hunsen-australia

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មុនពេល​ជួប​ជាមួយ​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អូស្ត្រាលី លោក ម៉ាល់ខម ថឺនប៊ុល (Malcolm Turnbull) នៅ​ឯ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​នៃ​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅ​កាត់ថា អាស៊ាន នៅ​ក្រុងស៊ីដនី (Sydney) ប្រទេសអូស្ត្រាលី កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨។ (រូប៖ រ៉យទ័រ)




តំណាងរាស្ត្រ​អូស្ត្រាលី៖ រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី «ទន់ជ្រាយ» មិន​ហ៊ាន​ចាត់​វិធានការ​ប្រឆាំង​អំពើ​លាង​លុយ​កខ្វក់​ប្រព្រឹត្តិ​ដោយ​ពួកអ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​ខ្មែរ


ដោយ៖ ហ្សាក់ ដេវី (Jack Davies)

ថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១

អត្ថបទ​ស៊ើបអង្កេត​ថ្មីមួយ​របស់​ អាស៊ីសេរី ទើប​នឹង​ចេញផ្សាយ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន ពិនិត្យមើល​អំពី​រំហូរ​ទឹកប្រាក់​រាប់​សិប​លាន​ដុល្លារ​ក្រោម​រូបភាព​ជា​ការវិនិយោគ​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ដោយ​ពួកអ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​ខ្មែរ​នៅ​កម្ពុជា ក្នុង​រយៈពេល​ប្រាំឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ។ ការវិនិយោគ​ទាំងនេះ ទំនង​ដូចជា​កើត​មាន​ឡើង​ស្របគ្នា​ស្របពេល​ដែល​មាន​យុទ្ធនាការ​បំភិតបំភ័យ​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រឆាំង​នឹង​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​អូស្ត្រាលី។

កាលពី​ថ្ងៃចន្ទ ទី១៥ កុម្ភៈ អាស៊ីសេរី បាន​ជួប​សម្ភាស​ជាមួយ​លោក ជូលៀន ហ៊ីល (Julian Hill) តំណាងរាស្ត្រ​អូស្ត្រាលី​ប្រចាំ​មណ្ឌល​ក្រុងមែលប៊ន (Melbourne) ជាទី​ដែល​មាន​ពលរដ្ឋ​ដើមកំណើត​ខ្មែរ​-អូស្ត្រាលី​បាន​មក​តាំង​ទីលំនៅ​​ច្រើន​ជាងគេ។ ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ខាងក្រោម​នេះ លោក ជូលៀន ហ៊ីល បាន​រិះគន់​វិធានការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី ថា «ទន់ជ្រាយ» ក្នុងការ​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​ការហូរ​ចូល​នូវ​ទឹកប្រាក់​រាប់​សិប​លាន​ដុល្លារ ពី​ក្រុងភ្នំពេញ​មក​​ក្រុង​មែលប៊ន និងក្រុង​ស៊ីដនី (Sydney)។ លោក​ហៅ​របប​គ្រប់គ្រង​នៅ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​ ថាជា «របប​ជើងកាង»។

មួយថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​សម្ភាសន៍​នេះ លោក ជូលៀន ហ៊ីល បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​សភា​សហព័ន្ធ​នៃ​រដ្ឋសភា​អូស្ត្រាលី ដោយ​លោក​បាន​និយាយ​យោង​ដល់​អត្ថបទ​ស៊ើបអង្កេត​របស់ ​អាស៊ីសេរី នៅ​ក្នុងសុន្ទរកថាមួយ​របស់​លោក។ លោក​បាន​អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​ឲ្យ​ប្រកាន់​ជំហរ​រឹងមាំ​ជាង​មុន​ប្រឆាំង​នឹង​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា។


julian-hills
លោក ជូលៀន ហ៊ីល ថ្លែងក្នុង​រដ្ឋសភា​អូស្ត្រាលី កាលពី​ថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ដោយ​លោក​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​ប្រកាន់​​ជំហរ​រឹងមាំ​ជាងមុន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ពួកអ្នកមាន​លុយ​មាន​អំណាច​នៅ​កម្ពុជា។

លោក ហ្សាក់ ដេវី៖ ​មណ្ឌល​បោះឆ្នោត​ដែល​លោក​កំពុង​តែ​តំណាង​ឲ្យ​នៅ​ក្រុងមែលប៊ន​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ គឺ​ជា​ទី​ដែល​មាន​ពលរដ្ឋ​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​​រស់​នៅ​ច្រើន​ជាងគេ។ ក្នុង​រយៈពេល​ជាង ៥ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​ដាក់ចេញ​នូវ​យុទ្ធវិធី​នយោបាយ​​បែប​អូសទាញ លាយឡំ​នឹង​អំពើសម្លុត​គំរាមកំហែង ​ដោយ​សង្ឃឹមថា​គោលនយោបាយ​នេះ នឹង​អាច​ផ្តាច់​ដង្ហើម​​របស់​ក្រុមអ្នករិះគន់​ក្នុងចំណោម​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​អូស្ត្រាលី។ អត្ថបទ​ស៊ើបអង្កេត​​ចុងក្រោយ​របស់ អាស៊ីសេរី បាន​រកឃើញ​ថា ក្នុង​រយៈពេល ៥ឆ្នាំ​ដូចគ្នានេះ ក្រុមគ្រួសារ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​វិនិយោគ​ទឹកប្រាក់​រាប់​សិប​លាន​ដុល្លារ​ទៅក្នុង​អាជីវកម្ម​ និង​អចលនទ្រព្យ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ភាគច្រើន​គឺ​នៅ​ក្រុង​មែលប៊ន នេះ​តែម្តង។ តើ​លោក​តំណាងរាស្ត្រ​មើល​ឃើញ​ពី​ភាពជាប់​ទាក់ទង​គ្នា​រវាង​និន្នាការ​ទាំងពីរនេះ​ដែរឬទេ?

លោក ជូលៀន ហ៊ីល៖ ខ្ញុំ​ពិត​ជា​មាន​កង្វល់​ខ្លាំង​ណាស់​ ក្នុង​នាម​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​ស្រលាញ់​សហគមន៍​ខ្មែរ ដែល​ជឿជាក់​លើ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បី​ស្វែងយល់​ឲ្យ​បាន​កាន់​តែ​ស៊ីជម្រៅ​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ដែល​កំពុង​តែ​កើត​មាន​ឡើង​នេះ។ ខ្ញុំ​សូម​សាទរ​ដល់​លោក និង​ស្ថាប័ន​វិទ្យុអាស៊ីសេរី ជុំវិញ​ការផ្សាយ​អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ​បែប​ស៊ើបអង្កេត​នេះ ដែល​លោក​បាន​សរសេរ​ដើម្បី​លាតត្រដាង​អំពី​បញ្ហា​នេះ។ ខ្ញុំ​ពិត​ជា​មាន​កង្វល់​យ៉ាងខ្លាំង ពោលគឺ មិន​ខុសពី​អ្វី​ដែល​អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ គឺ​កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា បាន​និយាយ​យ៉ាងដូច្នោះ​ដែរ ដែលថា ប្រទេស​អូស្ត្រាលី បាន​ក្លាយជា​គោលដៅ​ទីមួយ​សម្រាប់​ឧក្រិដ្ឋជន​ជា​អ្នក​មាន​លុយ​មាន​​អំណាច​នៅ​កម្ពុជា។ ដូចដែល​សហគមន៍​ពលរដ្ឋ​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ ​ប្រាប់​យើង​ដូច្នោះ​ដែរ​ គឺថា អូស្ត្រាលី​គឺជា​កន្លែង​ដ៏​ពេញនិយម​មួយ​សម្រាប់​ពួក​អ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​ខ្មែរ​ ដែល​បាន​មក​ពី​ការប្រព្រឹត្តិ​អំពើពុករលួយ​ក្រោម​របប​ដឹកនាំ​បែប​ជើងកាង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គ្រួសារ​ និង​បក្សពួក​របស់​គាត់ ក្នុងការណ៍​ដែល​ពួកគេ​បាន​យក​លុយកាក់​បាន​មក​ពី​អំពើពុករលួយ បាន​មក​ពី​អំពើ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ មក​វិនិយោគ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ នេះ​ហើយ​គឺ​ជា​រឿងរ៉ាវ​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ​ដ៏​សម្បើម​មួយ។

លោក ហ្សាក់ ដេវី៖ ក៏ដូចជា​នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេស​ជាច្រើន​ទៀតដែរ ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ផ្តល់​ទិដ្ឋាការ​ដល់​ជន​បរទេស​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​មាន​បំណង​ចង់​​​វិនិយោគ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុងស្រុក​របស់​ប្រទេស​នេះ។ អ្វី​ដែល​យើង​បាន​រកឃើញ​នោះ​ គឺថា ក្នុង​រយៈពេល​ជាង ៥ឆ្នាំ​មកនេះ ពួកអ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​នៅ​ស្រុកខ្មែរ បាន​វិនិយោគ​ទឹកប្រាក់​សរុប ៣៨លាន​៥សែន​ដុល្លារ​អូស្ត្រាលី (ស្មើនឹង​ជាង ២៩លាន​៧សែន​ដុល្លារ​អាមេរិក) តាមរយៈ​ពាក្យសុំ​ទិដ្ឋាការ​ប្រភេទ​វិនិយោគិន​ ដែល​ពួកគេ​ទទួល​បាន​ការអនុញ្ញាត។ ស្របពេល​ដែល​​ក្រសួងមហាផ្ទៃ​អូស្ត្រាលី អះអាង​ថា ​លុយកាក់ និង​រាល់​អ្នកដាក់​ពាក្យ​សុំ​ទិដ្ឋាការ​ប្រភេទ​នេះ​ទាំងអស់ ត្រូវបាន​ត្រួតពិនិត្យ​មើល​យ៉ាងល្អិតល្អន់ ក្រុម​អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​ជា​ច្រើន​ហាក់​ដូចជា​មិន​អស់​ចិត្ត​អស់​ថ្លើម​នឹង​បញ្ហា​នេះ​ឡើយ។ តើ​លោក​គិតថា នៅ​ពេល​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ប្រទេស​ដែល​មាន​របប​ដឹកនាំ​បែប​ផ្តាច់ការ ដូចជា​នៅ​កម្ពុជា ជាដើមនោះ តើ​អាជ្ញាធរ​អន្តោប្រវេសន៍​អូស្ត្រាលី ចាំបាច់​ត្រូវ​ត្រួតពិនិត្យ​បន្ថែម​ទៅលើ​អ្នកដាក់​ពាក្យសុំ​​ទិដ្ឋាការ​ប្រភេទ​នេះ​ឲ្យ​បាន​កាន់តែ​ខ្លាំងក្លា​ជាង​នេះ​ដែរ​ឬទេ?

លោក ជូលៀន ហ៊ីល៖ លោក​បាន​លើកឡើង​នៅក្នុង​អត្ថបទ​ស៊ើបអង្កេត​របស់​លោក​នូវ​សំណួរ​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់។ ​សំណួរ​ទាំងនេះ ច្បាស់ណាស់ ក៏​គឺ​ជា​កង្វល់​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​រាប់លាន​នាក់ដែរ ជុំវិញ​ថាតើ​លុយកាក់​អស់​ទាំងនោះ ពួកអ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​ខ្មែរ​ទទួល​បាន​មកពី​ប្រភព​ណា? មនុស្ស​ដែល​យក​លុយ​ទាំងនេះ​មក​​វិនិយោគ​ ប្រសិន​បើ​លោក​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ ពួកគេ​មិន​ទទួល​បាន​​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​ច្រើន​ក្រាស់ក្រែល​ពី​រដ្ឋាភិបាល​អី​នោះទេ។ តែ​ពួកគេ​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ទិញ​ផ្ទះល្វែង ឬ​អាផាតមិន​ ភូមិគ្រឹះ​ប្រណីត​ៗ និង​បោះ​ទុន​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​នៅ​តាម​កន្លែង​នានា​នៅ​ជាយក្រុង​ដែល​មាន​កម្រិត​ជីវភាព​រស់នៅ​ថ្លៃ​បំផុត​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ក្នុង​តម្លៃ​រហូតដល់​ទៅ​រាប់​សិប​លាន​ដុល្លារ។ គឺថា​វា​មិន​ស៊ីគ្នា​ទាល់តែសោះ​ទៅ​នឹង​ចំណូល​របស់​ពួកគេ។

ខ្ញុំ​បាន​គិតគូរ​អំពី​ឧទាហរណ៍​ដែល​លោក​បាន​លើកឡើង​ ដូច​ដែលថា​កូនប្រុស​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ លោក ជា សុផារ៉ា កាលពី​ឆ្នាំ២០១៦ ជាមួយ​នឹង​ប្រពន្ធ​របស់​លោក បាន​ជះ​លុយ​ទិញ​ភូមិគ្រឹះ​តម្លៃ ១១លាន​ដុល្លារ​អូស្ត្រាលី (ស្មើនឹង ៨,១លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក) នៅ​ក្រុងស៊ីដនី ជាដើម។ នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ។ មាន​ឧទាហរណ៍​ស្រដៀងគ្នា​នេះ​ច្រើនទៀត​ណាស់។ ដូច្នេះ ប្រាកដ​ណាស់​ថា វា​បាន​ចោទ​ឲ្យ​មាន​សំណួរ​ជាច្រើន​ ថាតើ​លុយកាក់​អស់​ទាំងនេះ មាន​ប្រភព​ចេញ​មក​ពីណា។

នៅ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​កាលពី​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ​មុន ខ្ញុំ​បាន​ជួប​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​អ្នក​ស្រលាញ់​ប្រជាធិបតេយ្យ ក្រុម​អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស។ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ជួប​ជជែក​គ្នា​ជាមួយ​ប្រជាកសិករ ដែល​ដីធ្លី​របស់​ពួកគាត់​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុមហ៊ុន​សាជីវកម្ម​ធំៗ​រឹបអូស ឬ​ប្លន់​យក។ សារ​ដែល​យើង​ទទួល​បាន​ដូចៗ​គ្នា​ជារួម​នោះ​ គឺ​សំដៅ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន វិញ​តែម្តង ដែលថា រដ្ឋាភិបាល​នេះ​មិន​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​ឲ្យ​បាន​​សមស្រប​ទៅលើ​ពួកគាត់​នោះទេ។ រដ្ឋាភិបាល​នេះ មិន​បាន​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​នោះទេ។ រដ្ឋាភិបាល​នេះ​ថែម​ទាំង​ចេញ​មុខ​ឈប់​ធ្វើពុត​ថា​ កម្ពុជា​មាន​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​បទដ្ឋាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ស្អី​ទៀតផង។

[ពលរដ្ឋ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ជាមួយ] មិន​ចង់​ឃើញ​ក្រុម​ប្រទេស​លោក​ខាងលិច ដូចជា​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ជាដើម ក្លាយ​អ្នក​ជួយ​ទំនុក​បម្រុង និង​ជា​ឋានសួគ៌​ប្រកបដោយ​សុវត្ថិភាព​របស់​ពួក​អ្នកមាន​លុយ​មាន​អំណាច​ខ្មែរ​ដែល​ពុករលួយ​ទាំងនោះ និង​កូនៗ ព្រមទាំង​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​នោះទេ។ ពួកគេ​មិនចង់​ឃើញ​អូស្ត្រាលី ចូលរួម​​ប្រព្រឹត្តិ​នូវ​អំពើ​អាក្រក់​ ឬ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ទាំងអស់​នេះ ហើយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ក្រុមមនុស្ស​ទាំងនេះ​អាច​រីករាយ​ជាមួយនឹង​ជីវិត​ដ៏​អស្ចារ្យ ឬក៏​អាច​​ទិញ​ដូរ​អចលនទ្រព្យ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​លុយកាក់​​ដែល​បានមកពី​ការ​លួចប្លន់​​ពី​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ទូទៅ​នោះទេ។

ខ្ញុំ​ជឿជាក់​ថា អូស្ត្រាលី​ចាំបាច់​ត្រូវតែ​ចាត់វិធានការ​ឲ្យ​បាន​ច្រើនជាង​នេះ ដើម្បី​ធានា​ថា រាល់​លុយ​ដុល្លារ​ដែល​ហូរ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ មិនមែន​បាន​មក​ពី​លទ្ធផល​​នៃ​ការប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ឬ​អំពើពុករលួយ​នោះទេ។ ក្នុង​ន័យ​នេះ ខ្ញុំ​គឺជា​អ្នកគាំទ្រ​ដ៏​សកម្ម​មួយ​រូប​នៃ​ទស្សនៈ​ចង់​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​នូវ​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ថ្មីមួយ ដែល​គណៈកម្មាធិការ​ចម្រុះ​នៃ​រដ្ឋសភា​អូស្ត្រាលី​បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ជា​ឯកច្ឆន្ទ ថា​គួរ​តែ​ត្រូវ​បាន​ផ្ដួចផ្ដើម​ឲ្យ​មាន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ ច្បាប់​ថ្មីនេះ នឹង​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី នូវ​អំណាច​ក្នុងការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​តាម​គោលដៅ​ មិន​ត្រឹមតែ​ទៅលើ​ប្រទេស​ដទៃ​នោះទេ តែថែមទាំង​ទៅលើ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា មាន​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ។

នៅ​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ដូចជា​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក មាន​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន​ដែល​ជា​នាយ​ឧត្ដមសេនីយ៍ និង​ពួកអ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ ​កំពុង​ក្លាយ​ជា​គោលដៅ​នៃ​ការដាក់​ទណ្ឌកម្ម។ [ប្រសិនបើ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​អនុវត្ត​ដូចគ្នា​ដែរ] នេះ​មានន័យ​ថា មន្ត្រី​ទាំងនោះ​​នឹង​មិនត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ទិដ្ឋាការ​ឲ្យ​មក​ជាន់​ទឹកដី​អូស្ត្រាលី​ឡើយ ហើយ​ពួកគេ​ក៏​នឹង​មិន​អាច​យក​លុយកាក់​ចេញ​ពី​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​វិញ ឬ​ក៏​នាំ​យក​លុយ​កាក់​​ចូល​មក​ទុក​ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​​បន្ថែម​ទៀត​ដែរ។ នេះគឺ​សុទ្ធសឹង​តែ​ជា​រឿងរ៉ាវ​ដែល​យើង​ចាំបាច់​ត្រូវ​ពិនិត្យ​មើល​ឲ្យបាន​ដិតដល់​មែនទែន ដោយសារតែ​វិសាលភាព​នៃ​អ្វី​ដែល​យើង​កំពុង​ស្វែងយល់​នេះ អាច​នឹង​បន្ត​កើត​មាន​តទៅទៀត។


(បទសម្ភាសន៍​កាលពី​ថ្ងៃទី១៥ កុម្ភៈ រវាង​តំណាងរាស្ត្រ​អូស្ត្រាលី លោក ជូលៀន ហ៊ីល ជាមួយ​លោក ហ្សាក់ ដេវី នៃ​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី ជុំវិញ​ការវិនិយោគ​តម្លៃ​រាប់សិប​លាន​ដុល្លារ​អូស្ត្រាលី របស់​ពួកអ្នក​មាន​លុយ​មាន​អំណាច​នៅ​កម្ពុជា ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី និង​សេចក្ដីរាយការណ៍​នានា​អំពី​ការបំភិត​បំភ័យ​ទៅលើ​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេសនេះ ពី​សំណាក់​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។)


លោក ហ្សាក់ ដេវី៖ កាលពីឆ្នាំទៅ លោកបាន​ដាក់​សំណួរ​ទៅ​សភា ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​ពិចារណា​លើ​សេចក្ដីរាយការណ៍​របស់​ អាស៊ីសេរី និង​ទូរទស្សន៍​ អាល់ ហ្សាហ្ស៊ារ៉ា (Al Jazeera) ដែល​បាន​ភ្ជាប់​បុគ្គល​ជាន់ខ្ពស់​មួយ​ចំនួន​នៃ​របប​ដឹកនាំ​កម្ពុជា​ទៅនឹង​គម្រោង​វិនិយោគ​បែប​បោកប្រាស់​នានា ដែល​ត្រូវ​បាន​ហាមប្រាម​មិនឲ្យ​​ប្រតិបត្តិការ​ពីសំណាក់​និយតករ​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​អូស្ត្រាលី។ សូម​លោក​ប្រាប់​ខ្ញុំ​បន្តិច​មើល​ ថាតើ​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី បាន​ឆ្លើយតប​យ៉ាង​ដូចម្តេចដែរ​ទៅនឹង​សំណួរ​ទាំងនោះ?

លោក ជូលៀន ហ៊ីល៖ តាម​ការពិត​ទៅ ខ្ញុំ​ទើបតែ​បាន​ទទួល​ចម្លើយ​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃមុន​នេះទេ ហើយ ចម្លើយនោះ ​គឺ​អន់​មែនទែន។ ពួកគេ​មិន​បាន​ឆ្លើយតប​ប្រកបដោយ​អត្ថន័យ​ណាមួយ​នោះទេ។ មែនទែនទៅ ពួកគេ​ដូចជា​សិស្សសាលា​អញ្ចឹង មិនមែន​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នោះទេ។ ពួកគេ​បាន​អាន​សំណួរ​ទាំងនោះ ហើយ​និយាយ​ថា «យើង​មិន​អាច​បង្គាប់​បញ្ជា​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​ស៊ើបការណ៍​កិច្ចការ​សម្ងាត់​​អំពី​ឧក្រិដ្ឋកម្ម ឬ​ស្ថាប័ន​ដែល​ពិនិត្យ​មើល​លុយ​ហូរ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស បាន​ទេ... ដោយសារតែ​ស្ថាប័ន​ទាំងនោះ​​ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ»។ បាទ! ពិត​ណាស់​ថា​វា​អញ្ចឹង​មែន។ ពួកគេ​មិន​អាច​បញ្ជា​ស្ថាប័ន​ទាំងនោះ​បាន​មែន ក៏ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​គួរតែ​អាច​លើកឡើង​ពី​កង្វល់​ទាំងនោះ​ឲ្យ​បាន​ខ្លាំងក្លា ហើយ​គួរតែ​បញ្ជូន​រឿងរ៉ាវ​ទាំងនេះ​ទៅ​កាន់​ស្ថាប័ន​ទាំងនោះ។ ដូច្នេះ វា​គឺជា​ការឆ្លើយតប​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ខកចិត្ត​ស្ទើរតែ​មិនគួរ​ឲ្យ​ជឿ។ អ្វីដែល​បង្ហាញ​ចេញ​មក​នោះ គឺថា ពួកគេ​មិន​បាន​យក​កង្វល់​ទាំងនេះ​ទៅ​ពិចារណា​ឲ្យ​បាន​ដិតដល់​នោះទេ។ នេះ​ហើយ​គឺ​ជា​រឿងរ៉ាវ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ខកចិត្ត​មែនទែន។

ច្បាប់​ស្តីពី​ការដាក់​ទណ្ឌកម្ម​គឺជា​ឧបករណ៍​មួយ។ ប៉ុន្តែ យើង​មាន​រួច​ស្រាប់​ទៅ​ហើយ​នូវ​ច្បាប់​ស្តីពី​ការប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​សម្អាត​ប្រាក់។ ភាគច្រើន​នៃ​កង្វល់​អស់​ទាំងនេះ​ត្រូវ​បាន​រាយការណ៍​ដោយ​មនុស្ស​ដទៃ​ទៅកាន់​អាជ្ញាធរ​អូស្ត្រាលី ដែល​ខ្ញុំ​គិត​ថា រដ្ឋមន្ត្រី​ទាំងឡាយ​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី ចាំបាច់​ត្រូវ​យក​កង្វល់​ទាំងអស់​នេះ ទៅ​ពិចារណា​ឲ្យបាន​ខ្លាំងក្លា​ជាងនេះ។ ខ្ញុំ​មិន​ដឹងថា មូលហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ព្យាយាម​គេចវេះ​ពី​សំណួរ​អស់​ទាំងនេះ​នោះទេ។ តើ​ពួកគេ​មាន​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​លាក់​បាំង​នោះ?


cambodian-protesters
ក្រុមអ្នកតវ៉ា​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ នៅ​ជិត​ស្ថានទូត​អូស្ត្រាលី​ ក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុង​រូបថត​កាលពី​ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៤។ (រូប៖ AP)

លោក ហ្សាក់ ដេវី៖ ក្រុង​ដែល​លោក​ធ្វើ​ជា​អ្នកតំណាង​នេះ គឺជា​កន្លែង​ដែល​មាន​សហគមន៍​ខ្មែរ​រស់​​នៅ​ច្រើន​ជាងគេ​​នៅក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ តើ​អ្វីខ្លះទៅ​ជា​ឥទ្ធិពល​ដែល​កំពុង​តែកើតមាន​នៅ​ក្នុង​មណ្ឌល​របស់​លោក ដែល​ជាលទ្ធផល​នៃ​ការហូរចូល​យ៉ាងច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​នៃ​ទឹកលុយ និង​សកម្មភាព​នយោបាយ​ដែល​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​កន្លះ​ទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​នេះ?

លោក ជូលៀន ហ៊ីល៖ ក្នុងរយៈពេល​ប្រមាណ ៥ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ យើង​បាន​ឃើញ​មាន​នូវ​របាយការណ៍​នានា​ដែល​ក្លាយ​ជា​រឿងរ៉ាវ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​កង្វល់​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ ជុំវិញ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ពីសំណាក់​របប​ដឹកនាំ​បែប​ជើងកាង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន និង​បក្សពួក​របស់​លោក ក្នុងការ​ព្យាយាម​បញ្ជ្រាប​ចូល​ក្នុង​ទឹកដី​អូស្ត្រាលី និង​ក្នុងការ​ព្យាយាម​បំបិទ​មាត់​ក្រុមអ្នក​និយាយ​រិះគន់​នៅក្នុង​សហគមន៍​នេះ។ ដូច្នេះ រឿងរ៉ាវ​យ៉ាង​ដូច្នេះ វាកើតឡើង​ជាទម្រង់​ផ្សេងៗ​គ្នា។ ខ្ញុំ​ហៅ​ទង្វើ​បែប​នេះ​ថា ជា​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​របស់​បរទេស ហើយ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​កាលពី​ពីរបី​ឆ្នាំ​មុន​នេះ​បាន​បង្កើត​ច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​ការជ្រៀតជ្រែក​ពី​បរទេស​នេះ។

ខ្ញុំ​ក៏​បាន​លើកឡើង​ពី​កង្វល់​នេះដែរ។ ជាថ្មីម្តងទៀត ខ្ញុំ​មិនគិត​ថា រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី បានគិតគូរ​ពីបញ្ហា​នេះ ឲ្យ​បាន​ក្លាំងក្លា​នោះទេ។ យើង​បាន​ឃើញ​សេចក្ដីរាយការណ៍​នានា​អំពី​ការបំភិតបំភ័យ អំពី​ការគំរាមកំហែង​ប្រឆាំង​នឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ពលរដ្ឋ​សញ្ជាតិ​អូស្ត្រាលី ដែល​បាន​ក្រោកឈរ​ឡើង​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា ឬ​ក៏​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ក្តីបារម្ភ​នានា​​អំពី​សុវត្ថិភាព​នៃ​ក្រុមគ្រួសារ និង​មិត្តភក្តិ​របស់​ពួកគេ​ដែល​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

យើង​បាន​ឃើញ​នូវ​ចេតនា​នៃ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ពី​សំណាក់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ នេះគឺជា​គណបក្ស​ដែល​បាន​ឈ្នះ​កៅអី​រហូត​ដល់​ទៅ ១២៥ អាសនៈ ក្នុង​ចំណោម​កៅអី​សរុប ១២៥ អាសនៈ នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា។ ខ្ញុំ​ចង់​និយាយ​ថា លទ្ធផល​នោះ​គឺ​ជា​រឿងកំប្លែង ដោយសារតែ​វា​មិនមែន​ជា​ការបោះឆ្នោត​ប្រកប​ដោយ​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះទេ។ យើង​បាន​ឃើញ​ថា ឥឡូវនេះ គណបក្ស​នយោបាយ​នោះ កំពុង​បង្កើត​នូវ​សាខា​របស់គេ​នៅ​គ្រប់​រដ្ឋ និង​ដែនដី​ទាំងអស់​នៃ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ទាំងមូល។ គោលបំណង​របស់​ពួកគេ​គឺ​មិនមែន​ថា ពួកគេ​មិន​បង្ក​ជា​ការគំរាមកំហែង​អី​នោះទេ។ គោលបំណង​របស់​ពួកគេ​គឺ​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅលើ​សកម្មជន​នានា​ និង​ក្រុមមនុស្ស​ដែល​ហ៊ាន​និយាយ​រិះគន់​នៅក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ឲ្យ​បិទមាត់​លែង​និយាយ​រិះគន់​អំពី​រឿងរ៉ាវ​នានា​ដែល​កំពុង​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​កម្ពុជា ចេញពី​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​តែម្តង។

យុទ្ធវិធី​ចុងក្រោយ​បង្អស់ ដែល​ខ្ញុំ​ពិតជា​ព្រួយបារម្ភ​ជា​ខ្លាំង​នោះ ហើយ​ដែល​ខ្ញុំ​នឹង​លើក​យកទៅ​និយាយ​ម្តងទៀត​នៅ​រដ្ឋសភា គឺថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចាប់ផ្ដើម​ប្រើ​តុលាការ​ឲ្យ​បើក​សវនាការ​ជំនុំជម្រះ​មនុស្ស​ទាំងហ្វូង​ គឺ​ជាង​មួយរយ​នាក់​ក្នុងពេល​ដំណាល​គ្នា។ មនុស្ស​ដែល​ត្រូវ​យក​មក​កាត់ក្តី​ទាំងនោះ ភាគច្រើន​មិន​បាន​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​នោះទេ។ ពួកគេ​ភាគច្រើន​មិន​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា​អស់រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ ឬ​ក៏​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​មកហើយ។ ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​ពួកគេ​បាន​ធ្វើ ក្រោម​អ្វីមួយ​ដែល​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ចាត់ទុក​ថា ជា​បទឧក្រិដ្ឋ​នោះ គឺ​ដោយសារតែ​ពួកគេ​គ្រាន់តែ​និយាយ​ជា​សាធារណៈ អាចថា​ការនិយាយ​នោះ​នៅ​អូស្ត្រាលី ឬក៏​នៅ​កាណាដា សហរដ្ឋអាមេរិក នៅ​អឺរ៉ុប ឬនៅ​ប្រទេស​ដទៃទៀត ជាដើម។ ពួកគេ​ហ៊ាន​និយាយ​អំពី​អ្វី​ដែល​កំពុងតែ​កើតមាន​ឡើង​នៅ​កម្ពុជា​ ថា​ជា​រឿង​មិន​ល្អ... ឬក៏ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​លួច​លុយ​ពី​ពលរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ច្បាម​យក​ដីធ្លី​របស់​ពលរដ្ឋ ឬ​ក៏ថា រដ្ឋាភិបាល​មិនបាន​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាដើម...។

ទំនង​ជា​នា​ពេល​ឥឡូវនេះ ក្នុង​ពិភពលោក​របស់​លោក ហ៊ុន សែន អ្នកណា​ម្នាក់​ដែល​ហ៊ាន​និយាយ​ពីការពិត​អស់​ទាំងនេះ គឺ​សុទ្ធសឹងតែ​​ជាប់​ឈ្មោះ​ថា​កំពុង​តែ​ប្រព្រឹត្តិ​បទល្មើស​ទាំងអស់ ដោយសារតែ​ពួកគេ​បង្កើត​បាន​ជា​សំឡេង​រិះគន់។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ ខ្ញុំ​គិតថា នេះ​គឺជា​យុទ្ធវិធី​ថ្មី​ដ៏​អាក្រក់​មួយ ហើយថា រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅលើ​បញ្ហា​នេះ។ ឯកអគ្គរាជទូត​របស់​យើង​បាន​លើក​យក​ពី​កង្វល់​ទាំងនេះ​ទៅ​និយាយ​ជាមួយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​​កម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែ យើង​ចង់ឃើញ​នូវ​វិធានការ​ខ្លាំង​ជាងនេះ។ រឿងនេះ គឺ​មិនអាច​ទទួល​យក​បាន​តែម្តង ដែលថា ពលរដ្ឋ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ទទួល​រង​នូវ​ការគំរាមកំហែង​ពីសំណាក់​ក្រុម​ជើងកាង​ទាំងនេះ ដោយ​សារ​តែ​ពួកគេ​គ្រាន់តែ​និយាយ​គាំទ្រ​ដល់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំង​គុណតម្លៃ​​របស់​មនុស្ស​ជារួម​នោះ។

[កំណត់សម្គាល់៖ ដំណើរការ​សវនាការ​កាត់ក្តី​ដោយ​តុលាការ​នៅ​ក្រុងភ្នំពេញ​ប្រឆាំង​នឹង​តំណាងរាស្ត្រ ​និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ​បាន​ចាប់ផ្តើម​កាលពី​ពាក់​កណ្តាល​ខែមករា។ សវនាការ​លើកដំបូង​ បាន​កាត់ក្តី​មនុស្ស​ដល់​ទៅជាង ១៣៦ នាក់​នៃ​ក្រុមអ្នកប្រឆាំង​ក្នុងពេល​ដំណាលគ្នា ​ដោយសារតែ​ពួកគេ​រង​ការចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​​ប្រធាន​ស្តីទី​គណបក្ស​នេះ គឺ​លោក សម រង្ស៊ី ដែល​បាន​ប៉ុនប៉ង​វិល​ត្រលប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​ កាលពី​ចុងឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅ។ ក្រុម​អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​អន្តរជាតិ បាន​ពណ៌នា​សវនាការ​នោះ ថា​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​នយោបាយ ហើយ​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ទម្លាក់​ចោល​នូវ​រាល់​បទចោទ​ទាំងនោះ។]


cambodian-community
សមាជិក​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​អូស្ត្រាលី នាំគ្នា​តវ៉ា​នៅ​ក្រុងស៊ីដនី មុនពេល​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ពិសេស​អាស៊ាន កាលពី​ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅ។ (រូប៖ AP)

លោក ហ្សាក់ ដេវី៖ ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​ខ្ញុំ​នៅពេល​បាន​និយាយ​ជាមួយ​លោក​នាពេលនេះ គឺថា សកម្មភាព​នានា​​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​នៅក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី និង​នៅ​កម្ពុជា កំពុងតែ​កាត់បន្ថយ​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នូវ​សិទ្ធិ​ជាមូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​អូស្ត្រាលី។ ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​ឆ្ងល់ថា ខ្ញុំដឹង​ហើយ​ថា​លោក​បាន​និយាយ​ថា លោក​មិន​ប្រាកដ​ថាតើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី ហាក់បី​ដូចជា​អល់អែក​ក្នុងការ​ចាត់វិធានការ​ឲ្យ​បាន​រឹងមាំ​ជាងនេះ ទៅលើ​បញ្ហា​ទាំងអស់​នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ តើ​លោក​មាន​ទស្សនៈ​យ៉ាងម៉េច​ដែរ ថាតើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​មាន​ភាព​អល់អែក​ក្នុង​ការ​ចាត់វិធានការ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​យ៉ាងដូច្នេះ?

លោក ជូលៀន ហ៊ីល៖ បាទ! លោក​និយាយ​ត្រឹមត្រូវ​ហើយ។ ខ្ញុំ​មានន័យ​ថា ទាំងនេះ​គឺជា​បញ្ហា​ដែល​សំដៅ​ដល់​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សេរីភាព​នៅ​អូស្ត្រាលី ព្រមទាំង​សេរីភាព​នៃ​ការបញ្ចេញ���មតិ ដែល​ពលរដ្ឋ​អូស្ត្រាលី​ណាក៏ដោយ មិនថា​មកពី​វប្បធម៌ ជាតិសាសន៍ ឬ​សាសនា​ណា​នោះទេ គឺថា នរណា​ក៏ដោយ​ឲ្យ​តែ​មាន​សញ្ជាតិ​អូស្ត្រាលី ហើយ​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ ពួកគេ​អាច​សម្ដែង​មតិ​ និង​គំនិត​របស់​ពួកគេ​បាន​ដោយ​សេរី។ ពួកគេ​អាច​និយាយ​នូវ​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​ចង់​និយាយ ឲ្យ​តែ​មាន​ហេតុផល។ ពួកគេ​មិន​អាច​ញុះញង់​ឲ្យ​មាន​អំពើ​ហិង្សា​បាន​ឡើយ។ ប៉ុន្តែ​ ពួកគេ​អាច​និយាយ​អំពី​គំនិត​ទាំងឡាយ​របស់​ពួកគេ​បាន។ ខ្ញុំ​អាច​នឹង​មិន​យល់​ស្រប​នូវ​អ្វីៗ​គ្រប់យ៉ាង​ដែល​មនុស្ស​ទាំងនោះ​និយាយ​ប្រាប់​ខ្ញុំ។ ក៏ប៉ុន្តែ អូស្ត្រាលី​គឺជា​ប្រទេស​សេរី​មួយ ដូចដែល​យើង​កំពុង​និយាយ​គ្នា​នា​ពេល​នេះ​អញ្ចឹង។ វា​គឺជា​រឿងរ៉ាវ​ល្អមួយ។ ខ្ញុំ​មិន​យល់​ពី​មូលហេតុ​អ្វី​បានជា​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​មិនបាន​និយាយ​ច្រើន ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​សិទ្ធិ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​នៅ​ទីនេះ ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​នេះ​តែម្តង។

ទោះជា​យ៉ាងណា វា​អាច​មាន​​ហេតុផល​មួយ​ ហើយ​វា​បាន​កើតមានឡើង​អស់​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មកហើយ។ គឺថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បច្ចុប្បន្ន​របស់​យើង​ លោក ស្កុត ម៉ូរីសុន (Scott Morrison) មិនមែន​ជា​មនុស្ស​ដែល​ខ្ញុំ​ចូលចិត្ត ឬគាំទ្រ​នោះទេ។ ប៉ុន្តែ លោកគឺ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក​គឺ​ជា​អតីត​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អន្តោប្រវេសន៍។ លោក​ត្រូវបាន​គេ​ឃើញ​ពេល​កំពុង​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ ផឹក​ស្រា​សំប៉ាញ (Champagne) ជាមួយ​លោក ហ៊ុន សែន និង​នាយ​ឧត្ដមសេនីយ៍ ព្រមទាំង​មនុស្ស​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ផ្សេងទៀត នៅពេល​ដែល​លោក​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជនភៀសខ្លួន​ដ៏គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​មួយ ដែល​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​បាន​ផ្តល់​ឲ្យ​កម្ពុជា​នូវ​ទឹកប្រាក់​រាប់​សិប​លាន​ដុល្លារ ជា​ថ្នូរ​ទៅនឹង​ការណ៍​ដែល​​កម្ពុជា​សុខចិត្ត​យល់ព្រម​ទទួលយក​ជនភៀសខ្លួន​ទាំងនោះ​ឲ្យ​មក​រស់​នៅលើ​ទឹកដី​របស់ខ្លួន។ ខ្ញុំគិតថា ទីបំផុត​ទៅ មាន​ជនភៀសខ្លួន​តែ​បី ឬ​បួន​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​បានទៅ​រស់​នៅ​នៅទីនោះ។ វា​គឺជា​ការរៀបចំ​ដ៏គួរ​ឲ្យ​អស់សំណើច​មួយ។ បញ្ហានោះ​បាន​ធ្វើឲ្យ​មាន​ការរឹតត្បិត​ផ្នែកនយោបាយ​អស់ជាច្រើនឆ្នាំ​សម្រាប់​លោក ស្កុត ម៉ូរីសុន ក្នុងការ​ដែល​លោក​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​ស្តី​អំពី​អ្វី​ដែល​ជា​ការរិះគន់​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះ ឥឡូវនេះ លែង​មាន​ទៀតហើយ។ គឺ​វាចប់​បាត់​ទៅហើយ។ ដូច្នេះ ការរឹតត្បិត​នោះ​ក៏លែង​មាន​ទៀត​ដែរ។

ខ្ញុំ​មិនយល់​ថាតើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​មាន​ភាពទន់ខ្សោយ ស្ងៀមស្ងាត់ និង​គួរ​ឲ្យ​អាម៉ាស់​យ៉ាងនេះទេ។ ប៉ុន្តែ ខ្លួនខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ និង​សមាជិក​ដទៃទៀត​នៃ​គណបក្ស​ពលករ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​របស់​យើង សង្ឃឹមថា សមាជិក​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ចេះ​គិតគូរ​ពី​ហេតុផល​សមរម្យ​ជាង​នេះ នឹង​រំពឹង​ថា រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី មិនថា​នយោបាយ​របស់​ពួកគេ​យ៉ាងណា​នោះទេ... ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​ការពារ​នូវ​សិទ្ធិ​របស់​ពលរដ្ឋ​អូស្ត្រាលី​ក្នុងការ​បញ្ចេញ​គំនិត​ទស្សនៈ​របស់​ពួកគេ​ដើម្បី​គុណតម្លៃ​​នៅទីនេះ គឺ​ក្នុង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​នេះឯង។

មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​រង​នូវ​ការចោទប្រកាន់​ពី​តុលាការ​កម្ពុជា​គឺ​លោក ហុង លីម ដែល​លោកគឺ​ជា​មិត្តភក្តិ​របស់​ខ្ញុំម្នាក់។ លោកគឺ​ជា​អតីត​តំណាងរាស្ត្រ​ប្រចាំ​រដ្ឋមួយ​នៅ​អូស្ត្រាលី។ លោក​មាន​កំណើត​កើតជា​នៅ​​កម្ពុជា។ ខ្ញុំគិតថា លោក​គឺជា​ពលរដ្ឋ​ដើមកំណើត​ខ្មែរ​ដំបូង​គេ​បង្អស់​ដែល​បាន​ជាប់ឆ្នោត​ជា​តំណាងរាស្ត្រ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ប្រកាន់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៃ​ក្រុមប្រទេស​លោកខាងលិច។ អស់​រយៈពេល ២០ឆ្នាំ លោក​បាន​បម្រើ​ការងារ​ប្រកប​ដោយ​កិត្តិយស តែ​លោក​ត្រូវបាន​របប​លោក ហ៊ុន សែន​ ចោទប្រកាន់​ដោយសារតែ​លោក​គ្រាន់តែ​និយាយ​ការពារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស។ ដូច្នេះ ផ្អែក​លើ​កត្តា​អស់​ទាំងនេះ ខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ខ្លួនឯង​ ព្រមទាំង​តំណាងរាស្ត្រ​ដទៃ​ទៀត​នៃ​រដ្ឋសភា​អូស្ត្រាលី​ ក៏​អាច​ទទួល​រង​នូវ​បទ​ចោទ​ព្រហ្មទណ្ឌ​ពី​សំណាក់​​លោក ហ៊ុន សែន ដូចគ្នា​​នឹង​លោក ហុង លីម យ៉ាងដូច្នេះ​ដែរ។ អញ្ចឹង ការចោទប្រកាន់​បែបនេះ​ពី​សំណាក់​លោក ហ៊ុន សែន ក៏​អាច​កើតឡើង​នៅ​ចក្រភពអង់គ្លេស នៅ​ទីកន្លែង​ដទៃទៀត​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ហើយ​វា​ពិតជា​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន​នោះ​ឡើយ៕

ពាក្យពេចន៍​នៃ​បទសម្ភាសន៍​នេះ​ត្រូវ​បាន​កែសម្រួល​​​ដើម្បី​ឲ្យ​​ងាយ​យល់។


australia-parliament
ភ្ញៀវទេសចរណ៍​កំពុង​ដើរលេង​ជុំវិញ​បរិវេណ​ខាងក្រៅ​​នៃ​វិមាន​រដ្ឋសភា​អូស្ត្រាលី​នៅ​រដ្ឋធានី​កង់បេរ៉ា (Canberra) ប្រទេសអូស្ត្រាលី កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧។ (រូប៖ រ៉យទ័រ)




គេហទំព័ររចនាដោយ៖ ម៉ិញហា ឡេ (Minh-Ha Le)
-------------
កែសម្រួលអត្ថបទ (ភាសាអង់គ្លេស)៖ អេជ៍. ឡេអូ គីម (H. Leo Kim), ម៉ាត់ ផេនីងថុន (Mat Pennington)
-------------
រូបភាព៖ អាស៊ីសេរី
-------------
ផលិតដោយ៖ វិទ្យុអាស៊ីសេរី

© រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាងដោយវិទ្យុអាស៊ីសេរី ឆ្នាំ២០២១