Amérikidiki "Tereqqiyat fondi" tor bétide Uyghur élidiki lagérlar mesilisi tonushturuldi

Muxbirimiz irade
2018-07-05
Élxet
Pikir
Share
Print

Bügün "Amérika tereqqiyat fondi" ning xewer tor bétide xitay hökümiti Uyghur élida yolgha qoyghan "Yépiq terbiye lagérliri" heqqide bir maqale élan qilindi. "Xitay hökümiti musulmanlarni tutup ularni lagérlargha solimaqta" dep mawzu qoyulghan maqalide xitay hökümitining Uyghurlar sherqiy türkistan dep ataydighan "Shinjang" da bir milyondin artuq Uyghurni "Yighiwélish lagérliri" gha solawatqanliqi, buning hazirqi dewrde körülüp baqmighan derijidiki bir zor insan heqliri depsendichiliki ikenliki bayan qilin'ghan.

Mezkur maqalide nöwette bu "Yighiwélish lagérliri" ning xitayda "Terbiyelesh-özgertish merkizi" dégendek oxshimighan namlar bilen atiliwatqanliqi, lagérdiki Uyghurlarning emeliyette bir milyondinmu köp bolushi mumkinliki tilgha élin'ghan. Maqalide dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ziyaret qilin'ghan. Dolqun eysa ependi sözide hazir xitay da'irilirining lagérlarni dawamliq kéngeytiwatqanliqi we tutqun qilin'ghanlarning qoyup bérilmeywatqanliqidek pakitlarni nezerde tutqanda hazir bu lagérlardikilerning bir yérim milyon we hetta ikki milyon kishi bolush éhtimalining barliqini bildürgen. 

Maqalide yuqiridiki bu "Yighiwélish lagérliri" ning Uyghurlargha qaritilghan "Assimilyatsiye" siyasitining bir qismi ikenliki, xitay hökümitining Uyghurlarning medeniyet, til we din jehettin cheklesh siyasetlirini yolgha qoyup kelgenliki eskertilish bilen birge xitayning bu lagérlar arqiliq chet'ellerdiki Uyghur jama'itigimu éghir zerbe bériwatqanliqi, chünki chet'ellerdiki Uyghurlarningmu az dégende birdin tughqinining bu lagérlarda aqiwiti éniqsiz turuwatqanliqi bayan qilin'ghan. 

Maqalide Uyghurlarni tetqiq qiliwatqan adryan zénz, rayan tam qatarliq tetqiqatchilarning sözliri neqil élinip, Uyghur élida ijra qiliniwatqan bu réjimning qanchilik derijide qorqunchluq ikenliki sherhilen'gen.

Toluq bet