សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ​-​អន្តរជាតិ​ ​បារម្ភ​ថា​ច្បាប់​ទប់​ស្កាត់​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2021-03-05
Share
សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ​-​អន្តរជាតិ​ ​បារម្ភ​ថា​ច្បាប់​ទប់​ស្កាត់​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលឡើងថ្លែងការពារច្បាប់ស្តីពីវិធានការ​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​និង​ជំងឺឆ្លង​កាច​សាហាវ​ផ្សេងទៀត​ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក

ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ​ ​និង​អន្តរជាតិ​​រិះគន់​ថា​ ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​វិធានការ​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​និង​ជំងឺឆ្លង​កាច​សាហាវ​ផ្សេងទៀត​នេះ​ ចែង​អំពី​ទោស​ទណ្ឌ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពេក​ ​ដែល​រំលោភ​លើ​គោលការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​។​

​នាយក​រង​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​តំបន់​អាស៊ី​នៃ​អង្គការ​ ​យូ​មែន​ ​រ៉ៃ​ត៍ ​វ៉​ច្ឆ (Human Rights Watch) ​លោក​ ហ្វី​ល​ រ៉ូបឺតសុន (Phil Robertson) ​មានប្រសាសន៍​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែង​ការណ៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​​៥​ ​ខែមីនា​​ថា ​ទោស​ជាប់ពន្ធនាគារ​រហូតដល់​ ២​០​​ឆ្នាំ​ ​និង​ទណ្ឌកម្ម​ដទៃទៀត​នៅ​ក្នុង​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ​ ​គឺ​ផ្ទុយ​ទាំង​គោលការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​ ​និង​សុខភាព​សាធារណៈ។​ ​លោក​បន្ត​ថា​ ​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​គួរតែ​ស្វះស្វែង​រក​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​មិនមែន​គំរាម​ដាក់គុក​ពលរដ្ឋ​រាប់​ឆ្នាំ​បែប​នេះ​ទេ។​

ស្រដៀងគ្នា​នេះ​ដែរ​ ​នាយក​រង​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លី​កា​ដូ (LICADHO) ​លោក​ អំ ​សំអាត​ ​ព្រួយបារម្ភ​ថា​ ​ច្បាប់​ដែល​មានការ​ដាក់ទោស​ទណ្ឌ​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​អ្នក​ល្មើស​ ​នឹង​បង្ក​ការលំបាក​ដល់​ពលរដ្ឋ​ដែល​មិនបាន​យល់​ដឹង​ពី​ច្បាប់​នេះ​៖ «​ប្រជាពលរដ្ឋបើសិនគាត់យល់ដឹងពីច្បាប់ហ្នឹងអត់អីទេ​ ​ប៉ុន្តែបើគាត់អត់ទាន់យល់ដឹងអាចប្រឈមបញ្ហានឹងទោសទណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរ»។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​វិធានការ​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​និង​ជំងឺឆ្លង​កាច​សាហាវ​ផ្សេងទៀត​នេះ​ ​រង​ការរិះគន់​ពី​ក្រុម​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាបន្តបន្ទាប់​ ​ប៉ុន្តែ​របប​លោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​មិនបាន​ពិចារណា​លើ​មតិ​រិះគន់​ទាំងនោះ​ទេ​ ​ហើយ​ថែមទាំង​ពន្លឿន​ការ​ធ្វើ​ច្បាប់​នេះ​ដោយ​ប្រញាប់ប្រញាល់​បំផុត​។​

សមាជិកសភា​ឯក​បក្ស​នៃ​គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា​ ​ដែល​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​ចំនួន​ ៨​៣​នាក់​ ​បាន​លើកដៃ​ស្រុះគ្នា​អនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ​ ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី៥​ ​ខែមីនា​ ​រួច​​បញ្ជូន​ទៅ​ព្រឹទ្ធសភា​ភ្លាម​ៗ​ នៅក្នុង​ថ្ងៃ​ដដែល​ដើម្បី​បន្ត​នីតិវិធី​។​

អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋសភា​លោក​ ​ឡេង​ ​ប៉េង​ឡុង​ ឱ្យ​អាស៊ី​សេរី​ដឹង​ថា​ ​ការ​អនុម័ត​នេះ​​គ្មាន​ការ​ជជែក​ដេញដោល​ច្រើន​នោះ​ទេ​ ​ព្រោះ​សមាជិកសភា​បាន​ដឹង​ពី​សារៈសំខាន់​ ​និង​ភាព​ចាំបាច់​នៃ​ច្បាប់​នេះ​រួចហើយ​។​ ​លោក​ពន្យល់​ថា​ ​ក​ក្តា​ជំរុញ​ឱ្យ​សមាជិកសភា​អនុម័ត​តាម​សំណើ​រ​រដ្ឋាភិបាល​ទាំងស្រុង​បែប​នេះ​ ​ព្រោះ​មុន​ពេលប្រជុំ​សភា​មាន​ការប្រជុំ​ផ្ទៃក្នុង​គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា​រួចហើយ​ ​ហើយ​គណៈកម្មាធិការ​ជំនាញ​រដ្ឋសភា​ក៏​ពិនិត្យ​រួចហើយ​ដែរ​។​ ​លោក​រំពឹង​ថា​ ​ច្បាប់​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ប្រកាស​ឱ្យ​ប្រើ​ក្នុង​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាងមុខនេះ​៖«បាន​ប្រ​ជុំគ្នា​ម្ដង​ហើយ​ថា​ ​ទោះ​ក្នុង​គណៈកម្មាធិការ​​ក្ដី​​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​ក្ដី​ ​គឺ​ចំពោះ​ករណី​ហ្នឹង​បើ​មាន​ក្រុម​ណាមួយ​ចង់​ចម្លង​ជំងឺ​ហ្នឹង​ដោយចេតនា​គឺ​យើង​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ទេ​ត្រូវ​ដាក់ទោស​ទណ្ឌ»។

157064691_3290544454380206_2662615550886109810_o.jpg
សមាជិកសភា​ឯក​បក្ស​នៃ​គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា​ ​ដែល​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​ចំនួន​៨​៣​នាក់​ ​បាន​លើកដៃ​ស្រុះគ្នា​អនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ​ ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៥​ ​ខែមីនា​ ​រួច​បញ្ជូន​ទៅ​ព្រឹទ្ធសភា​ភ្លាម​ៗ។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ​ ​មាន​ ​៦​​ជំពូក​ ​និង​ ​១​៨​មាត្រា​ ​ដែល​ចែង​អំពី​កា​រដាក់​ពិន័យ​ ​និង​ទោស​ទណ្ឌ​ក​ម្រិ​ត​ធ្ងន់ទៅលើ​ជន​ណា​ដែលគេ​ច​វេ​ស​ពី​ការ​ធ្វើ​ច​ត្តាឡី​ស័ក​ ​ឬ​គេច​ចេញពី​កន្លែង​ធ្វើ​ច​ត្តាឡី​ស័ក​ ​ជន​ណា​គេច​វេ​ស​ពី​ការ​ព្យាបាល​ ​ឬ​គេច​ចេញពី​កន្លែង​ព្យាបាល​ ​ឬ​ចម្លង​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ដោយចេតនា​ដល់​អ្នកដទៃ​។​ មាត្រា​ ​៩​ ​នៃ​ច្បាប់​នេះ​ចែង​ថា​ ​អំពើ​ចម្លង​ដោយចេតនា​នូវ​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ដល់​អ្នកដទៃ​ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធ​នាគា​រ​ពី​ ១​០​ឆ្នាំ​ ​ដល់​ ​២​០​ឆ្នាំ​ ​កាលបើ​អំពើ​ខាងលើ​ ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើឡើង​ដោយមាន​ការរៀបចំ​ជា​ក្រុម​ ​ឬ​អង្គ​ការចាត់តាំង​។​

ប្រធានគណៈកម្មការ​ទី​៧​ ​នៃ​រដ្ឋសភា​ ​និង​ជា​កូនប្រុស​ពៅ​របស់​លោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​គឺ​លោក​ ​ហ៊ុន​ ​ម៉ា​នី​ ​បាន​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​គាំទ្រ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នូវ​ច្បាប់​ដែល​ឪពុក​លោក​បង្កើត​នេះ​។​ ​លោក​ ​ហ៊ុន​ ​ម៉ា​នី​ ​សរសេរ​លើ​ហ្វេសប៊ុក​ថា​៖ «ច្បាប់នេះ​ ​នឹងផ្តល់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលមានឧបករណ៍អាចគ្រប់គ្រងជំងឺកូវី-​ ​ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀត​ ​លោកចោទសួរថា​ ​បើដោយសារមនុស្សម្នាក់មិនស្តាប់​ ​និងមិនគោរពវិធានការសុខាភិបាល​ ​ពេលដឹងថាខ្លួនអាចមានផ្ទុកវីរុកូវី-​ ​ហើយទៅចម្លងគេ​ ​តើគួរគិតពីមនុស្សម្នាក់​ ​មនុស្សច្រើននាក់?»។

ទោះជាយ៉ាងណា​ ​អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លោក​បណ្ឌិត​ ​ឡៅ​ ​ម៉ុង​ហៃ​ ​សង្កេតឃើញ​ថា​ ​ច្បាប់​នេះ​ ​មានការ​ដាក់ទោស​ទណ្ឌ​ហួសហេតុ​ ​ដែល​បញ្ហា​នេះ​លោក​ចាត់ទុកជា​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ​។​ ​អ្នកវិភាគ​ជើងចាស់​រូប​នេះ​យល់ថា​ ​ការ​ដាក់ទោស​ទណ្ឌ​ក្នុង​ច្បាប់​នេះ ​គឺ​គួរ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​ស្រប​នឹង​ច្បាប់​គ្រប់គ្រង​​ប្រទេស​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​ ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ធ្វើរួចហើយ​៖ «ខ្ញុំថាលើកលែងប្រទេសជាតិក្នុងភាពអាសន្នបើប្រទេសជាតិក្នុងភាពធម្មតាទេតែដាក់ទោសទណ្ឌខ្លាំងពេកគេអាចចោទប្រកាន់ថា​ ​ជាការបង្ក្រាប​»។

ចាប់តាំង​ពី​ផ្ទុះ​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​នៅ​កម្ពុជា​ ​កាលពីដើម​ឆ្នាំ​២​០​២​០​ ​មក​ ​របប​លោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​បាន​បង្កើត​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​បន្តបន្ទាប់​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ការ​រាតត្បាត​ជំងឺ​នេះ​ ​មាន​ជាអាទិ៍​ ​ច្បាប់​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ក្នុង​ភាព​អាសន្ន​ ​និង​អនុក្រឹត្យ​ស្តីពី​វិធានការ​ច​ត្តាឡី​ស័ក​ជាដើម​។​ ​ទោះជាយ៉ាងណា​ ​ក្រុម​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​មើលឃើញ​ថា​ ​ក្រៅពី​ការ​បង្ការ​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​ទាំងនេះ​ក៏មាន​ទិសដៅ​គាបសង្កត់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ដែរ​ ​ជាពិសេស​ពលរដ្ឋ​ដែល​មិន​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ ​យូ​មែន​ ​រ៉ៃ​ត៍ ​វ៉​ច្ឆ (​Human RightWatch​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា​ ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ​ចែង​មិន​ច្បាស់លាស់​ ​និង​ផ្តល់​អំណាច​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ ​ដែល​អាជ្ញាធរ​ងាយ​អនុវត្ត​ដោយ​បំពាន​ ​ព្រមទាំង​គ្មាន​យន្ត​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ដោយ​ឯករាជ្យ​ ​ឬ​កិច្ច​គាំពារ​តាម​ផ្លូវច្បាប់​ត្រឹមត្រូវ​ឡើយ​។​ ​អង្គការ​ដដែល​នេះ​ ​ស្នើ​ដល់​ទីភ្នាក់ងារ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ ​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ ​និង​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ដែល​ជួយ​កម្ពុជា​រឿង​ប្រឆាំង​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​ទាមទារ​ជា​សាធារណៈ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ឱ្យ​លុបចោល​វិធាន​ការធ្ងន់ធ្ងរ​ ​និង​ច្រើន​ហួសប្រមាណ​ទាំងនោះ​វិញ​៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល