Әлҗәзирә: «уйғур күришиниң алдинқи сепидә орун тутқан түрмидики хәлқ нахшичиси»

Мухбиримиз әркин
2019-03-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америкадики уйғур зиялийси, паалийәтчи турди ғоҗа 16‏-март күни «әлҗәзирә» телевизийә қанилиниң торида мақалә елан қилип, атақлиқ нахшичи абдуреһим һейтниң мәсилиси уйғур һәрикитиниң бурулуш нуқтиси болуп қалғанлиқини билдүргән.

Униң илгири сүрүшичә, йиллардин бери б д т ниң яки уйғурларниң хитайни җавабкарлиққа тартиш һәққидики доклат вә гуваһлиқлири, һәтта б д т ниң йеқинқи доклатиму үнүмгә еришәлмигән. Буларға қарита хитай һөкүмити бирәр қәдәмму арқиға чекинип қоймиған яки милйонлиған инсанниң һаятини хараб қилипму һечқандақ виҗдан азаби тартип бақмиған.

Бирақ, турди ғоҗа «уйғур күришиниң алдинқи сепидин орун алған түрмидики хәлқ нахшичиси» сәрләвһилик мақалисидә, абдуреһим һейтниң өткән айда елан қилинған видийоси юқириқи вәзийәтниң бурулуш нуқтисиға айланғанлиқини билдүргән.

Өткән айда түркийә иҗтимаий таратқулирида абдуреһим һейтниң түрмидә өлгәнликигә даир учурлар тарқалған. Арқидинла түркийә ташқи ишлар министирлиқи баянат елан қилип, хитайниң уйғурларға тутқан муамилисини қаттиқ тәнқид қилған иди. Түркийәниң баянатидин икки күн кейин хитай һөкүмити абдуреһим һейтниң түрмидики видийосини елан қилип, униң һаят икәнликини җакарлиған.

Абдуреһим һейтниң видийоси зор ғулғула қозғап, хәлқарада «мәнму уйғур» һәрикитиниң қозғилишиға сәвәб болған иди.

Турди ғоҗа мақалисидә, хитай һөкүмити абдуреһим һейтниң видийосини елан қилип, түркийәниң тәнқидини рәт қилған болсиму, лекин бу видийониң муһаҗирәттики уйғурларға зор илһам берип, уларниң иҗтимаий таратқуларда хитайни уруқ-туғқанлириниң ақивитигә даир дәлилләрни елан қилишқа чақириш һәрикитигә айланғанлиқини билдүргән.

Турди ғоҗиниң илгири сүрүшичә, абдуреһим һейтниң яңрақ авази, һәйран қатарлиқ дутар челиш маһарити пәвқуладдә есил, нахша текистлири тәсирлик болуп, бу җәһәттә уни уйғурларниң баб дилани дейишкә болсиму, лекин у техиму көп нәрсиләрдин дерәк беридикән.

У мундақ дәйду: «һалбуки, у түрмидә болсиму, лекин истибдат һакимийәтниң астида өзиниң мәдәнийәт кимликини қоғдап қелиш үчүн күрәш қиливатқан пүтүн уйғурларға нисбәтән у бир үлгә. У пәқәтла бир хәлқ нахшичиси әмәс, бәлки өз хәлқи билән мүрини-мүригә тирәп, күрәшниң алдинқи сепидә күчлүк дүшмәнгә қарши туруватқан бир символдур».

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт