Dunya Uyghur qurultiyi muhajirettiki Uyghurlarni "5‏-Iyul weqesi" ni xatirileshke chaqirdi

Muxbirimiz erkin
2018-07-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Yéqinda dunya Uyghur qurultiyi bayanat élan qilip, muhajirettiki Uyghurlarni her xil shekillerde "5‏-Iyul ürümchi weqesi" ning 9 yilliqini xatirileshke chaqirghan.

D u q bayanatida muhajirettiki Uyghurlarni b d t kishilik hoquq kéngishi, yawropa parlaménti, amérika dölet mejlisi we kishilik hoquq teshkilatlirigha mektup yézish, xitaygha qarshi keng kölemlik naraziliq namayishlirini ötküzüsh, 5‏-iyul küni tor sehipilirini qaraytish, chet'el gézit-zhurnallirida maqale élan qilish, bu bir heptide toy-tökün we köngül échish pa'aliyetlirini ötküzmeslik, "5‏-Iyul" qurbanlirigha du'a-tilawet qilish qatarliq pa'aliyetler arqiliq bu qirghinchiliqning 9 yilliqini xatirileshni telep qilghan.

"5‏-Iyul ürümchi weqesi" ni xitay puqralirining gu'angdung ölkisining shawgüen shehiridiki bir oyunchuq zawutida ishleydighan Uyghur ishlemchilirini öltürüshi keltürüp chiqarghan. Xitay hökümiti 2009‏-yili 5‏-iyul küni ürümchide namayish qilip "Shawgüen weqesi" ni adil bir terep qilishni, Uyghur ishlemchilerning hayatigha kapaletlik qilishini telep qilghan Uyghur namayishchilarni qanliq basturghan. Netijide namayish nahayiti tézla Uyghurlar bilen xitay otturisidiki étnik toqunushqa aylan'ghan.

Xitay hökümiti weqede 200 dek adem ölgenliki, ölgenlerning köp qismining xitay ikenlikini jakarlighan. Lékin xelq'aradiki Uyghur teshkilatliri mezkur weqede minglighan Uyghurning öltürülgenliki we iz-déreksiz ghayib qiliwétilgenlikini élan qilghan idi.

D u q ning bayanatida "Sherqiy türkistan xelqining erkinliki we hörlükini qolgha keltürüsh yolida qimmetlik hayatlirini teqdim qilghan batur oghul - qizlirimizni yad étish, ulargha éhtiram bildürüsh we xitay hakimiyitining xelqimizge qarita rehimsizlerche yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliqini dunya jama'etchiliki aldida pash qilish - biz chet’‍ellerdiki barliq sherqiy türkistanliqlarning wijdaniy, insaniy we milliy burchimiz," déyilgen.

Toluq bet