Австралийә гезити: «хитайниң ирқий айримичилиқиға қарши авазимизни йүксәлдүрүшимиз шәрт»

Мухбиримиз әркин
2018-09-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Австралийәлик мутәхәссис дирк фон дер кләй «австралийә гезити» дә мақалә елан қилип, австралийә хитайниң уйғурларға қарита елип бериватқан ирқий айримичилиқиға қарши авазини йүксәлдүрүши керәкликини билдүрди.

Униң илгири сүрүшичә, хитай австралийә пуқралириға тәһдит селиватқан бундақ әһвалда униң хитайға юмшақ позитсийә тутуши ақмайдикән. Мәзкур мақалә австралийәдики уйғурлар австралийә парламентиниң уйғур районидики лагерларда тақаш һәққидә хитайға бесим ишлитишини тәләп қилип, имза топлаш һәрикити қозғиған бир мәзгилдә елан қилинған.

Дирк фон дер кләй «биз хитайниң ирқий айримичилиқиға қарши авазимизни йүксәлдүрүшимиз керәк» сәрләвһилик мақалисидә илгири сүрүшичә, австралийә 20 йилдин бери хитай билән кишилик һоқуқни йәң ичидә сөзлишиш йолини таллап кәлгән болуп, лекин һазир хитайниң кишилик һоқуқни дәпсәндә қилиши қорқунчлуқ дәриҗигә берип йәткән.

Дирк фон дер кләй мақалисидә, әң еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликиниң уйғур районида йүз бериватқанлиқи, хитайниң бу райондики мусулманларға қарши ирқий айримичилиқ программисини иҗра қиливатқанлиқини әскәртип, австралийәлик сиясәтчиләрниң буниңға қарши туруши керәкликини тәкитлигән.

Мақалида, хитай компартийәсиниң бир милйондәк мусулман уйғур вә қазақни сотсиз вә қәрәлсиз түрдә җаза лагерлириға қамиғанлиқи, һазирға қәдәр пәқәт бир қанчә кишиниңла қоюп берилгәнлики, нурғун кишиләрниң бу лагерларда өлгәнлики әскәртилип, дөләтниң йәнә «кәң көләмлик җәсәт көйдүрүш завутлирини селиватқанлиқи, өлгәнләрни әнәниви қаидиләр бойичә дәпнә қилишни рәт қиливатқанлиқи» тәкитләнгән.

Мақалида йәнә мундақ дейилгән: «җаза лагерлириниң сиртидики 10 милйондәк уйғур вә қазақ пуқраси очуқ түрмидә яшимақта. Уйғурларниң қәдәмдә бир кимлики тәкшүрүлүп туриду. Һөкүмәт йәнә хитай кадирлирини ери вә пәрзәнти тутқун қилинған уйғур, қазақ аилилиригә орунлаштуруп, ата-аниси тутқун қилинған балилар дөләтниң йетимханилириға йолланмақта».

Дрик фон дер кләй йәнә, хитай дөләт бихәтәрлик органлириниң чәтәлдики уйғурларға тәһдит селип, уларни җасуслуқ қилишқа қистайдиғанлиқи, австралийәдики уйғурларниң әндишә ичидә яшайдиғанлиқини әскәртип: «австралийәниң йәң ичи дипломатийәси ақмиди. Сүкүт қилиш хитайниң австралийәдики уйғурларға зомигәрлик қилиши, компартийәниң уларға зораванлиқ қилишини қобул қилғанлиқ болиду» дегән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт