Uyghur déhqanliri: 'köchmenler köpeydi, baha örlidi, kelgülük yenila déhqan'gha keldi'

Bu yil kirgendin buyan Uyghur aptonom rayon da'iriliri rayonda tereqqiyat tézliship, xelqning bay bolushqa we rayondiki déhqanlarning namratliqtin qutulushqa yüzlen'genlikini teshwiq qilishqa bashlidi. Emma radi'omiz ziyaritini qobul qilghan Uyghur déhqanliri bolsa, bu yil mal bahasi örlep, turmushning barghanche qiyinlishiwatqanliqini bildürdi.
Muxbirimiz mihriban
2010-10-04
Élxet
Pikir
Share
Print

Bultur ürümchide yüz bergen "5 - iyul ürümchi weqesi"din kéyin, bu yil 5 - ayda xitay hökümiti"shinjang xizmet yighini" échip, Uyghur aptonom rayonigha  19 ölke meblegh sélip, "rayonda iqtisadni yükseldürüp, menggülük eminlik berpa qilidighanliqini jakarlighan idi.

Shundin buyan Uyghur aptonom rayonluq hökümet da'irilirining teshwiqatlirida, 19 ölkining meblegh sélishi bilen, rayonda iqtisad yüksilip, xelq turmushida bolupmu déhqanlar turmushida yüksilish bolghanliqi heqqidiki xewerler köplep bérildi.

Halbuki, radi'omiz igiligen uchurlardin melum bolushiche, 19 ölkidin kelgen xitay shirketlirining yerlishishi netijiside, déhqan charwichilarning yerliri bu shirketler teripidin mejburi sétiwélinip, nurghunlighan déhqanlar yerliridin ayrilishqa mejbur bolghan. Xitay shirketliri bilen birlikte kelgen köchmen xitay nopuslirining köpiyishi hem bultur qish bu yil etiyazda yüz bergen türlük tebi'iy apetler sewebidin rayonda yémek - ichmek, kündilik turmush buyumliri qatarliqlarning bahasi shiddet bilen örlep ketken. Rayondiki xizmet pursetliri yenila xitay köchmenlirige bérilgenliki üchün, yerlik Uyghurlar yenila ishsizliq, namratliq halitidin qutulalmighan.

Bügün radi'omiz ziyaritini qobul qilghan Uyghurlar 19 ölkidin kelgen xitay  shirketliri Uyghur élige yerlishishke bashlighandin buyan, adem köpiyip, yer qisiliship, mal bahasining téximu örlep ketkenlikini, hökümet  bir yürüsh étibar bérish siyasetlirini jakarlighan bolsimu, emma  Uyghur déhqanlirining bu siyasetlerdin behrimen bolalmighanliqini bildürdi.

Ziyaritimizni qobul qilghan bir déhqan, bulturdin buyan örlep kétiwatqan mal bahasi heqqide toxtilip, buning bulturdin buyan rayonda yüz bergen qar apiti, yamghur apiti qatarliqlardin bashqa rayon'gha   yerlishiwatqan xitay shirketliri hem ular bilen birlikte kelgen xitay köchmenlirining köpiyishi bilen munasiwetlik ikenlikini  ilgiri sürdi.

Ziyaritimizni qobul qilghan  Uyghurlar, 19 ölkidin kelgen xitay shirketlirining bu rayondiki yer asti kan bayliqliridin kömür qatarliqlarni ziyade échishi hem ularni xitay ölkilirige toshushi netijiside, rayonda  déhqan charwichilar öz zéminliridin köchürülüp, nurghun térilghu yerler hem yaylaqlar weyran qilin'ghandin bashqa, kömür qatarliqlarning bahasi shiddet bilen örlep, yerlik Uyghurlar turmushigha zor qiyinchiliqlarni élip kelgenlikini bayan qildi.

Tengritagh torining  30 - séntebirdiki xewiride, 19 ölke rayon'gha yerleshkendin kéyin, hökümetning rayon'gha qaratqan baj siyasitide étibar bérish siyasitini qollan'ghini üchün,  2010 - yilning aldinqi 8 éyida shinjangning tebi'iy bayliq béji 99.1% Öskenlikini, bu yil yil axirighiche rayonning tebi'iy bayliq béji bir milyard 600 milyon'gha yétidighanliqi xewer qilin'ghan. Xewerde yene Uyghur aptonom rayon da'irilirining bu baj tapawitining bir qismini pénsiyige chiqqan kadirlar hem herqaysi idare jem'iyetlerdiki xizmetchiler üchün turmush yardem puli qilip  ajritishni qarar qilghanliqi yézilghan.  

Ziyaritimizni qobul qilghan bir yéza xizmetchisi hazir déhqanlarning ijtima'iy sughurtigha qatnashturulup,  60 yashtin ashqan déhqanlargha éyigha 60 yüendin yardem puli bériliwatqanliqini bildürdi.

Emma ziyaritimizni qobul qilghan Uyghur déhqan bolsa, mal bahasi ziyade örlep ketkini üchün, déhqanlarning turmushta barghanche qiyniliwatqanliqini, yashan'ghanlargha bérilidighan 60 yüen pulning emeliyette a'iliside emgek küchi yoq dep qaralghan az sandiki kishilergila bériliwatqanliqini bildürdi. U yene mal bahasi örlep ketkendin buyan, hökümetning yenila hökümet xizmetchilirigila yardem puli qoshup bergenlikini, déhqanlarning bolsa bu xil yardemge érishelmeydighanliqini bildürdi.

Xitay weziyitini közetküchilerning qarishiche, nöwette "5 - iyul ürümchi weqesi"din kéyin, xitay hökümitining Uyghur rayonida saqliniwatqan türlük ijtima'iy mesililerni hel qilishta alghan tedbirlirige dunya jama'etchiliki yéqindin diqqet qilishqa bashlighan.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Toluq bet