Awstraliye tashqi ishlar ministiri: "Xitay kishilik hoquq depsendichiliki seweblik jawabkarliqqa tartilishi kérek"

Muxbirimiz erkin
2019-10-30
Élxet
Pikir
Share
Print

Awstraliye tashqi ishlar ministiri marise péyin awstraliyening sidnéy uniwérsitétidiki bir tetqiqat merkizide nutuq sözlep, xitayning kishilik hoquq depsendichiliki seweblik jawabkarliqqa tartilishi kéreklikini bildürgen.

Marise péyinning tekitlishiche, xitayning "Uyghurlargha tutqan mu'amilisidek kishilik hoquqni suyi'istémal qilishlirigha qarshi söz qilish awstraliyening menpe'etige uyghun" iken.

U, kishilik hoquq depsendichiliki herqandaq yerde yüz berse uni sözleydighanliqini tekitlep, "Eqlimizge kelgenni sözlesh bashqa döletlerning ichki ishlirigha arilashqanliq bolmaydu" dégen. Xitay hökümiti Uyghur rayonidiki kishilik hoquq depsendichilikini tenqidligen gherb döletlirini "Xitayning ichki ishliri" gha arilishish bilen eyiblep kelgenidi. Bu, marise péyinning tunji qétim xitayni uning kishilik hoquq depsendichiliki seweblik jawabkarliqqa tartishni tekitlishidur.

En'giliyediki "Muhapizetchi géziti" ning xewer qilishiche, marise péyin bu sözlerni 29‏-öktebir sidnéy uniwérsitétining "Amérika tetqiqat merkizi" de nutuq sözligende tekitligen. U, xitayning jawabkarliqqa tartilishi kérekliki, "Chünki, dölet ichide öz puqralirining hoquqigha hörmet qilghan we uni algha sürgen döletler, her waqit xelq'ara jem'iyetning téximu yaxshi ezasi bolushqa tirishidighanliqi" ni bildürgen. U sözide Uyghur mesilisini tilgha élip, "Biz xitayning shinjang ölkisidiki Uyghur xelqige tutulghan mu'amilinimu otturigha qoyup kelduq. Shundaqla biz yene chet'elde turushluq awstraliyeliklerge adil we ochuq-ashkara mu'amile qilinishini dawamliq küchlük rewishte telep qilimiz" dégen. Awstraliye hökümiti ilgiri xitayning awstraliyediki Uyghurlargha tehdit sélishi, ularning Uyghur rayonidiki a'ile ezalirini görüge tutup, ulargha bésim ishlitishige sel qarash bilen tenqidlinip kelgenidi.

Toluq bet