អ្នកវិភាគ​ថា ទុន​វិនិយោគ​ភាគច្រើន​ពី​ចិន មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​ទេ

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2024.05.09
អ្នកវិភាគ​ថា ទុន​វិនិយោគ​ភាគច្រើន​ពី​ចិន មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​ទេ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​អនុប្រធាន​ទី​១ ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា លោក ស៊ុន ចាន់ថុល។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ស៊ុន ចាន់ថុល

ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា​ដែល​ហៅ​កាត់​ថា​ស៊ី ឌី ស៊ី (CDC) បាន​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃទី​៧ ខែ​ឧសភា​ថា ក្នុង​ខែមេសា​ឆ្នាំ​២០២៤​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​គម្រោង​ចំនួន​២២ ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​វិនិយោគទុន​សរុប​ចំនួន​៣០៩​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។ រដ្ឋាភិបាល​រំពឹង​ថា ទឹកប្រាក់​វិនិយោគ​មកពី​ចិន ៩៨​ភាគរយ​នេះ​នឹង​ផ្ដល់​ការងារ​ថ្មី ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រមាណ​២​ម៉ឺន ៣​ពាន់​នាក់​ព្រមទាំង​ជួយ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង​មួយ​កម្រិត​ថែមទៀត​។ ប៉ុន្តែ​អ្នកវិភាគ​យល់​ឃើញ​ផ្សេង​ទៅវិញ​ថា ទឹកប្រាក់​វិនិយោគ​ប្រមាណ ៣០៩​លាន​ដុល្លារ​នេះ​គឺជា​ចំនួន​តិច​បំផុត​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​របស់​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​ទេ។

អ្នក​តាមដាន​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម​មើល​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​តែ​សន្សំ​កាក់ល្អិត​ដើម្បី​ជួយ​លើក​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ក្នុងពេលដែល​កម្ពុជា​មិន​សូវ​មាន​អ្នកវិនិយោគទុន​ធំៗ​មកពី​ប្រទេស​លោក​សេរី​គឺ​មាន​តែ​រំហូរ​នៃ​ការ​វិនិយោគ​ពី​ចិន​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​នោះ។

អ្នកវិភាគ​បញ្ហា​សង្គម​លោក បណ្ឌិត មាស នី បាន​ថ្លែង​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែ​ឧសភា​ថា ដោយសារតែ​កម្ពុជា​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​រិះគន់​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ស្និទ្ធ​និង​ចិន​គឺ​ច្រក​សេដ្ឋកិច្ច​សម្រាប់​កម្ពុជា​កំពុងតែ​ចង្អៀត​ពិបាក​រស់ មិន​ដូច​ប្រទេស​ដទៃ​ដែល​បើកចំហ​ឡើយ។

លោក​បណ្ឌិត មាស នី មាន​ប្រសាសន៍​ទៀត​ថា បើ​និយាយ​ពី​សន្ទុះ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​មួយ​មិន​អាច​ទីពឹង​ទៅលើ​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​៣០៩​លាន​ដុល្លារ​មក​វិនិយោគ​បាន​ឡើយ។ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា កម្ពុជា​ត្រូវតែ​សន្សំ​កាក់ល្អិត​ស្រប​ពេល​ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុងតែ​ជួប​ការ​លំបាក​ជាច្រើន​នេះ។

បណ្ឌិត មាស នី៖ «ដោយសារតែ​កម្ពុជា​យើង​កំពុងតែ​មានការ​រិះគន់​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ផង​ដូច្នេះ​ច្រក​សេដ្ឋកិច្ច​ដើម្បី​រស់​គឺ​ចង្អៀត​មិន​ទូលាយ​ដូច​ប្រទេស​គេ​ដែល​គេ​បើកចំហ​ទេ​នេះ​គឺជា​ការ​មើលឃើញ​របស់​ខ្ញុំ។ សំខាន់​បំផុត​គឺ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បន្ត​បង្កើន​ទំនុកចិត្ត​ដើម្បី​ទាក់ទាញ​អ្នកវិនិយោគទុន​ច្រើន​មកពី​បស្ចិម​ប្រទេស​ហើយ​និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ ជា​បទពិសោធន៍​វិនិយោគទុន​ដែល​យើង​មើលឃើញ​នៅ​កម្ពុជា​បើសិនជា​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​មាន​តិចតួច​វា​ច្រើនតែ​មក​រក​ស៊ី​តាមរបៀប​កាប់​ដាវ»

ការ​ថ្លែង​របស់​អ្នកវិភាគ​បញ្ហា​សង្គម​ដូចនេះ គឺ​បន្ទាប់ពី​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា​បាន​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ថា នៅក្នុង​ខែមេសា​ឆ្នាំ​២០២៤​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​គម្រោង​ចំនួន​២២​ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​វិនិយោគទុន​សរុប​ចំនួន ៣០៩​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ហើយ​អ្នក​វិនិយោគិន ៩៨​ភាគ​គឺ​មក​ពី​ប្រទេស​ចិន។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​សុំ​ការអធិប្បាយ​ចំពោះ​គម្រោង​វិនិយោគ​ទាំង​នេះ ពី​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​អនុប្រធាន​ទីមួយ​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា​លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បាន​នៅឡើយ​នៅ​ថ្ងៃទី​៨​ខែ​ឧសភា។

ក៏ប៉ុន្តែ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​អះអាង​ក្នុង​ពិធី​ប្រកាស​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវការ​ប្រព័ន្ធ​បញ្ជរ​ជាតិ​តែមួយ កាលពី​ថ្ងៃទី​៧ ខែ​ឧសភា ថា សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​នឹង​បន្ត​កំណើន​ខ្ពស់ ក្នុង​រយៈពេល​មធ្យម​ទៅ​រយៈពេល​វែង​ខាងមុខ តាមរយៈ​ការ​វិនិយោគ​បរទេស និង​ការ​នាំ​ចេញ​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ «ត្រីមាស​ទី​១​ឆ្នាំ​២០២៤​និន្នាការ​នាំចេញ​នៅ​បន្ត​មាន​ចលនា​វិជ្ជមាន​ក្នុង​កំណើន​ប្រមាណ​១៧,៧​ភាគរយ។ ក្នុង​ន័យ​នេះ​រាជរដ្ឋាភិបាល​តែង​កំណត់​ការ​កែ​លំអ​បរិយាកាស​ធុរកិច្ច​និង​ការ​វិនិយោគ​និង​កិច្ច​សម្រួល​ក្រុម​ពាណិជ្ជកម្ម​គឺជា​អាទិភាព​ដ៏​ចម្បង​មួយ​ដោយ​បាន​ដាក់ចេញ​នូវ​យុទ្ធសាស្ត្រ​កម្មវិធី និង​វិធានការ​កែទម្រង់​ព្រមទាំង​បទដ្ឋាន​គតិយុត្តិ​សម្រាប់​ការ​កែ​លំអ​ការ​អនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់»

បើទោះបីជា​យ៉ាងណា​អ្នក​សិក្សា​កិច្ចការ​សង្គម​និង​នយោបាយ​លោក ប៉ោ មករា មើលឃើញ​ថា ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​នៅតែ​ប្រឈម​ខ្លាំង ខណៈ​ចំនួន​ទឹកប្រាក់​វិនិយោគទុន​ទាំងនោះ​មាន​ចំនួន​តិចតួច។

លោក ប៉ោ មករា បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ទឹកប្រាក់​វិនិយោគ​ចំនួន​៣០៩​លាន​ដុល្លារ​នោះ​គឺ​មិន​មាន​សញ្ញា​ណាមួយ​អាច​ជួយ​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើយ។ ចំណែកឯ​ការ​វិនិយោគ​រយៈពេល​វែង​ទៀតសោត​នោះ​វិញ លោក​ថា ក៏​មិនទាន់​អាច​ឆ្លើយតប​ទៅ​និង​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​កំពុងតែ​ជំពាក់​បំណុល​ធនាគារ​និង​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ រហូតដល់​ទៅ​ជិត​៥​លាន​នាក់​នោះ​ដែរ។

លោកប៉ោ មករា៖ «បើ​តាម​របាយការណ៍រ​បស់​ CBC ដែល​បាន​ចេញ​កាលពីពេល​ថ្មីៗ​ឱ្យ​ដឹង​ថា រាល់ថ្ងៃ​គឺ​កម្ពុជា​ប្រឈម​ទី​១​និង​បំណុល​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទី​២​គឺ​របស់​ជាតិ​ទាំងមូល​ដែល​យើង​ឃើញ​បំណុល​ទាំងអស់​នោះ​គឺ​ជំពាក់​ចិន​ច្រើន​ជាងគេ​ជំពាក់​ធនាគារ​ADB ធនាគារពិភពលោក (World Bank) ហើយ​ជំពាក់​ជប៉ុន​កូរ៉េ និង​បារាំង​ជាដើម​។​ទាំងអស់​នេះ​គឺ​សុទ្ធតែ​បំណុល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បំណុល​របស់​ជាតិ»

យោង​តាម​ព្រឹត្តិបត្រ​បំណុល​របស់​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដែល​ចេញផ្សាយ​កាលពី​ខែ​មីនា គិត​ត្រឹម​ដំណាច់ឆ្នាំ​២០២៣ កម្ពុជា​បាន​ជំពាក់​បំណុល​បរទេស​ជាង ១១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ទាក់ទង​រឿង​នេះ អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្នត់គំនិត និង​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លោក សេក សុជាតិ មើល​ឃើញ​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ​កម្ពុជា​កំពុង​មាន​បញ្ហា​ទៅលើ​ស្ថិរភាព​នយោបាយ ស្ថិរភាព​សង្គម និង​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​មិនទាន់​ល្អ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​វិនិយោគ​បរទេស​មួយ​ចំនួន ដែល​មិន​ពុករលួយ និង​មិន​ចូល​ចិត្តការ​សូកប៉ាន់​ពិបាក​នឹង​មក​បោះទុន​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា។

លោក សេក សុជាតិ៖ «បញ្ហា​នយោបាយ​កំពុង​ជះឥទ្ធិពល​ខ្លាំងក្លា​មែនទែន​មក​លើ​កម្ពុជា​ដោយសារតែ​កម្ពុជា​មិន​មាន​មូលដ្ឋាន​រឹងមាំ​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ហើយ​មិនអាច​ផ្ដល់​ទំនុកចិត្ត​ឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​។​ដូច្នេះ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា​ក៏​អាច​នឹង​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​ជា​បន្ត​ទៀត​ដែរ​។ ឯ​ការ​ប្រមូល​ទុន​វិនិយោគ​តូចៗ​មក​ប្រមូល​ផ្តុំគ្នា​ក្នុង​រយៈពេល​១​ឆ្នាំ គឺ​មិន​ស្មើ​និង​ក្រុមហ៊ុន​យក្ស​ធំ​មួយ​ដាក់​ទុន​ផង​។ នេះ​គឺជា​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយ​ដែល​យើង​មើលឃើញ»

អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​លើកឡើង​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គួរតែ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នយោបាយ​ហើយ​បើក​លំហ​ប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាព និង​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ឡើងវិញ ដើម្បី​បរិយាកាស​ល្អ​សម្រាប់​ការ​វិនិយោគ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ៕

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។