អង្គការ​អ្នកកាសែត​អន្តរជាតិ​ទាមទារ​ឱ្យ​គ.ជ.ប​លុប​បម្រាម​លើ​អ្នកកាសែត​ពី​ការ​បោះឆ្នោត

0:00 / 0:00

អង្គការ​ការពារ​អ្នកកាសែត​អន្តរជាតិ​ចាត់​ទុក​ការ​កំណត់​ក្រមសីលធម៌ សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដែល​ចេញ​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) នោះ ថា ជា​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់​ទំនុក​ចិត្ត​ទៅលើ​ភាព​សេរី និង​យុត្តិធម៌ នៃ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​នៅ​ខែ​កក្កដា ខាងមុខ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​សម្រាប់ គ.ជ.ប វិញ ការ​អនុម័ត​ក្រមសីលធម៌​នេះ គឺ​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ថែមទៀត​នូវ​ប្រសិទ្ធភាព នៃ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​ការបោះឆ្នោត ប្រកប​ដោយ​វិជ្ជាជីវៈ ត្រឹមត្រូវ និង​តម្លាភាព។

គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​កិច្ចការពារ​អ្នកសារព័ត៌មាន (CPJ) ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​បុរី​ញូវយ៉ក (New York) សហរដ្ឋអាមេរិក ហៅ​ក្រមសីលធម៌​សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​គ.ជ.ប នោះ ថា ជា​វិធានការ​រឹតត្បិត​ទៅលើ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន និង​ទាមទារ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​អាច​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​អំពី​ការបោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាងមុខ បាន​ដោយ​សេរី ដោយ​មិន​បារម្ភ​ពី​ការ​បំពារបំពាន​ណាមួយ​ឡើយ។

ប្រតិកម្ម​របស់​អង្គការ​ការពារ​អ្នកកាសែត​អន្តរជាតិ​នេះ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ គ​.​ជ​.​ប បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​បម្រាម​មួយ​ចំនួន​សម្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នា​ពេល​ខាងមុខ។ គ.ជ.ប ហាម​មិន​ឱ្យ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ដែល​មាន​ការ​ភ័ន្ត​ច្រឡំ នាំ​ឱ្យ​បាត់​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ការបោះឆ្នោត ហាម​មិន​ឱ្យ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ដោយ​សំអាង​លើ​ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម ឬ​ព័ត៌មាន​ដែល​ពុំ​មាន​ភស្តុតាង​បញ្ជាក់ ហាម​មិន​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ភាសា​ញុះញង់ ឬ​វាយប្រហារ ដែល​អាច​បង្ក​ភាព​គ្មាន​សណ្ដាប់ធ្នាប់ ឬ​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​អំពើ​ហិង្សា ហាម​មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​បោះពុម្ពផ្សាយ ឬ​ផ្សាយ​បន្ត​នូវ​ព័ត៌មាន​ដែល​បណ្តាល​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ ស្ថិរភាព​នយោបាយ និង​ស្ថិរភាព​សង្គម ហាម​មិន​ឱ្យ​មានការ​បញ្ចេញបញ្ចូល​ទស្សនៈ​ផ្ទាល់ខ្លួន ឬ​ធ្វើ​បុរេវិនិច្ឆ័យ​នៅ​ក្នុង​ហេតុការណ៍​កំពុង​កើតមាន​ដែល​ខ្លួន​ធ្វើ​សេចក្ដីរាយការណ៍ ហាម​មិន​ឱ្យ​មានការ​ជ្រៀតជ្រែក ឬ​រំខាន​ដល់​ការងារ​ចុះឈ្មោះ​បោះឆ្នោត ការបោះឆ្នោត និង​ការ​រាប់​សន្លឹកឆ្នោត ហាម​មិន​ឱ្យ​មានការ​ផ្សព្វផ្សាយ​មិន​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ទៅ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត និង​ទៅ​បោះឆ្នោត ហើយ​ចុងក្រោយ​គឺ​ហាម​មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​សម្ភាស​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​ចុះឈ្មោះ​បោះឆ្នោត ការិយាល័យ​បោះឆ្នោត និង​ការិយាល័យ​រាប់​សន្លឹកឆ្នោត​ទៀត​ផង។

តំណាង​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​កិច្ចការពារ​អ្នកសារព័ត៌មាន (CPJ) ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ លោក សន គ្រីស្ពីន (Shawn Crispin) អះអាង​នៅ​ក្នុង​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​មួយ​កាលពី​ថ្ងៃទី៤ មិថុនា ថា ការ​រឹតត្បិត​ចំពោះ​ការ​ចុះ​យក​ព័ត៌មាន​អំពី​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ការិយាល័យ​បោះឆ្នោត​ស្ទើរតែ​លែង​មាន​ភាព​ជឿ​ទុកចិត្ត​បាន​អំពី​ភាព​សេរី និង​យុត្តិធម៌​បាត់​ទៅ​ហើយ។ លោក​បន្ត​ថា អ្នក​សារព័ត៌មាន​គ្រប់រូប​គួរតែ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន និង​បញ្ចេញយោបល់​បាន​ដោយ​សេរី​អំពី​ការបោះឆ្នោត​ដោយ​គ្មាន​ការភ័យខ្លាច​អ្វី​ឡើយ ហើយ​ក្រមសីលធម៌​ដែល​គ្មាន​ការពិចារណា​ឱ្យ​បាន​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​នេះ គួរតែ​ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ចោល។

អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​រឿង​នេះ​ពី​អ្នកនាំពាក្យ​គ.ជ.ប ទាំងពីរ​រូប​គឺ លោក ហង្ស ពុទ្ធា និង​លោក ឌឹម សុវណ្ណារុំ បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃទី​៦ មិថុនា ដោយ​ពួក​លោក​មិន​លើក​ទូរស័ព្ទ។

និពន្ធ​នាយក​កាសែត​ខ្មែរ​ថាមស៍ (Khmer Times) លោក ម៉ៃ ទិត្យថារ៉ា យល់ឃើញ​ថា ភាគច្រើន​នៃ​បម្រាម​របស់ គ.ជ.ប នោះ គឺ​ស្រប​ទៅ​នឹង​ខ្លឹមសារ​ច្បាប់​ស្ដីពី​របប​សារព័ត៌មាន និង​ក្រមសីលធម៌​អ្នក​សារព័ត៌មាន លើកលែងតែ​ចំណុច​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​ការ​ហាម​មិន​ឱ្យ​មានការ​សម្ភាស​នៅ​ក្នុង​ការិយាល័យ​ចុះឈ្មោះ​បោះឆ្នោត ការិយាល័យ​បោះឆ្នោត និង​ការិយាល័យ​រាប់​សន្លឹកឆ្នោត ដែល​លោក​យល់ថា នេះ​ជា​ការ​រឹតត្បិត​ដល់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​អ្នកសារព័ត៌មាន។ «»

លោក​ស្នើ​ឱ្យ​អាជ្ញា​ធរមាន​សមត្ថកិច្ច និង​អ្នកសារព័ត៌មាន ឱ្យ​មាន​ការយោគយល់​អធ្យាស្រ័យ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក និង​សុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​គោរព​តួនាទី​រៀងៗ​ខ្លួន នៅ​ក្នុង​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាង​មុខ។

គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី៤ មិថុនា គ.ជ.ប បាន​ទទួល​ស្គាល់​ស្ថាប័ន​សារព័ត៌មាន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ចំនួន ៥១ ហើយ ដោយ​មាន​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ចំនួន ៤១១​នាក់ ត្រូវ​បាន​គ.ជ.ប ចេញ​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​ខ្លួន​ឱ្យ ដើម្បី​ត្រៀម​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​អំពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​នីតិកាល​ទី​៦ នៃ​រដ្ឋសភា ដែល​នឹង​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៅ​ថ្ងៃទី២៩ កក្កដា ខាងមុខ។

ដំណើរ​ការ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​នេះ កំពុង​ត្រូវ​បាន​រិះគន់​ពី​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ថា ជា​ការ​រៀបចំ​ដើម្បី​បង្គ្រប់​កិច្ច​ឱ្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បន្ត​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ទៀត​តែប៉ុណ្ណោះ ដោយសារ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជា​គូប្រកួត​ប្រជែង​ដ៏​ស្រួចស្រាល់​របស់​ខ្លួន​រួច​ទៅ​ហើយ។ ក្រៅ​ពី​នេះ របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ក៏​កំពុង​ដំណើរការ​ហាមឃាត់ រារាំង និង​គំរាមកំហែង​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​ទាំងអស់ ដែល​មិន​ព្រម​ធ្វើតាម​បន្ទាត់​ដែល​ពួកគេ​គូស​ឱ្យ​ដើរ តួយ៉ាង​ដូចជា ការ​បិទ​កាសែត ឌឹខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) និង​បិទ​ស្ថានីយ​ផ្សាយ​បន្ត​កម្មវិធី​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​វិទ្យុ​សំឡេង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាង ៣០ ស្ថានីយ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស។ សំខាន់​ជាង​នេះ អាជ្ញាធរ​នៃ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​បាន​ចាប់ខ្លួន​អ្នកកាសែត​មួយ​ចំនួន​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ផងដែរ ដូចជា អតីត​បុគ្គលិក​អាស៊ីសេរី លោក អ៊ួន ឈិន និង​លោក យាង សុធារិន្ទ ព្រមទាំង​អ្នកកាសែត​ជនជាតិ​អូស្ត្រាលី​ម្នាក់​ឈ្មោះ លោក ជេម រីកស៊ិន (James Ricketson) ដោយ​ចោទប្រកាន់​ពួកគេ​ពី​បទ​ល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ស្រប​ពេល​នៃ​ការ​វាយប្រហារ​លើ​អ្នកកាសែត និង​ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​នេះ របប​ក្រុងភ្នំពេញ​ក៏​កំពុង​ពឹង​ពាក់​ប្រព័ន្ធ​ឃោសនា​ណា​ដែល​ស្ដាប់​បង្គាប់ និង​អ្នកសារព័ត៌មាន​ដែល​ស្ដាប់​បញ្ជា ដើម្បី​ជួយ​ស្វែងរក​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​ខ្លួន តាមរយៈ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​សារ​នយោបាយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាភិថុតិ​ជាដើម។

ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ជា​មូលដ្ឋាន​ដោយ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នេះ មិនទាន់​បិទ​បញ្ចប់​នៅឡើយ​ទេ ខណៈ​ការបោះឆ្នោត​កាន់តែ​ខិត​ជិត​មកដល់​នោះ។ កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន របប​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចេញ​ប្រកាស​អន្តរក្រសួង​មួយ ស្ដីពី​ការគ្រប់គ្រង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​គេហទំព័រ និង​បណ្ដាញ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម ដែល​ដំណើរការ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត ក្នុង​គោលដៅ​ប្រឆាំង ទប់ស្កាត់​រាល់​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ និង​ចែកចាយ​ខ្លឹមសារ​ព័ត៌មាន ឬ​សារ​ជា​អក្សរ សំឡេង រូបភាព វីដេអូ ឬ​ទម្រង់​ផ្សេងៗ​ទៀត ដែល​មាន​ចេតនា​បង្ក​ជា​ចលាចល បណ្ដាល​ឲ្យ​មានការ​អន្តរាយ​ដល់​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ សន្តិសុខ​ជាតិ ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ដទៃ សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ ការរើសអើង និង​វប្បធម៌ ប្រពៃណី​ជាតិ។ វិធានការ​នេះ ត្រូវ​បាន​អ្នក​ជំនាញ​អះអាង​ថា ជា​ការ​តាមដាន​សកម្មភាព​បញ្ចេញមតិ​របស់​ពលរដ្ឋ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ិនធឺណិត ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​យុទ្ធនាការ​បំបិទ​សំឡេង​រិះគន់ និង​សំឡេង​ប្រឆាំង​តែប៉ុណ្ណោះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។