Randal shiraywér: "Amérika mudapi'e ministirliqi Uyghur mesilisini xewpsizlik mesilisi, dep qaraydu"

Muxbirimiz irade
2019-10-18
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika dölet mudapi'e ministirliqining asiya-tinch okyan ishlirigha mes'ul yardemchi ministiri randal shraywér özining Uyghur mesilisini xewpsizlik mesilisi, dep qaraydighanliqini bildürdi.

U, 15-öktebir küni, amérika paytexti washin'gtondiki nopuzluq tetqiqat organliridin "Jeymis town fondi" ning yilliq xitaygha munasiwetlik mudapi'e we xewpsizlik mesililiri muhakime yighinida söz qilghanda Uyghur élide yolgha qoyuluwatqan lagér tüzümi heqqide toxtaldi. U sözide Uyghurlarning nöwettiki weziyitini "Xewpsizlik mesilisi" dep qaraydighanliqini eskertip, uning seweblirini töwendikidek izahlidi: "Aldi bilen bu xitay kompartiyesining mahiyitini bizge yorutup béridu. Yene kélip, xitay hökümiti eslide radikal bolmighan bir xelqning heqiqeten radikallishishigha yol échiwatidu. Gerche 2002-yili biz 'sherqiy türkistan islam herikiti' deydighan teshkilatni radikal teshkilat, dep békitken bolsaqmu, bügünki künde undaq bir teshkilat mewjut emes. Bilginingizdek, qalghini xitay hökümitining teshwiqatliri. Xitay hökümiti shinjangda erkinlik telep qilghan herqandaq bir kishini 'sherqiy türkistan islam herikiti' ezasi, dep qarilaydu".

Randal shiraywél sözide, bügünki künde xitay yolgha qoyuwatqan yighiwélish lagérlirining térrorluq we radikalliq xewpige jiddiy asas yaritiwatqanliqini we buning torlirining xitay chégraliri sirtighimu tesir körsitishi mumkinlikini tekitlidi. 

U amérikining bu mesilini "Xewpsizlik mesilisi" dep qarashtiki yene bir seweb üstide toxtilip rayonda yolgha qoyuluwatqan yuqiri téxnikiliq nazaret we bashqa bésim apparatlirining xitay bilen idiye ortaqliqigha ige réjimlargha éksport qilinish imkaniyitige ige ikenliki, bir qisim döletlerge buning alliqachan éksport qilin'ghanliqini bildürdi we "Shinjangda yüz bériwatqanlar kelgüsi bir künlerde dunyaning bashqa jayliridimu bash kötürüp chiqishi mumkin. Bu tolimu xeterlik aqiwet yaritidu" dédi. 

U sözining axirida amérika mudapi'e ministirliqining Uyghur élining nöwettiki weziyitidin heqiqeten endishe qiliwatqanliqini tekitlep "Biz bu mesilini dawamliq halda tekitlep turimiz" dédi. 

Randal shraywér Uyghur élide yolgha qoyuluwatqan qayta terbiye lagérlirini "Yighiwélish lagérliri" dep atap, lagérlardiki tutqun sanini 3 milyon etrapida dep körsetken tunji mudapi'e emeldari idi.

Toluq bet