Xu ping : xoten weqesining heqiqiy mahiyiti ashkarilinishi kérek

Xu ping ependi, xitayning 18-iyul xoten weqesini “Térrorluq hujum weqesi” dep qarilishini asassiz dep eyiblep, xelq'ara metbu'at hem kishilik hoquq teshkilatlirining heqiqiy mahiyitini éniqlashqa chaqirdi.
Muxbirimiz méhriban
2011.07.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Xitay-demokiratchi-xu-ping-305 Sürette, béyjing bahari zhornilining bash muherriri siyasiy analizchi xu ping ependi.
Süretni xu ping ependi teminligen.

Béyjing bahari zhurnilining bash muherriri siyasiy analizchi xu ping ependi 25-iyul küni erkin asiya radi'osining xitayche anglitishida élan qilghan obzor maqaliside, xotende yüz bergen saqchixanigha hujum qilish weqesi heqqide toxtilip, bu heriketning qandaqtur xitay hökümet da'iriliri déginidek, “ Aldin pilanlan'ghan térrorluq herikiti ” bolmastin, xitay hökümitining rayonda yürgüzgen basturush siyasitige qarshi, yerlik Uyghurlarning xitay dölet apparatigha qarshi qozghalghan qarshiliq herikiti ikenlikini tekitligen idi. Bügün radi'omiz ziyaritini qobul qilghan xu ping ependi özining xoten weqesi heqqidiki qarashlirini bir qanche nuqtidin otturigha qoydi.

18-Iyul weqesi Uyghurlarning xitay hökümitige qarshi bir qétimliq heqqaniy kürishi

Xu ping ependi xoten 18-iyul saqchixanigha hujum qilish weqesining xaraktéri heqqide toxtaldi. Xu ping ependi bu weqede Uyghurlarning xitayning dölet apparatliridin biri bolghan saqchixanini hujum nishani qilghanliqini tekitlep, buning tigh uchi xitay hökümitige qaritilghan bir qétimliq qarshiliq herikiti ikenlikini bildürdi.

Xu ping ependi mundaq dédi:
‏-Xitay da'iriliri öz metbu'atlirida bu weqeni aldin pilanlan'ghan térrorluq weqesi dep eyiblidi. Emma xitay hökümiti metbu'atlirida weqening awam puqragha qaritilghan térrorluq weqesi ikenlikini ispatlaydighan héchqandaq pakit körsitelmidi. Chünki bu weqede Uyghurlar awam puqralargha emes, belki xitayning dölet apparati bolghan saqchixanigha hujum qilghan. Rayondin igiligen inkaslarmu bu weqening, xoten yerlik hökümet da'irilirining rayonda yürgüzgen türlük basturush siyasetlirige nisbeten xelq arisidiki naraziliqning kücheygenliki netijiside, xitay hökümitining basturush siyasitidin narazi bolghan Uyghurlarning xitay hökümitining basturush siyasitige qarshi élip barghan bir qétimliq qarshiliq herikiti ikenlikini ispatlimaqta.

18-Iyul xoten weqesi xitayning Uyghurlargha qarita dölet térrorluqi yürgüzgenlikini ispatlidi

 Xu ping ependi 18-iyul xoten weqeside xitay qoralliq saqchilirining 14 Uyghurni étip tashlishini xitayning dölet térrorluqining ispati dep körsetti.

 Xu ping ependi mundaq dédi:
‏-Xitay da'iriliri bu weqede saqchixanigha hujum qilghan Uyghurlarni “ Pichaq, qingghiraqlar bilen saqchilargha hujum qilip, 6 ademni görüge élip térrorluq weqesi tughdurdi” dep eyiblidi. Emma weqe bashlinip, 90 minut ichidila toluq qorallan'ghan saqchilar, qollirida qingghiraq hem pichaqtin bashqa qarshiliq körsitish qorali bolmighan Uyghurlardin 14 kishini aptomat bilen qirip tashlap, qalghan4 kishini qolgha alghanliqini xewer qildi. Hosh kallisi jayida bolghan her qandaq bir kishi xitayning hökümet metbu'ati élan qilghan bu xewerni oqughinida, buning emeliyette xitay hökümitining dölet térrorluqining eng roshen ipadisi ikenlikini hés qilalaydu.

Xelq'ara teshkilatlar hem gherb döletliri xitay hökümitige bésim qilishi kérek

 Xu ping ependi, 18-iyul xoten saqchixanigha hujum qilish weqesining yüz bérishidiki heqiqiy sewebni xitay hökümet da'irilining xelq'ara jem'iyettin yoshuruwatqanliqini eskertip, xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri hem gherb döletlirining xitay hökümitini xoten weqesining heqiqiy mahiyitini dunyagha ashkarilashqa bésim ishlitishi kéreklikini tekitlidi:
‏-Nöwette xitay hökümiti 18-iyul xoten weqesining yüz bérish sewebi heqqide héchqandaq éniqlima bermidi. Xitay hökümet da'iriliri yene weqede qoralliq saqchilar teripidin étip tashlan'ghan Uyghurlarning kimlikini ashkarilashnimu ret qilip kelmekte. Xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri hem gherb döletliri choqum xitay hökümitige dawamliq bésim ishlitip, bu weqening yüz bérish sewebini dunyagha ashkarilashni telep qilishi kérek.

Qeyerde zulum bolsa, shu yerde qarshiliq bolidu

 Xu ping ependi sözining axirida yene mundaq dédi:
-Bizni shu nerse oylandurushi kérekki, saqchixanigha hujum qilghan Uyghurlar bu qétimqi hujumda özlirining hayatini qurban qilidighanliqini bilip turuqluq, yene néme üchün pichaq, qingghiraq qatarliq eng iptida'iy qorallar arqiliq, xitay hökümitining dölet apparatini qoghdash orunliridin biri bolghan saqchixanigha hujum qilidu? xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri mana bu nuqtidin, xitay hökümitining Uyghur qatarliq milletlerge qaratqan siyasitide, xitay millitige qaratqan démokratiyini boghush siyasitidin bashqa yene téximu éghir bolghan mustemlike siyasiti yürgüzüwatqanliqini bilishi kérek.

Ene shundaq bolghini üchün, bu kommunist hökümet eger weqening yüz bérish sewebi ashkarilinip ketse, xitay hökümitining bu jayda yürgüzüwatqan mustemlikilik basturush siyasiti hem xelqning naraziliqining dunyagha ashkarilinip kétishidin ensirimekte.

18-Iyul xoten weqesi xitay hökümiti öz teshwiqatlirida bayan qiliwatqan “ Shinjangda xelq hökümettin razi, her millet ittipaq, weziyet muqim” dégenlirining yalghanliqini yene bir qétim ispatlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.