Amérika awam palata ezasi ted yohu: "Sherqiy türkistan bésiwélin'ghan zémin"

Muxbirimiz erkin
2020-03-13
Share

Amérika awam palatasining jumhuriyetchi ezasi ted yohu 12-mart küni awam palatasida söz qilip, "Sherqiy türkistanning bésiwélin'ghan zémin" ikenlikini bildürgen. Ted yohu sözide, xitayning merkizi asiya rayoni bolghan "Sherqiy türkistan" ning yüz nechche yil awwal xitay teripidin bésiwélinip kéyin kompartiye teripidin ötküzüwélin'ghanliqi, uning ismining "Yéngi zémin" dégen menidiki "Shinjang", dep özgertilgenlikini ilgiri sürgen. Ted yohuning xitay hökümiti Uyghurlarning tarixta musteqil döletlerni qurghanliqini inkar qilip, Uyghurlarni ezeldin "Jongxu'a millitining parchisi" dégenni küchlük terghip qiliwatqan bir waqitta bu sözlerni qilishi alahide diqqet qozghidi.

Bu bir amérika awam palata ezasining tunji qétim amérika dölet mejliside xitayning mezkur rayondiki bolghan igilik hoquq telipige su'al qoyup, bu zéminning bésiwélin'ghanliqini ilgiri sürishidur. 

Ted yohu sözide, "Méning bu mesilini küntertipke élip kélishimdiki sewep, chünki bu zémin xitayning basturushigha uchrawatqan musulman Uyghur, qirghiz qatarliq xelqlerning ziminidur" dégen. U yene xitayda jaza lagérlirining qurulup, bu lagérlarda qorqunchliq ishlarning yüz bériwatqanliqi, buning heqiqet ikenliki toghrisida yéterlik pakitlarning barliqi, xitayning sherqiy türkistandiki bir milyondin artuq Uyghur we bashqa türkiy xelqlerni atalmish "Qayta-terbiyelesh lagérliri" gha qamighanliqi, lékin bu orunlarning "Qayta-terbiyelesh lagérliri emesliki" ni bildürgen. U xitay hökümitining bu lagérlarning etrapigha jeset köydürüsh zawutlirini qurghanliqi, özining awam palatasi tashqiy ishlar komitétining bir qétimliq guwahliq yighinida, néme üchün bu orunlarda jeset köydürüsh zawutlirining qurulghanliqigha su'al qoyghanliqini tekitligen. 

Ted yohu yene xitayning mehbuslarning ichki ezalirini élishni dawamlashturiwatqanliqi, nöwette Uyghur tutqunliri nechche milyard dollarliq bu sodining ziyankeshlik nishanigha aylan'ghanliqigha da'ir doklatlarning élan qilin'ghanliqini bildürgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet