Сайрам көлигә аққулар йәнә учуп келәрму?


2004-11-10
Share

Хасийәтлик гүзәл сайрам көли

Үрүмчидин ғулҗиға қарап йолға чиқсиңиз кәңсайға кәлгәндә, худди самаға тутушуп турғандәк йейилип турған сайрам көлигә чиқисиз. Сайрам көли уйғур елидики деңиз йүзидин әң егиз көлләрниң бири болуп, йепиқ көлгә кириду.

Бу гүзәл көл әтрапи кәң кәткән яйлақ болуп әтияз яз пәсиллири нәччә йүз хил ява гүлләр ечилип туриду. Сайрам көлини орап турған егиз тағларда, буға, йолвас, илбис, бөрә, түлкә, тағ өчкиси, арқар йәнә башқа һайванлар яшайду. Буниңдин башқа йәнә сансиз кала, қой падилири җүмлидин даңлиқ или атлири сайрам яйлиқида яйлайду.

Әтраптики чарвичи хәлқ вә или районидики хәлқ сайрам көли һәм у җайлашқан кәңсай яйлусида яз күнлирини өткүзүшни арзу қилишиду. Уйғур хәлқи бу хасийәтлик көлни мәдһиләп " сайрамниң көли дәйду, я ақмайду ташмайду" дегәндәк мисралири билән или хәлқ нахшилириға қатқан.

Сайрамни ташйол қоршиди

30 - Йилларда илиға бариған асаслиқ йол кәңсайни бойлап ясалған болғачқа, сайрам көли или йоли үстидики бир өткәл иди. Бу йол сайрам көлиниң бир кичик қирғиқиға йеқин җайдин өтәтти. 2003 - Йилидин башлап көлни бойлап йәнә бир юқири сүрәтлик ташйол ясилишқа башлиған.

Шинхуа тор бетиниң йеқинқи хәверидин ашкарлинишичә, уйғур аптонум районлуқ қатнаш назарити, сайрам көлини бойлап ясаватқан бу йеңи юқири сүрәтлик ташйолни келәр йили язғичә пүттүрүшни пиланлиған болуп, униң омуми узунлиқи 79 келометир келидикән.

Сайрам көли ява өрдәк, аққу, йәнә һәр хил су қушлирини тәбиий қоғдайдиған бир район болуп кәлгән, униң ичидики кичик аралчә бу қушларниң көпийидиған маканидур.

Сайрамдин аққуларму учуп кәтти

Игилишимизчә һазир сайрам көлиниң шундақла көл әтрапидики яйлақ һәм орманларниң муһити саяһәтчиләрниң һәмдә йол ясаш қурулишиниң тәсиридә еғир бузғунчилиққа учраватқан болуп, кәңсайда олтурақлашқан бир уйғур киши сайрамниң йеқинқи йиллардин буянқи бузулушлириға ечиниватқанлиқини билдүрди. У мундақ деди:

Илгири көпкөк сайрам көли үстидә ақ пәрштиләрдәк аққуларниң йеник йеник қонуп йүргәнликини көргили болатти. Шинхуа ахбаратиниң хәверидә сайрам көли бойида олтурақлашқан бир қизниң сөзини нәқил кәлтүришичә, нөвәттә сайрамниң саяһәтчиләргә ечиветилиши, һәммидин муһими көлни бойлап юқири сүрәтлик таш йол қурулишиниң елип берилиши билән ташйол ясиғучилар, топа тозаңлар чиқирип, ташйолға бир тәрәптин семонт қаримайларни төкүп ятқузиватқан болуп, сайрамни макан қилған аққуларму учуп кетишкә мәҗбур болған.

Сайрам көли бойида чоң болған бу чарвичиниң қизи шинхуа ахбарати мухбириға мәйүсләнгән һалда, бу йолни келәр язғичә ясилип болиду дәйду, бизму у чаққичә кигиз өйлиримизни көчүрүп кетидикәнмиз, әмди бундин кейин сайрамға йәнә аққулар учуп келәрму? дигән. (Гүлчеһрә)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт