តុលាការចោទប្រកាន់លោក កើត សារ៉ាយ ថា ញុះញង់ពលរដ្ឋឱ្យចេញតវ៉ារឿងដីធ្លីនៅខេត្តព្រះវិហារ

ដោយ ខាន់ លក្ខិណា
2024.04.07
តុលាការចោទប្រកាន់លោក កើត សារ៉ាយ ថា ញុះញង់ពលរដ្ឋឱ្យចេញតវ៉ារឿងដីធ្លីនៅខេត្តព្រះវិហារ ប្រធានសមាគមសម្ពន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរលោក កើត សារ៉ាយ ដឹកនាំយុវជនទៅជួបក្រុមពលរដ្ឋមានទំនាស់ដីធ្លីដែលពួនក្នុងព្រៃ គេចពីការតាមចាប់របស់អាជ្ញាធរខេត្តព្រះវិហារ នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤។
រូប៖ គណនី​ហ្វេសប៊ុកសមាគមសម្ពន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ (KSILA)

ម្ដាយ​របស់​លោក កើត សារ៉ាយ កត់​ស្លុត​នៅ​ពេល​តុលាការ​បញ្ចូន​ខ្លួន​លោក កើត សារ៉ាយ ទៅ​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ នៅ​ថ្ងៃនេះ។ សង្គម​ស៊ីវិល​សោកស្ដាយ​ចំពោះ​ការ​ឃុំខ្លួន​លោក កើត សារ៉ាយ និង​បារម្ភ​អំពី​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ  និង​ការងារ​របស់​សង្គម​ស៊ីវិល។

បងស្រី​របស់​លោក កើត សារ៉ាយ គឺ​លោកស្រី កើត យី ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី នៅ​ថ្ងៃទី០៧ ខែមេសា ថា លោកស្រី​បាន​ស្នើ​សុំ​ជួប​ប្អូនប្រុស​ដែរ ប៉ុន្តែ​តុលាការ មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​គ្រួសារ​ជួប​នោះ​ទេ។ លោកស្រី​ថា ការ​ចាប់​លោក កើត សារ៉ាយ និង​ បញ្ជូន​លោក​ទៅ​ដាក់​ពន្ធនាកគារ​នៅ​ថ្ងៃនេះ ធ្វើ​ឱ្យ​ម្ដាយ​របស់​គាត់​តក់​ស្លុត​យ៉ាង​ខ្លាំង។

លោកស្រី កើត យី៖ «ចាសៗ ខ្ញុំ​សំណូមពរ​ឱ្យ​តុលាការ រដ្ឋាភិបាល​ដោះលែង​ប្អូន​ខ្ញុំ ព្រោះ​គាត់​មិន​មាន​ទោស​កំហុស​អី​ទេ។ គេ​មិន​ឱ្យ​ប្អូន​សាច់ ញាតិ​ចូល​ជួប ម្ដាយ​គាត់​បារម្ភ​ខ្លាំង គាត់​តក់​ស្លុត​ខ្លាំង»

អង្គការ​លីកាដូ​បាន​ចេញ​អត្ថបទ​ខ្លី​មួយ​ថា នៅ​ថ្ងៃ​នេះ លោក កើត សារ៉ាយ ប្រធាន​សមាគម​សម្ពន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ (KSILA) ត្រូវ​បាន​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​សម្រេច​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្ដោះ​អាសន្ន​រង់ចាំ​សវនាការ និង​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ខ្លួន  ទៅ​ឃុំឃាំង​នៅ​មណ្ឌល​អប់រំ​កែ​ប្រែ​ទី១ ព្រៃស (ម១) ក្រោម​បទ​ចោទ «មិន​រាង​ចាល​ក្នុង​បទ​មជ្ឈិម បន្ទាប់​ពី​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​បទ​មជ្ឈិម» និង​បទ «ញុះញង់​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម» យោង​តាម​មាត្រា ៨៨ ៤៩៤ និង ៤៩៥ នៃ​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ។

លីកាដូ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី​ជម្លោះ​ដីធ្លី​មួយ ដែល​កំពុង​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ខេត្តព្រះវិហារ។

យោង​តាម​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​អយ្យការ​អម​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែមេសា តុលាការ​ចោទ​ថា លោក កើត សារ៉ាយ និង​គូកន បាន​រៀបចំ​ផែនការ​អូសទាញ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​កាប់​ទន្ទ្រាន​កាន់​កាប់​ដី​ខុស​ច្បាប់ និង​ចេញ​តតាំង​ប្រឆាំង​ដោយ​ហិង្សា​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច។

តុលាការ​ក៏​ចោទ​ដែរ​ថា លោក កើត សារ៉ាយ និង​គូកន បំផុស​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ភ័យ​ខ្លាច​រត់​ភៀស​ខ្លួន​ចូល​ព្រៃ និង​រៀបចំ​រូបភាព ជា​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​មក​លើ​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច និង​ទុក្ខ​លំបាក​វេទនា។

អយ្យការ​អម​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ចាត់​ទុក​ការ​បញ្ជូន​រូបភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​ដីធ្លី ឱ្យ​បណ្ដាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ថា ជា​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​សាធារណជន​ក្នុង និង​ក្រៅ​ប្រទេស ភ័ន្តច្រឡំ ចំពោះ​ការ​ដឹក​នាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​ជា​ការ​ចូលរួម​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល។

ថ្មីៗ នេះ លោក កើត សារ៉ាយ បាន​ចុះ​ជួប​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខេត្តព្រះវិហារ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន ក្រោយ​ពី​កម្លាំង​ចម្រុះ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចុះ​បង្ក្រាប និង​ដុត​កម្ទេច​ផ្ទះសម្បែង​ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រម​ទាំង​ចាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដាក់​ពន្ធនាគារ កាល​ពី​ដើម​ខែមីនា។ ពលរដ្ឋ​រត់​ចូល​ព្រៃ ព្រោះ​ខ្លាច​កម្លាំង​អាជ្ញាធរ​មាន​ទាំង​ក្មេង​តូចៗ ដែល​ឪពុក​ម្ដាយ​របស់​ពួក​គេ ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ។ ក្មេង​តូចៗ ទាំង​នោះ កំពុង​រស់​នៅ​ខ្វះ​អាហារ​បរិភោគ ប្រឈម​ជំងឺ​ឆ្លង និង​គ្មាន​ជម្រក​ត្រឹមត្រូវ។

លោក កើត សារ៉ាយ បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​លើ​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ អំពី​ស្ថានភាព​វេទនា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​រត់​ចូល​ព្រៃ​នៅ​ខេត្តព្រះវិហារ​នោះ។ ប៉ុន្តែ​តុលាការ​ចាត់​ទុក​សកម្មភាព​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ​នេះ​របស់​លោក កើត សារ៉ាយ ថា បំភ្លៃ​ព័ត៌មាន ក្នុង​ចេតនា​បញ្ឆេះ​កំហឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ ឱ្យ​មាន​ការ​ថ្នាំងថ្នាក់​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល។

អំឡុង​ពេល​សាកសួរ លោក កើត សារ៉ាយ តុលាការ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​កម្លាំង​សន្តិសុខ​ប្រមាណ ៥០នាក់ និង​ដាក់​របាំង​បិទ​ផ្លូវ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ ២០០ម៉ែត្រ នៅ​សង​ខាង​ច្រក​ចូល​អាគារ​តុលាការ ដើម្បី​រារាំង​ក្រុម​យុវជន ព្រះសង្ឃ រួម​ទាំង​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​តាម​ឃ្លាំមើល​សំណុំ​រឿង​នេះ មិន​ឱ្យ​មាន​វត្តមាន​ចូល​ទៅ​ខាង​មុខ សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន។

អ្នក​សិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត យល់​ឃើញ​ថា ជា​ការ​ចំណេញ​ជាង ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នីមួយៗ ដោយ​តម្លាភាព ហើយ​លើក​ទឹក​ចិត្ត ដល់​អ្នក​ដែល​ស្វែង​រក​ការ​ពិត​យុត្តិធម៌។

ដើម្បី​អាច​ចោទ​ប្រកាន់​លោក កើត សារ៉ាយ ឱ្យ​ត្រូវ​ខ្លឹមសារ​ច្បាប់ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត ពន្យល់​ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ថា គួរ​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត​រក​ភស្តុតាង​ឱ្យ​រឹងមាំ និង​សួរ​ដេញដោល​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់ លើ​ភាគី​ចំនួន ៣ រួម​មាន​អាជ្ញាធរ​ខេត្តព្រះវិហារ ភាគី​លោក កើត សារ៉ាយ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​រត់​គេច​ខ្លួន​ចូល​ព្រៃ។

លោក វ៉ន ចាន់ឡូត៖ «អា​ហ្នឹង​បើ​សិន​ជា​ភស្តុតាង ភាគី​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​មាន​ហើយ វា​មិន​ដូច​ការ​ពិត អា​ហ្នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពាក់ព័ន្ធ​ហ្នឹង​បទ​ញុះញង់​វា​សម​គួរ​ធ្វើការ​ចោទ​ប្រកាន់។ ក៏​ប៉ុន្តែ​បើ​សិន​ជា រឿង​ហ្នឹង ជា​រឿង​ការ​ពិត អាជ្ញាធរ​មិន​អាច​ប្រើប្រាស់​នៅ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទ​ញុះញង់​បាន​ទេ ព្រោះ​វា​ជា​ទិដ្ឋភាព​ជាក់ស្ដែង។ ជា​គោល​ការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ​អី​ហ្នឹង នៅ​ពេល​បញ្ហា​សង្គម​ត្រូវ​បាន​លើក បើក​កកាយ​បើក​បង្ហាញ ការ​ពិត​ជា​សាធារណៈ។ ដូច្នេះ បញ្ហា​នេះ អ្នក​នយោបាយ​មិន​ត្រូវ​យក​មក ធ្វើ​ជា​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទៅ​នឹង​បទល្មើស​បាន​ទេ»

នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត បារម្ភ​ថា ការ​ចាប់ និង​ឃុំខ្លួន​លោក កើត សារ៉ាយ អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រិះគន់​អំពី​ការ​រឹតត្បិត ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ និង​ការងារ​របស់​សង្គម​ស៊ីវិល។

លោក អំ សំអាត៖ «យើង​មើល​ទៅ អា​ហ្នឹង​ក៏​ជា​សារ​មិន​ល្អ​ដែរ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អាច នឹង​គេ​យល់​ថា ជា​ករណី​មួយ ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ភិតភ័យ​ទៅ​យុវជន សកម្មជន​បរិស្ថាន សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស សកម្មជន​សង្គម ដែល​ធ្វើការ ជា​ក្រុម​យុវជន​ក្ដី ជា​សកម្មជន​បរិស្ថាន សិទ្ធិ​មនុស្ស​ឬ​សកម្មជន​សង្គម​ដែល​ធ្វើការ កន្លង​មក ឬ​ទៅ​មុខ​ទៀត»

លោក កើត សារ៉ាយ គឺ​ជា​អតីត​សង្ឃ ដែល​ធ្លាប់​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈ​ពេល ១ឆ្នាំ ២ខែ ពី​បទ «ញុះញង់» ម្ដង​រួច​មក​ហើយ ដោយសារ​លោក​គ្រោង​តវ៉ា​អហិង្សា​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ចាប់​ខ្លួន លោក រ៉ុង ឈុន កាល​ពី​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ លោក​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ដោះលែង​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​វិញ កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ២០២១។

ក្រោយ​ពេល​ចេញ​ពី​ពន្ធនាគារ លោក កើត សារ៉ាយ មិន​បោះបង់​ចោល​ការងារ​សង្គម​ឡើយ ហើយ​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ពាក់​ស្បែក​ជើង ដរាប​ណា​សង្គម​នៅ​តែ​សម្បូរ​រឿង​អយុត្តិធម៌៕

សម្រាប់លោកអ្នក​នាង ដែល​ចង់អានអត្ថបទ​ទាក់ទង​នឹង​រឿង​នេះ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស សូម​ចុច​តំណ​ភ្ឃាប់​នេះ៖ Student leader who had spoken up in land dispute detained

In two separate incidents, Cambodian police on Friday arrested the leader of a student organization and a senior opposition party activist in the latest examples of clampdowns on critics of the government or official policies.

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។