Хитай бәдәхшанда афғанистан үчүн һәрбий база қуруп бәрмәкчи болған

Мухбиримиз әркин
2018-01-05
Share

Хитай афғанистанниң уйғур аптоном райониға чегридаш болған бәдәхшан өлкисидә афғанистан армийәси үчүн һәрбий база қуруп бәрмәкчи болған.

Русийә таратқулириниң афғанистан дөләт мудапиә хадимлиридин нәқил кәлтүрүп хәвәр қилишичә, хитайниң пул вә материял чиқирип, бәдәхшанда афғанистан армийәси үчүн һәрбий база қуруп беришиниң сәвәби афғанистанда паалийәт қиливатқан уйғур қораллиқлири билән мунасивәтлик икән.

Бу хәвәр өткән йили 12‏-айниң ахирлири афғанистанниң дөләт мудапиә министири бәһрами хитайни зиярәт қилип, хитай мудапиә министири чаң ваңчүән билән көрүшкәндин кейинла елан қилинди.

Бәдәхшан өлкиси шималда таҗикистан, җәнубта пакистан билән чегрилинидиған тар вә узун каридор, йәни вахан каридори арқилиқ уйғур аптоном райониниң ташқорған наһийәси билән чегрилиниду. Бәдәхшан өлкиси талибанлар дәвридин тартип һазирғичә афғанистанда контролсиз қалған районларниң бири.

Вәқәдин хәвәрдар кишиләрниң билдүрүшичә, 1990‏‏-йилларниң ахирлири афғанистанда база қурған «уйғур қораллиқлири» бәдәхшанға орунлишип, вахан каридори арқилиқ хитайға һуҗум қилишни пиланлиған болсиму, әмма талибанлар буниңға йол қоймиған.

Хитайниң афғанистан армийәсигә база қуруп бериш пилани даиш қораллиқлириниң афғанистанға топлиниватқанлиқиға даир хәвәрләр тарқиливатқан мәзгилдә оттуриға чиқти. Америкида чиқидиған «дипломат» журнилиниң хәвиридә қәйт қилинишичә, афғанистан президенти әшрәп ғениниң алий дәриҗилик бир мәслиһәтчиси илгири америкиниң «лос-анҗелис вақти гезити» ниң зияритини қобул қилип, «даешқа бағлиқ бәзи кичик гуруппиларниң қундуз вә бәдәхшанға келип орунлашқанлиқиға дәлилләр бар,» дегән.

«Фәрғанә хәвәрлири» ториниң пәйшәнбә күни елан қилған хитайниң бәдәхшанға һәрбий база қуруп бериш һәққидики хәвәрдә баян қилинишичә, афғанистан дөләт мудапиә министирлиқиниң баянатчиси дәвләт вәзири, хитайниң «һәрбий базиға керәклик барлиқ материял, техникилиқ лавазимәт, қорал-ярақ, һәрбий кийим-кечәк вә әслиһәләрни шундақла базини маңдурушқа керәклик пүтүн нәрсини үстигә алидиғанлиқи» ни билдүргән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт