Perhat bilen shirinning heykili aldida

Osmanli impériyisi shahzadilirining köpi waliyliq wezipisi ötigen, ottura qara déngiz rayonigha jaylashqan amasya shehri kishiler teripidin shahzadiler shehiri dep atilip kelgen.
Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2011.09.21
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
perhat-sherin-305.jpg Türkiye amasya shehirining del merkizini késip ötken yéshil derya buyidiki shahzadiler yolida qaturulghan perhat bilen shérinning heykili. 2011-Yili séntebir.
RFA/Erkin Tarim

Amasya türkiyining ottura qara déngiz rayonigha jaylashqan 134 ming nopusqa ige kichik bir sheher. Osmanli impériyisining shahzadilirining köpi burun bu yerde waliyliq wezipisi ötigen bolghachqa, kishiler bu sheherni shahzadiler shehiri dep ataydiken. Bu sheherni 1075-yili türkler, 1243-yili mongghullar qolgha chüshürgen bolup, tarixi menbelerde yene 1341-yilida amasya shehirining eratna Uyghur dölitining qoligha ötkenliki yézilghan. 1386-Yilida osmanli impériyisi bu wilayetni zéminigha qoshuwalghan.

Biz hazir amasya shehirining del merkizini késip ötken yéshil irmaq yeni Uyghurche qilip éytqanda, yéshil derya buyidiki shahzadiler yolida kétiwatimiz. Bu yoldin ikki terepke qaraydighan bolsingiz, deryaning ikki yaqisida osmanli döliti mezgilide sélin'ghan imaretler 1400-yillarda sélin'ghan jamiyler, muzéylar we 5 esir burun tikilgen derexlerni köreleysiz. Bu insanni ajayip tesirlendüridighan menzire.

Bu yolda osmanli textige chiqishtin burun bu yerde waliyliq wezipisi ötigen 8 shahzadining heykili qed kötürüp turmaqta. Bu heykellerning qatarida perhat bilen shérinningmu heykili turghuzulghan. Heykelde perhatning taghni téship su ekéliwatqan körünüshi bilen güzel qiz shérinning iwriqta su töküwatqan körünüshi teswirlen'gen. Heykelning astigha bu heykelni chüshendürüp munular yézilghan:
“Perhat kélishken bir yigit bolup, neqqash iken. U padishahning ordisida neqqashliq qilidiken. Shérin bolsa amasya padishahining singlisi iken. Perhat bilen shérin bir-birige köyüp qalidiken. Emma shérinning akisi perhatqa, égiz taghni téship amasyagha su bashlap kelseng singlimni bérimen deydiken. Perhat taghni téship su bashlap kelgen bolsimu, akisi shérinni uninggha bermeydiken. Shuning bilen perhat bilen shérinning muhebbiti tragédiyilik halda axirlishidiken.”

Biz bu dastan we bu dastanning Uyghurlardiki wariyanti heqqide téximu tepsiliy melumat élish üchün biz bilen birge amasyani ziyaret qiliwatqan Uyghur xelq dastanlirini türkchige terjime qilip neshr qildurghan proféssor doktor alimjan inayet ependige mikrofonimizni uzattuq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.