Aqsarayning iqtisad meslihetchisi xitayning amérikigha salghan ziyini heqqide toxtaldi

Muxbirimiz irade
2018-07-03
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika döletlik tijaret kéngishining bashliqi, aqsarayning iqtisad meslihetchisi pitér nawarro 28-iyun küni amérikidiki "Xudson instituti" da xitay hökümiti yolgha qoyuwatqan iqtisadiy siyasetlerning amérikining dölet we iqtisad bixeterlikige séliwatqan ziyini heqqide bir doklat bergen.

U sözide xitayning "Xitayda ishlepchiqirilghan 2025" dep isim qoyulghan iqtisadiy pilani arqiliq amérikining sün'iy eqil, alem téxnikisi, qatnash-transport qatarliq intayin muhim istratégiyelik ehmiyetke ige sahelirini nishan'gha alghanliqini ilgiri sürgen.

U doklatida xitay hökümitining tor hujumliri we yaki ademlerni ishqa sélish arqiliq oghrilash yaki xitayda tijaret qiliwatqan shirketlerni téxnikisini xitaygha ötünüp bérishke mejburlash we yaki amérikining 20 milyard dollar qimmitidiki 600 din artuq yuqiri téxnika mülkige meblegh sélish, xam matériyal éksportigha cheklime qoyushtek nurghun wasitilerni ishqa sélip, amérikining nurghun ilghar pen-téxnika mexpiyetliklirini oghrilap ketkenlikini bildürgen hemde u heqtiki sanliq melumatlarni körsitip ötken.

U shundaqla xitay hökümitining "Dunya soda teshkilati" gha eza bolup kirgendin kéyin erkin tijaret nami astida uningdin paydilan'ghanliqi, emma héchqachan uning shertlirige emel qilmighanliqini bildürüp, amérika-xitay arisidiki tijarette éghir mesililerning saqliniwatqanliqini bildürgen.

Pitir nawarro eslide kaliforniye uniwérsitétining proféssori, tonulghan iqtisadshunas we sermaye mutexessisi bolup, u trampning saylam pa'aliyetliri mezgilidiki meslihetchilirining biri idi. U 2011-yili élan qilin'ghan "Xitay seweb bolghan ölüm" namliq kitabning yazghuchisi bolup, uning zor tesir qozghighan bu kitabi 2012-yiligha kelgende höjjetlik filim qilipmu ishlen'gen.

U özining bu kitabi we höjjetlik filimida xitayning amérika iqtisadigha we ish bazirigha zor ziyan salghanliqini, uning 2001-yili "Dunya soda teshkilati" gha eza bolushining amérikida 70 mingdin oshuq ish ornining yoqilishigha seweb bolghanliqini, xitayning hem iqtisadiy hem herbiy jehettin asiyadiki birdin-bir derijidin tashqiri küch bolush niyiti barliqini ilgiri sürüp, pütün dunya döletlirini xitaygha qarshi ortaq heriketke ötüsh arqiliq uning iqtisadiy tereqqiyati, jümlidin herbiy tereqqiyatigha asas sélip bériwatqan iqtisadiy tereqqiyatini toxtitishqa chaqirghan idi.

Toluq bet