Үрүмчи мусулманчә йемәклик мәдәнийәт байримиға ешәк гөшини елип кирди

Мухбиримиз гүлчеһрә
2013-09-09
Share
musulman-yemek-medeniyet-bayrimi-ishek-goshi.JPG Үрүмчи мусулманчә йемәклик мәдәнийәт байримиға елип келингән ешәк гөши тәшвиқати.
Social Media

Шинҗаң хәлқара йәрмәнкә мәркизидә, өткән икки һәптә давам қилған “җуңго мусулманчә йемәклик мәдәнийәт байрими, үрүмчи шәһири саһибханилиқида явро асия йәрмәнкисигә яндаш өткүзүлгән чоң типтики байрамниң бири болуп, бу 3-нөвәтлики үрүмчи шәһәрлик һөкүмәт билән үрүмчи йемәк-ичмәк мулазимәт җәмийитиниң һәмкарлиқида өткүзүлгән.

Байрамниң тәшвиқат шоари “шинҗаңниң йәрлик алаһидиликигә игә таамлирини тонуштуруп, явро асия йәрмәнкиси үчүн мулазимәт қилайли” болуп, даириләрниң байрамниң алдида мәтбуатларға тарқатқан тәшвиқатлирида “мәзкур байрам арқилиқ техиму көп чәтәллик, яқа юртлуқ меһманларға шинҗаңниң йәрлик таамлирини тетитип, уларни шинҗаңға техиму мәһлия қилиш” дәп көрситилгән иди.

Әмма “мусулманчә” йемәклик мәдәнийәт байримидин ибарәт мусулманчә һалал йемәклик тамғиси асқан бу байрамниң үстәллири арисиға ешәк гөши мантиси вә йәнә башқа һарам йемәкликләрму тизилған болуп, ашкара елан тахтилири есилған, бу йәрлик мусулман истемалчиларниңла әмәс, чәтәллик мусулманлар арисидиму һәйранлиқ раһәтсизлик пәйда қилған.

Бу һәқтә дүшәнбә радиомизға инкас йәткүзгән бир уйғур ханим, өзиниңму үрүмчидә өткүзүлгән бу байрамға барғанлиқи гәрчә, йәрмәнкидә уйғур вә туңган миллитидин болған мусулманчә таам мулазимәтлири билән шуғуллинидиған чоң‏-кичик ширкәт, ресторан, ашханилар үстәл раслиған болсиму, херидарлар вә истемалчиларниң көп қисминиң хитайлар икәнликини, байрамға қатнаштурулған йәрлик мусулманчә йемәкликләр билән хитай өлкилиридин келип қатнашқан йемәк ширкәтлириниң үстәллирини пәқәт бир пәрдә айрип туридиғанлиқини, өз-ара пурақларниңму бир-биригә тәсир қилип раһәтсиз бир муһит пәйда болғанлиқини билдүрди.

Йәнә бир уйғур ашпәз, өзиниң ашхана содисини раваҗландуруш үчүн ‏3-нөвәтлик мусулманчә йемәклик мәдәнийәт байримиға тизимлитип 6 метир кәңлик, үч метир узунлуқтики бир йәрмәнкә боткисини 28 миң сомға иҗаригә алғанлиқини, униңдин башқа башқуруш пули, әхләт пули дегәндәк чиқимларниңму төт бәш миң сомға йетидиғанлиқини, бу мусулманчә йемәклик дәп тахтай есилған чоң залға ешәк гөши мантисиға охшаш һарам йемәкләрниңму киргүзүлидиғанлиқидин алдин хәвири болмиғанлиқини, кейин бу хил қалаймиқанчилиқни көрүп, байрамға қатнашқанлиқиға пушайман қилғанлиқини билдүрди вә өзигә охшаш мусулман ашпәз хоҗайинларниң мәсул даириләрниң байрамни баһанә қилип пул тепишнила ойлап мулазимәт қилишта мусулманларниң диний өрп-адәтлиригә мәсулийәтсизлик билән муамилә қилғанлиқидин интайин нарази болуватқанлиқини билдүрди.

Үрүмчи шәһириниң 3-нөвәтлик мусулман йемәклик мәдәнийәт байримиға “ешәк гөши мантиси” ға охшаш һарам йемәкликләрниму елип киргәнлики һәққидики сүрәтлик учурлар йеқинқи икки күндин буян үндидар қатарлиқ аммиви алақә васитилиридә тарқилип, әң көп вә әң тез тарқиливатқан, аммиви инкас күчлүк болуватқан хәвәрниң биригә айланған. Буниңдин хәвәрдар болған көп сандики кишиләр, мәсул орунларниң мусулман аммисиға бу сәвәнлики үчүн чүшәндүрүш бериши, кәчүрүм сориши керәкликини, мунасивәтлик мәсул кадирларни җазалиши керәкликини тәләп қилмақта.

Бу инкасларға асасән үрүмчи шәһәрлик һөкүмитиниң мәзкур мусулманчә йемәклик байримини өткүзүшкә мәсул ишханиси билән алақиләштуқ, өзини байрамниң ахбарат, тәшвиқат ишлириға мәсул дәп тонуштурған рен фамилилик бири, бу һәқтә зияритимизни қобул қилди:
-Мән әркин асия радиосидин, бизгә кәлгән инкасқа қариғанда, 3-нөвәтлик мусулманчә йемәклик мәдәнийәт байримиға ешәк гөшидин ишләнгән һарам болған йемәкликләрму кирипту, бу ачқиниңла пүтүнләй мусулманчә йемәклик байрими әмәсмиди?
-яқ, яқ, буниң һәйран қаларлиқ йери йоқ, чүнки бу байрамниң нами 3-нөвәтлик җуңго мусулманчә йемәклик мәдәнийәт байрими болупла қалмай вә йәнә шинҗаң алаһидә йемәкликләр көргәзмиси. Шуңа бу икки бөлүмгә бөлүнгән, биз асасән мусулманлардин башқа явро асия йәрмәнкисигә кәлгән мусулман болмиған меһманларғиму мулазимәт қилишни ойлиған.
-Ундақта, ешәк гөши шинҗаңниң йәрлик алаһидә йемәклик түригә кирәмду ?
-Һазир үрүмчи дегән хәлқаралиқ шәһәр болуп кәтти, йәрлик алаһидиликкә игә дегән мусулманларнила яки шинҗаң алаһидилики барларнила көрсәтмәйду, һәр түрлүк, бу җайға йәрләшкәнләрниң һәммисиниң йемәклири қатнаштурулди, бу дегән пүтүн мәмликәтниң, дуняниң һәммә йәрлиридин кәлгәнләргә мулазимәт қилимиз.
-Ундақта, мусулманчә һалал йемәкликләр билән һарам йемәкликләрниң көргәзмә орни айриветилгәнму?
-Шундақ, әлвәттә биз уларни мусулманчә вә мусулманчә әмәс дәп иккигә айривәттуқ.
-Лекин бизгә кәлгән инкас вә сүрәтләргә қариғанда, һалал вә һарам йемәкликләрниң көргәзмигә қоюлушида қалаймиқанчилиқ көрүлгән, ешәк гөши мантисиниң көргәзмә үстили вә еланлири мусулманчә йемәклик көргәзмә қатариға ашкара тизилған икән.
-яқ, бу пүтүнләй питнә, кимләр у, бундақ питнә-пасатни тарқатқан, бундақ әһвал йоқ. Биз пүтүнләй айривәттуқ. Ундақ сәвәнлик көрүлмиди.

Гәрчә бу хадим, мусулман аммисиниң дилиға азар бәргән бу һадисини инкар қилип, даириләрниң мәсулийәтсизликини йепишқа тиришқан болсиму, җамаәтниң көргәзмидин тартивалған дәлиллик сүрәтлири нөвәттә аммиви тор бәтләр, алақә васитилири арқилиқ интайин тез тарқалмақта.

Түркийәдә туруп бу һадисидин хәвәр тапқан, түркийәдики уйғур җамаәт әрбаблиридин, диний зат һамутхан көктүрк әпәнди, бу һадисини “хитайниң уйғурларғила әмәс, пүтүн дуня мусулманлириға қилған һақарити” дәп көрсәтти.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт