Xitay hökümiti ili xelqining milliy rohini yoq qilmaqchimu ?

Xitay hökümiti olimpik musabiqisini ötküzüp téxi bir ay ötmestinla, 9‏ - ayning 18‏ - küni Uyghurlar yashawatqan ili oblastida, mustemlikichilerge tarixtin biri qarshiliq körsitiwatqan qehriman sheher ghulja shehiride, xitay köchmenliri hakimiyitining saqchi idarisi, teptish organliri, ediliye organliri birliship, olimpikni tentene qilishqan sheherlik tenterbiye sariyida sot échip bir türküm Uyghurlargha jaza hökümi élan qildi.
Obzorchimiz sidiq haji rozi
2008-09-26
Share
BUSH-XU-2007G8-305 Bush we xu 2007 - yilidiki 8 dölet yighinida.
AFP Photo

Hökümet bu sot jazalirining aptonom rayon we oblast da'iriside qanat yaydurulghan milli bölgünchilikke qarshi turush, muqimliqni qoghdash, minge yuyush heriketlirige baghliq ish ikenlikini ilgiri sürdi.

Sot yighinida xitayning yerlik emeldari memet'éli abduraxman xitaylar yézip bergen hökümnamini uqup berdi, bu arqiliq xitay köchmenliri hakimiyiti we uning qanun organlirining üch xil küchlerge zerbe bermekchi bolghanliqini jakarlidi.

Uyghurlarni xalighanche sot échip jazalawatqan bu hökümet kimning hökümiti? xitay köchmenlirining kommunistik partiyisining hökümitidur. Uyghurlarni öz aldigha eyiblewatqan bu qanun qaysi organning qanuni? xitay köchmenliri hakimiyitining kommunistik partiyisining qanunidur. Ular otturigha qoyuwatqan üch xil küchler qandaq küchler? Uyghurning milli qehrimanliri, Uyghurlarning oyghan'ghan baturliri, Uyghurning azadliq sépige atlan'ghan oghul - qizliridur.

Ili xelqi 40 ‏ - yillarda qoligha qoral élip sitalinning himatigha irishken shing shiseyning 50 ming kishilik yallanma qoshunini, kéyin tajawuz qilip kirgen gomindang xitaylirining 100 ming kishilik tajawuzchi armiyisini tar ‏ - mar qilghan idi, ili xelqi ghuljida Uyghur xelqining musteqil jumhuriyitining qurulghanliqini tentene qilghan idi.

Ili xelqi 50‏ - yillarda raxmanofning qoralliq qozghilingidin bashlap taki hazirghiche xitay mustemlikichilirige bir künmu bash égip qul bolushni qobul qilghini yoq. Milliy xorluqqa, milliy assimila'atsiyige, milliy halak qilishqa, xitay mustemlikichilirining milli hökümranliqigha qarshi hésabsiz bedel töligen idi. Ili xelqi iradisini, ghururini,exlaqini, Uyghurluqini saqlap qilish yolida pidakarliqini körsetken idi.

Ili xelqi 1962‏ - yili xirushshif - sabiq sowétler hökümiti bilen jungnenxey - béyjing hökümiti birliship qorghas chégra éghizini ichiwétip, ili - chöchek, qach - qach weqesini peyda qilip, yene topilang köterdi dégenni bahane qilip ghulja shehiride neq meydanda 52 neper Uyghurni étip tashlap, sowétler aldida jungnenxey, xelq'ara siyasi desmayigha,xirushshif - sabiq sowétler hökümiti jungnenxeyning aldida xelq'ara siyasi desmayigha irishken emesmidi,

1970‏ - Yili 5‏ - ayning 29‏ - küni peqetla ghulja shehiride ismayil ömer, iminjan ikram, abdughéni qatarliq 21 neper Uyghurning inqilabchilirigha ölüm jazasi bergen xitay köchmenliri hakimiyiti, 1997‏ - yili yene, milliy erkinliki, diniy höriyiti üchün kökrek kérip chiqqan ili yashlirining heywetlik namayishini lenjudin esker yötkep kélip basturghan emesmidi? bügün xitay köchmenliri hakimiyiti Uyghurlarni yene dawamliq basturmaqta. Ularning meqsiti zadi néme?

Tömür yolni ghulja shehirige tartip kélip, néfit turubilirini yatquzup bu yerning tebi'iy bayliqlirini, ottura asiyaning néfit, gazlirini toshumaqchimu ? hésabsiz küchmenlirini bu yerge, sheher yashlirini, qizlirini xitaygha yötkimekchimu ? bu meqsetlirini emelge ashurush yolida Uyghur xelqini qorqutush, Uyghur xelqining rohini sundurush arqiliq meqsitige yetmekchimu?

Bügün, ili xelqining öz erkinliki üchün küresh qilghan yashlirining qanunsiz, adaletsiz we rehimsiz bir sotta jazalan'ghanliqini pütün dunya anglidi. Kishilik hoquq erkinliki, diniy étiqad höriyiti hemde milliy azadliq küreshlirini himaye qilghuchi döletler, teshkilatlar we kishiler anglidi.

Amérika prézidénti bushning b d t ning yilliq yighinida " biz erkinlik üchün küresh qilghuchilarning hemmisige yantayaq bolushni dawamlashturimiz," dégen sözinimu ili xelqi anglidi !
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet