"Washin'gton közetküchisi": tramp hökümiti Uyghur mesiliside téximu qattiq bolushi kérek

Muxbirimiz erkin
2018-08-21
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikidiki nopuzluq bir zhurnal 20‏-awghust maqale élan qilip, tramp hökümitining Uyghur mesiliside téximu küchlük inkas qayturushi kéreklikini bildürdi.

"Washin'gton közetküchisi" zhurnilidiki mezkur maqalida tekitlinishiche, xitay re'isi shi jinping öz siyasitining xitay xelqining turmushini yaxshilap, yershari iqtisadining tereqqiyatini algha süridighanliqini bildürsimu, lékin uning hökümitining Uyghur puqralirigha tutqan mu'amilisi shining yalghan sözligenlikini ispatlap bergen. "Xitayning Uyghurlarni xarlishi shi jinpingning yershari istratégiyesining exlaqsizliqini ashkarilidi" serlewhilik maqalida, tramp hökümitining buninggha téximu küchlük inkas qayturushi kérekliki tekitlen'gen.

Maqalida, bir milyondek Uyghurning "Qayta-terbiyelesh lagérliri" gha qamalghanliqi eskertilip, "Shining chaparmenliri bu lagérlarni 'kespiy terbiyelesh merkizi' dep aqlisimu, biraq uningda yétip chiqqanlarning bashqiche chüshendürüwatqanliqi" ni bildürgen.

Maqalida mundaq déyilgen: "Ular özlirining xalighanche tutqun qilin'ghanliqi, qattiq xorlashqa uchrighanliqi, idiyesini özgertishke mejburlan'ghanliqini bayan qilishidu. Ular chekken bu iztiraplar xitayning Uyghurlarning diniy erkinlikini, medeniyiti we kishilik hoquqigha qaratqan keng kölemlik basturushining peqet birla yüzi, xalas."

Maqalida yene Uyghur rayonidiki lagérlarning amérika 1940‏-yillirida amérikiliq yaponlarni tutup turghan yighiwélish lagérlirigha oxshimaydighanliqi, Uyghur rayonidiki lagérlar kambodzhadiki qizil kéxmérlarning 1970‏-yillardiki "Qayte -terbiyelesh programmisi" ning kéngeytilgen shekli ikenliki eskertilip, Uyghur mesilisi "Amérika duch kéliwatqan xirisning noqul uniwérsal kishilik hoquqni qoghdashla emesliki, belki amérika-xitay gé'o-siyasi riqabitide bu hoquqni qoghdashtek téximu keng mesilige" chétilidighanliqini bildürgen.

Maqalida körsitishiche, shunga "Amérika yiraq shinjangdiki Uyghurlarning hayati bilen biraziliye, london, yéngi déhli, parizh we pirétoriyediki xeqlerning kelgüsi hayati arisidiki ariliqning anche yiraq emeslikini namayan qilishi shert" iken.

Maqalida, prézidént trampning dölet mudapi'e ministir jim mattis, tashqi ishla ministiri pompéyogha yolyoruq bérip, xitayning zorawanliqigha qarshi tedbirlerni ikki hesse kücheytishi, yéngi ittipaqdashlarni qolgha keltürüp, insaniyetning kélechikini qoghdishi kérekliki tekitlen'gen.

Toluq bet