លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នៃ​ទីស្ដីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី មាន​ប្រសាសន៍​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា មិន​បាន​ព្រងើយ​កន្តើយ​ក្នុង​ការ​តាម​ចាប់​ជន​ដៃដល់​យក​មក​ផ្ដន្ទាទោស​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​នោះ​ឡើយ ហើយ​ថា ការ​សង្ស័យ​ណា​មួយ​ដែល​ថា រដ្ឋាភិបាល​ជា​អ្នក​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​នៃ​ឃាតកម្ម​លោក ជា វិជ្ជា នោះ មាន​តែ​តុលាការ​ទេ ដែល​អាច​កំណត់ និង​រក​យុត្តិធម៌​លើ​បញ្ហា​នេះ​បាន។

នៅ​ក្រោយ​ឃាតកម្ម​លោក ជា វិជ្ជា បន្តិច គេ​ឃើញ​សមត្ថកិច្ច​ក្រុង​ភ្នំពេញ ដែល​កាល​ណោះ​ដឹក​នាំ​ដោយ​លោក ហេង ពៅ អតីត​ស្នងការ​នគបាល បាន​ចាប់​ឃាតក​សិប្បនិមិត្ត​ពីរ​រូប ឈ្មោះ ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ពី​ទី​កន្លែង​ខុស​គ្នា។

ក្រុម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ឲ្យ​ដឹង​ថា អ្នក​ពីរ​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​បង្ខំ​ឲ្យ​ឆ្លើយ​សារភាព​ថា ជា​អ្នក​សំលាប់​លោក ជា វិជ្ជា ហើយ​ក្រោយ​មក​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​កាត់​ទោស​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល ២០​ឆ្នាំ។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០០៨ តុលាការ​កំពូល​បាន​សម្រេច​ដោះ​លែង ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ជា​បណ្តោះអាសន្ន ហើយ​ស្នើ​ឲ្យ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​បន្ត។

នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៩ អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ (Licadho) បាន​រាយការណ៍​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់ និង​ឃុំឃាំង​អ្នក​ទាំង​ពីរ​រយៈពេល​ជិត​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ថា បាន​សំលាប់​លោក ជា វិជ្ជា នោះ គឺ​ជា​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដ៏​ខុស​ឆ្គង​ជា​ទីបំផុត។ 

បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ឃុំឃាំង​មនុស្ស​រយៈពេល​ជិត​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ខូច​អនាគត​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ ក៏​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ឃើញ​សមត្ថកិច្ច និង​តុលាការ​កម្ពុជា ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ការ​កាត់​ទោស​មិន​ត្រឹមត្រូវ​នោះ​ឡើយ។

ប្រធាន​អង្គការ​លីកាដូ អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ខ្មែរ​បន្ត​ចាត់​វិធានការ​តាម​ចាប់​ជន​ដៃ​ដល់​ពិត​ប្រាកដ​ឲ្យ​បាន ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​និទណ្ឌភាព ឬ​អំពើ​គ្មាន​ទោសពៃរ៍​នៅ​កម្ពុជា មាន​កម្រិត​ធំធេង ដែល​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​ច្បាប់​របស់​ប្រទេស​លែង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព និង​ខ្វះ​ការ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​ពី​មហាជន។

ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៨ មក គេ​សង្កេត​ឃើញ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ធំៗ​នៅ​កម្ពុជា ទៅ​លើ​តារា​ភាពយន្ត តារា​ចម្រៀង ប្រធាន និង​សមាជិក​សហជីព​កម្មករ អ្នក​កាសែត ព្រះសង្ឃ និង​សកម្មជន​នយោបាយ​ជា​ច្រើន ដែល​សមត្ថកិច្ច​កម្ពុជា នៅ​មិន​ទាន់​បាន​ចាប់​ជន​ដៃដល់​យក​មក​ផ្ដន្ទាទោស​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​នោះ​ឡើយ៕

ព័ត៌មាន (4)
Share

អ្នក​អាន​អនាមិក

តាមមាត់ចាបមាត់ព្រាបថានៅព្រៃទួលក្រសាំងជាកន្លែងមានព្រៃស្ដុកហើយក៍ជាកន្លែង
ដែលសត្វសាហាវចូលចិត្តលាក់ខ្លួនពួនអាត្មាដែរ។សូមក្រសួងមានសមត្តភាពសាក
ចូលរុករកមើលក្រែងបានផល។

Jan 21, 2012 11:00 PM

អ្នក​អាន​អនាមិក

Eh, Hun Sen, you killed him. Everyone knew that well. When time's come, you will pay for the price.

Jan 21, 2012 11:28 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

ចាប់​ ហ៊ុន សែន ទៅដាក់គុកទៅ នោះនិងឃើញឃាត្តករភ្លាមៗបាត់ទៅហើយ។

Jan 21, 2012 10:35 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

ផៃ ស៊ីផាន ខ្ញុំសូមសរសើលោកដោយស្មោះអស់ពីដួងចិត្តរបស់ខ្ញុំ
នូវសំឡេងដ៏សែនពិរោះរបស់លោកគឺរកគ្មានក្នុងលោកនេះ ពេលលោក
បញ្ចេញវាចាម្តងៗខ្ញុំសែនព្រឺព្រួចណាស់ ម្តងៗស្តាប់លោកនិយាយបើនៅជិតចង់ស្ទុះទៅ...
តែម្តងអោយណាណីទេ។ អញ្ចឹងហើយបាន
ជាសម្តេចរបស់លោកត្រូវស្នេហ៍លោកដល់ម្លឹង នេះបានចំជា
អ្នកនាំពាក្យនៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី របស់ខ្មែរសម័យថ្មីមែន ។

Jan 21, 2012 10:12 AM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល