លីកាដូ៖ ជម្លោះ​ដីធ្លី​និង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​កើត​មាន​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ

ដោយ ដែន អយុធ្យា
2014.12.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ជម្លោះ​ដីធ្លី កោះ​រ៉ុង ៦២០ គ្រឿងចក្រ​ក្រុមហ៊ុន​ថត​កុន និង​រីសត បេស្ត​ខេម (Base Camp) កំពុង​ឈូស​ឆាយ​ដី​ដើម្បី​សង់​សំណង់​ផ្សេងៗ ឬ​ស្ទូឌីយូ​ថត​កុន នៅ​ភូមិ​សុខសាន្ត សង្កាត់​កោះ​រ៉ុង ខេត្ត​ព្រះសីហនុ កាល​ពី​រសៀល​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​១៧ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៤។
RFA/Den Ayuthyea

អង្គការ​លីកាដូ (Licadho) ខេត្ត​ព្រះសីហនុ បង្ហាញ​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​២០១៤ របស់​ខ្លួន​ដែល​រក​ឃើញ​ថា បញ្ហា​រំលោភ​ដីធ្លី អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ និង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ទៅ​លើ​ស្ត្រី ឬ​កុមារ នៅ​បន្ត​កើត​មាន​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ និង​ទាមទារ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ បង្កើន​សកម្មភាព​ទប់ស្កាត់ ឬ​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។

មន្ត្រី​សម្រប​សម្រួល​អង្គការ​លីកាដូ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ លោក ឃុន សាវឿន បាន​បង្ហាញ​ថា បទល្មើស ឬ​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ដែល​អង្គការ​លីកាដូ បាន​ទទួល​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ សរុប​មាន​ចំនួន​ជិត ៤០​ករណី (៣៩)។ ក្នុង​នោះ ករណី ឬ​បទល្មើស​កើត​ឡើង​ញឹកញាប់​ជាង​គេ មាន​ដូចជា ករណី​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ ករណី​រំលោភ​ដីធ្លី និង​ករណី​ប្រើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ។

ករណី​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ឆ្នាំ​២០១៤ បាន​កើត​មាន​ចំនួន ១៣​ករណី ក្នុង​នោះ​កើត​ឡើង​ទៅ​លើ​ស្ត្រី​ពេញ​វ័យ​ចំនួន ៦​ករណី និង​កុមារ​មិន​ទាន់​គ្រប់​អាយុ​ចំនួន ៧​ករណី។ ករណី​ទំនាស់​ដីធ្លី​កើត​មាន ៨​ករណី និង​បាន​ប៉ះពាល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន ៨២៨​គ្រួសារ និង​ករណី​ប្រើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​កើត​មាន ១៦​ករណី និង​ស្លាប់​មនុស្ស​ក្មេង​ចាស់​ទាំង​ពីរ​ភេទ ៥​ករណី។

ទោះ​បី​អង្គការ​លីកាដូ មិន​បង្ហាញ​តួលេខ​នៃ​ចំនួន​បទល្មើស​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ កើត​មាន​ចំនួន​ប៉ុន្មាន​ករណី​ឲ្យ​ពិត​ប្រាកដ​ក្តី ក៏ប៉ុន្តែ លោក ឃុន សាវឿន មន្ត្រី​អង្កេត​អង្គការ​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ចំនួន​បទល្មើស​ដែល​អង្គការ​លីកាដូ ទទួល​បាន​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាក់ទង​ទំនាស់​ដីធ្លី រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ទៅ​លើ​ស្ត្រី ឬ​កុមារ និង​បទល្មើស​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ គឺ​ជា​ចំនួន​តួលេខ​ខ្ពស់​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ និង​ទាមទារ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ បង្កើន​សកម្មភាព​ទប់ស្កាត់ និង​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ថែម​ទៀត​នា​ពេល​ខាង​មុខ។

ត្រង់​ចំណុច​នេះ លោក ឃុន សាវឿន បន្ថែម​ថា ករណី​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ទៅ​លើ​កុមារ ភាគ​ច្រើន​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​ធ្វេសប្រហែស​របស់​ឪពុក​ម្តាយ ភាព​អនាធិបតេយ្យ​នៃ​វីដេអូ​សិច និង​បញ្ហា​សេព​គ្រឿង​ស្រវឹង ជាដើម។

ផ្ដើម​ពី​បញ្ហា​នេះ មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អង្គការ​លីកាដូ បាន​ស្នើ​ដល់​សមត្ថកិច្ច​គ្រប់​ជំនាញ ត្រូវ​បង្កើន​ការ​ចុះ​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​ឲ្យ​បាន​ឆាប់ នៅ​ពេល​ទទួល​បាន​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ពី​ពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​លើ​ករណី​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ ឬ​ហិង្សា​ផ្សេងៗ៖ «ករណី​ហិង្សា​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ គឺ​កើត​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ទាំង​ស្រី និង​កុមារ។ សូម​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ពេល​ទទួល​បាន​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ ទៅ​លើ​ករណី​អំពើ​ហិង្សា​ណា​មួយ។ ជាង​នេះ សមត្ថកិច្ច​ត្រូវ​ចុះ​អន្តរាគមន៍​ជូន​ជន​រងគ្រោះ​ឲ្យ​បាន​ទាន់​ពេលវេលា ដើម្បី​ជៀសវាង​ពលរដ្ឋ​ជួប​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អាយុ​ជីវិត»

ចំណែក​បញ្ហា​រំលោភ​ដីធ្លី មន្ត្រី​អង្គការ​លីកាដូ លោក ឃុន សាវឿន ឲ្យ​ដឹង​ថា នៅ​តែ​ជា​សញ្ញា​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ ទោះ​បី លោក ឈិត សុខុន អភិបាល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ បាន​ខិតខំ​ពុះពារ​ដោះស្រាយ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​មាន​លទ្ធផល​ល្អ​ជា​បន្តបន្ទាប់​បែប​ណា​ក្តី។ លោក​ឲ្យ​ដឹង​ថា ឆ្នាំ​២០១៤ នេះ មាន​ពលរដ្ឋ​ជាង ៨០០​គ្រួសារ បាន​បន្ត​រងគ្រោះ​បាត់​បង់​ដី​សង់​លំនៅឋាន និង​ដី​បង្កបង្កើនផល ហើយ​អាជ្ញាធរ​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ​ជូន​ពលរដ្ឋ​នោះ​ទេ ទោះ​បី​ទំនាស់​ខ្លះ​បាន​កើត​មាន​ចន្លោះ​ពី ៧ ទៅ ១០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ក្តី។

ករណី​ទំនាស់​ដីធ្លី​នេះ មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អង្គការ​លីកាដូ បញ្ជាក់​ថា រដ្ឋាភិបាល ឬ​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ មិន​គួរ​ទុក​បណ្តោយ​ឲ្យ​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​តវ៉ា និង​មិន​រក​ដំណោះស្រាយ​ជូន​នោះ​ទេ ព្រោះ​ថា ករណី​នេះ​អាច​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ ចូល​មក​ទស្សនា​តំបន់​ឆ្នេរ និង​ប៉ះពាល់​ដល់​កិត្តិយស​ប្រទេស​កម្ពុជា ធ្ងន់ធ្ងរ៖ «ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ជា​ខេត្ត​ទេសចរណ៍ ហើយ​បើ​សិន​ជា​មាន​ទំនាស់​ដីធ្លី និង​មាន​ពលរដ្ឋ​ចេញ​តវ៉ា​ច្រើន វា​នឹង​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​កិត្តិយស​ប្រទេស និង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​នា​ថ្ងៃ​អនាគត។ បញ្ហា​នេះ គួរ​តែ​លោក​អភិបាល​ខេត្ត​ពន្លឿន​ការ​ដោះស្រាយ​ដីធ្លី​ជូន​ពលរដ្ឋ ដើម្បី​រក្សា​កិត្តិយស​ជាតិ​ឲ្យ​បាន​ប្រសើរ​នៅ​ក្នុង​តំបន់»

ទោះ​ជា​បែប​ណា លោក ឈិត សុខុន អភិបាល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ផ្សេងៗ​ដែល​កើត​មាន​នៅ​មូលដ្ឋាន​នេះ អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ខេត្ត​បាន​ដោះស្រាយ​ជា​បន្តបន្ទាប់។ ក្នុង​នោះ សមត្ថកិច្ច​ជំនាញ​ស្ថាប័ន​ប្រដាប់​អាវុធ ក៏​បាន​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​គោល​នយោបាយ​ភូមិ​ឃុំ​មាន​សុវត្ថិភាព ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ដាក់​ជូន​ជា​ប្រចាំ និង​មិន​ធ្វេសប្រហែស​ទេ។

លោក​ទទួល​ស្គាល់​ថា អាជ្ញាធរ​ពិត​ជា​មិន​ទាន់​បាន​ដោះស្រាយ​បញ្ហា ឬ​កង្វល់​ជូន​ពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ឲ្យ​បាន​ជា​ស្ថាពរ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា បញ្ហា​ផ្សេងៗ​មាន​ដូចជា ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាដើម អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​បាន​ខិតខំ​ជំរុញ​ការ​ដោះស្រាយ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់។ ជាង​នេះ ក៏​បាន​ស្វែងរក​ដី​សម្បទាន​សង្គមកិច្ច​សម្រាប់​ចែក​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ខ្វះ​ដី​សង់​លំនៅឋាន ឬ​បង្កបង្កើនផល​ពិត​ប្រាកដ​នៅ​តាម​សហគមន៍​មួយ​ចំនួន​ថែម​ទៀត។

លោក ឈិត សុខុន ថ្លែង​ថា បញ្ហា​ទាំង​ឡាយ​ដែល​នៅ​សេសសល់ ពិសេស​ទំនាស់​ដីធ្លី អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ នឹង​ជំរុញ​ការ​ដោះស្រាយ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តាម​សហគមន៍​មាន​ទំនាស់​ដីធ្លី​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ថែម​ទៀត ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០១៥ ត​ទៅ។

ទាក់ទិន​បញ្ហា​នេះ​ដែរ លោក កឹម សុខា អនុប្រធាន​ទី​១​រដ្ឋសភា និង​ជា​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ចាប់​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៥ ត​ទៅ រូប​លោក​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​គណៈកម្មការ​ជំនាញ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត ឬ​លើក​យក​សំណុំ​រឿង​ទំនាស់​ដីធ្លី​ជាង ១០​សហគមន៍ ដែល​កើត​មាន​រ៉ាំរ៉ៃ​នា​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ មក​ពិនិត្យ និង​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ។ ជាង​នេះ លោក​ក៏​មាន​គម្រោង​កោះ​ហៅ​អ្នក​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ ឬ​នៅ​ពី​ក្រោយ​សកម្មភាព​រំលោភ​ដីធ្លី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យ​មក​បំភ្លឺ​នៅ​ក្នុង​មន្ទីរ​រដ្ឋសភា​ថែម​ទៀត៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
ធនាគារ​ABA មិន​ព្រម​បើកប្រាក់​ជាង​១​ម៉ឺន ៥​ពាន់​ដុល្លារ ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​បុគ្គលិក​ណាហ្គាវើលដ៍
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។